Chiến dịch Venetic tấn công tội phạm ma túy toàn châu Âu

• "Những kẻ vô hình" một thế hệ tội phạm ma túy mới ở colombia
• Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng KH&CN trong phòng, chống tội phạm ma túy

Dịch vụ EncroChat khả dụng cho các thiết bị cầm tay Android đã vô hiệu hóa chức năng GPS, máy ảnh và micro. Các thiết bị cầm tay này phải sử dụng phần cứng điện thoại BQ Aquaris X2 của Tây Ban Nha và chạy hai phiên bản song song của hệ điều hành: một phiên bản cho chế độ xem công khai và một tính năng bảo mật.

Chiến dịch Venetic

Chiến dịch Venetic là một trong những vụ tấn công tội phạm có tổ chức – trong năm 2020 - lớn nhất trong lịch sử của các cơ quan thực thi pháp luật châu Âu. Chiến dịch hack hệ thống EncroChat của chính quyền Pháp và Hà Lan đã dẫn đến một làn sóng tấn công tội phạm khắp châu Âu, củng cố quan điểm cho rằng các băng đảng ma túy là hoạt động quốc tế phụ thuộc rất nhiều vào các đối tác nước ngoài.

Tại Hà Lan, trung tâm sản xuất và buôn bán ma túy của châu Âu, cảnh sát thực hiện các vụ bắt giữ lớn liên quan đến buôn bán ma túy, bao gồm 19 phòng thí nghiệm meth (ma túy đá), 1.200kg meth và 10 tấn cocaine.

Những vụ hack cũng tiết lộ bản chất ngày càng tàn bạo của một hoạt động buôn bán ma túy ở Hà Lan đang vượt khỏi tầm kiểm soát. Thật đáng sợ, sau khi kiểm tra các tin nhắn được gửi qua EncroChat, cảnh sát Hà Lan đã phát hiện ra các container vận chuyển đã được một băng đảng chuyển đổi thành nhà tù và phòng tra tấn– trong đó bao gồm chiếc ghế của nha sĩ, còng tay, kìm và dao mổ - trong một ngôi làng gần biên giới với Bỉ. Sáu người đàn ông đã bị bắt vì nghi ngờ lên kế hoạch bắt cóc và tấn công nghiêm trọng.

Hai băng đảng tội phạm Ireland trộm được số hàng cocaine trị giá 1,1 triệu euro sau một cuộc đột kích vào một căn hộ ở Amsterdam và 5,5 triệu euro cần sa được giấu trong các quả dưa và cam trong một chiếc xe rơ-moóc đến County Wexford từ Bilbao, Tây Ban Nha. Các vụ bắt giữ cũng được thực hiện ở Thụy Điển. Tuy nhiên, có lẽ các mạng lưới tội phạm bị ảnh hưởng nặng nhất là những mạng có trụ sở tại Anh, thị trường ma túy béo bở nhất châu Âu.

Cho đến nay ở Anh đã có 746 vụ bắt giữ. Cảnh sát thu hồi 2 tấn ma túy, 77 khẩu súng và một kho tàng ô tô và đồng hồ xa xỉ có giá trị cao. Chiến dịch Venetic cho thấy cách mà các băng đảng tội phạm có tổ chức hoạt động ở Anh. Khoảng 10.000 tội phạm ở Anh sử dụng thiết bị cầm tay EncroChat.

Chiến dịch Venetic diễn ra trên toàn nước Anh: các vùng bờ biển, trên khắp các vùng East Anglia và Midlands, South East England, Yorkshire, North West England và Scotland. Hai yếu tố chính liên kết các băng nhóm tội phạm có tổ chức ở Anh - hoặc ít nhất là những kẻ bị bắt sử dụng EncroChat - là ma túy loại A và tiền mặt. Hơn ba phần tư trong số 113 người bị cảnh sát Anh bắt đối mặt với tội danh âm mưu cung cấp ma túy loại A.

Tuy nhiên, không chỉ có cocaine: các cuộc đột kích cũng phát hiện ra một lượng lớn heroin, amphetamine, thuốc lắc, cỏ  Mỹ và thuốc kê đơn ở chợ đen. Cuộc điều tra dẫn đến một nhà máy ở Rochester thuộc hạt Kent miền nam Anh và tìm thấy 28 triệu viên thuốc Etizolam sẵn sàng để vận chuyển đến Scotland.

Được biết đến như “thuốc giảm căng thẳng thần kinh sử dụng trên đường phố”, Etizolam đã trở thành một sự bổ sung chết người vào thực đơn thuốc của Scotland, khiến cứ 3 người chết ở nước này thì có một người chết vì Etizolam trong năm 2017.

Trong cuộc đột kích, các thám tử cũng phát hiện lượng tiền bẩn khổng lồ và thu giữ 54 triệu bảng Anh tiền mặt.

Vào tháng 5/2020, cảnh sát đã dừng một chiếc xe ở Sheffield và tìm thấy hai chiếc vali chứa 1,1 triệu bảng Anh. Tài xế (cũng cất giữ 150.000 bảng Anh và hai máy đếm tiền tại nhà của anh ta) bị buộc tội rửa tiền. Một băng đảng bị bắt khi đang cố gắng buôn lậu cocaine từ Nam Mỹ vào miền nam nước Anh trên một con tàu du lịch, với sự giúp đỡ của một thủy thủ đoàn.

Đáng chú ý, Chiến dịch Venetic dường như không chỉ thâm nhập vào một hệ thống liên lạc được mã hóa, bí mật cao, mà còn phá vỡ thành trì các băng đảng tội phạm có tổ chức mạnh nhất nước Anh.

Cảnh sