COTEP: Đơn vị cảnh sát áp giải tội phạm nguy hiểm

Vào đầu giờ chiều một ngày cuối tháng 10/2007, hai chiếc xe cảnh sát đặc chủng mang ký hiệu Alpha và Charlie đỗ xịch trước cửa ra vào nhà tù La Santé ở quận 14 của thủ đô Paris.

Từ trên xe ào xuống nhiều nhân viên cảnh sát mặc áo giáp chống đạn, đầu trần, trang bị vũ khí tận răng, bố trí đội hình quanh một chiếc xe thứ ba bọc thép dùng để chuyên chở tù nhân mang ký hiệu Bêta.

Đỗ gần ba chiếc xe là hai chiếc môtô cảnh sát dẫn đường. Theo quy định, viên sĩ quan chỉ huy toán áp giải phải trình lệnh áp giải tù nhân do chính tay Giám đốc Sở Cảnh sát Paris ký cho chốt kiểm soát ngay cửa ra vào của nhà tù.

Sau khi kiểm tra xong tính hợp lệ của lệnh áp giải, chiếc xe chở tù cùng hai xe áp giải được phép chạy vào bên trong nhà tù và ngừng cách 15m ngay một lối ra dẫn lên một cầu thang lớn.

Như đã thành thông lệ, các nhân viên cảnh sát áp giải liền tản ra quanh chiếc xe chở tù trong khi viên sĩ quan chỉ huy tiến nhanh về phía cầu thang, đến phòng làm việc của giám đốc nhà tù để trình lệnh áp giải.

Những nhân viên cảnh sát đặc biệt này là đội viên của Đơn vị Cảnh sát di lý, áp giải và bảo vệ (COTEP) của Bộ Nội vụ Pháp, đơn vị cảnh sát duy nhất ở Pháp chuyên làm nhiệm vụ áp giải các tù nhân đặc biệt và nguy hiểm từ nhà tù đến tòa án và ngược lại hay từ nhà tù đến một địa điểm khác để phục vụ điều tra, xét xử và cả trục xuất ra khỏi lãnh thổ Pháp. COTEP chính thức được thành lập từ năm 1999 với quân số 150 đội viên, trong đó có 10 đội viên nữ.

Trung tá Patrick Lebrun, có biệt danh “Lực sĩ”, chỉ huy COTEP, giải thích: “Chúng tôi chỉ làm nhiệm vụ di lý, áp giải hai loại đối tượng là những tù nhân đặc biệt nguy hiểm hay nguy hiểm, được gọi là sierras, là những tên tội phạm giết người, cướp của, những tên khủng bố. Đối tượng thứ hai là những tù nhân nổi cộm phạm tội tham ô, làm trái... như các doanh nhân, viên chức nhà nước cao cấp, nghệ sĩ...”. Một yêu cầu nghiêm ngặt được quy định đối với các đội viên COTEP là không được trao đổi, trò chuyện với các đối tượng bị áp giải.

Nhiệm vụ của toán COTEP vào đầu giờ chiều một ngày cuối tháng 10/2007 là áp giải một tù nhân thuộc loại nguy hiểm. Hắn là thủ phạm trong một vụ án cướp của giết người tại quận Saint-Denis ở ngoại ô thủ đô Paris xảy ra vào tháng 6/2007.

Nhiệm vụ của toán COTEP là áp giải hắn từ nhà tù La Santé đến tòa án để thẩm phán phụ trách vụ án thẩm vấn. Trước khi bàn giao cho toán COTEP, tù nhân phải kiểm tra dấu vân tay so với ngân hàng dữ liệu và lục soát toàn thân. Bất cứ vật dụng cá nhân nào như bút, thẻ điện thoại có thể sử dụng như vũ khí đều bị thu giữ.

Sau khi được bàn giao cho toán COTEP, tù nhân bị khóa hai tay ra sau lưng, áp giải xuống cầu thang và đưa ngay vào trong xe chở tù. Bên trong xe được ngăn thành nhiều ô nhỏ, một ô chỉ đủ chỗ cho một tù nhân và được khóa cẩn thận. Hai đội viên COTEP trang bị vũ khí tận răng, mang mạng che mặt làm nhiệm vụ “chăm sóc” tù nhân bị giữ trong xe.

Dựa theo báo cáo của hai đội viên làm nhiệm vụ trong xe chở tù, viên chỉ huy ra lệnh cho đoàn xe khởi hành với hai chiếc môtô dẫn đường chạy phía trước, tiếp theo là xe đặc chủng Alpha, chạy giữa là xe chở tù Bêta và bọc hậu là xe áp giải Charlie. Đoàn xe phải chạy theo phương án để cả hai xe áp giải lúc nào cũng quan sát và kiểm tra được xe chở tù.

Đoạn đường từ nhà tù La Santé đến tòa án chỉ mất có 25 phút, nhưng đoàn xe luôn chạy ở tốc độ cao, còn các nhân viên áp tải luôn trong tư thế sẵn sàng đối phó với những tình huống xấu như xe chở tù gặp sự cố, cướp tù...

Khi gặp trường hợp kẹt xe, các nhân viên áp giải phải lao ngay xuống đường vừa làm nhiệm vụ cảnh giới, bảo vệ, vừa tìm cách giải tỏa để đoàn xe được tiếp tục di chuyển.

Căn cứ của COTEP nằm trong khuôn viên của Học viện Đào tạo cảnh sát quốc gia Vincennes, gần khu rừng Vincennes ở ngoại ô thủ đô Paris. Tại đây còn có hai trung tâm tạm giữ công dân người nước ngoài vi phạm luật pháp Pháp và nhập cư bất hợp pháp vào lãnh thổ Pháp. Những đối tượng này hoặc sẽ bị xét xử hoặc sẽ bị trục xuất ra khỏi lãnh thổ Pháp.

Một trong những nhiệm vụ của COTEP là áp giải những đối tượng này từ hai trung tâm tạm giữ đến tòa án, sứ quán các nước và đến phi trường đưa lên máy bay trục xuất ra khỏi lãnh thổ Pháp. Hiện nay, COTEP đảm nhận đến 60% loại nhiệm vụ này.

Trong trường hợp khẩn cấp, COTEP còn được giao nhiệm vụ áp tải một lượng tiền mặt lớn từ ngân khố quốc gia đến các ngân hàng, các lô giấy thông hành trắng, các tác phẩm nghệ thuật quốc gia, nữ trang có giá trị lớn.

Nhằm tránh để lộ bí mật về việc áp giải tù nhân, nhất là các tù nhân đặc biệt nguy hiểm hay nguy hiểm có nguy cơ bị đồng bọn đánh tháo, các đội viên COTEP chỉ biết được nhiệm vụ  của mình một giờ trước khi xuất phát.

Khi thi hành nhiệm vụ, các đội viên COTEP được trang bị loại áo giáp hai lớp có thể ngăn được đạn bắn gần, súng nòng dài sát thương mạnh cỡ nòng 12mm, súng ngắn Colt 44, súng bắn tia điện và bộ đàm cá nhân.

Khi di chuyển, đoàn xe phải giữ liên lạc thường xuyên với sở chỉ huy bằng thông tin vô tuyến và được kiểm tra qua hệ thống định vị vệ tinh và hệ thống camera ghi hình lắp đặt tại các tuyến đường. Nguyên tắc là không bao giờ được ngừng xe trên đường di chuyển.

Trong trường hợp gặp sự cố bất khả kháng như kẹt xe kéo dài, xe chở tù gặp trục trặc kỹ thuật... máy bay trực thăng của COTEP sẽ được điều động đến hiện trường để làm nhiệm vụ bảo vệ từ trên không hay “bốc” tù nhân đi ngay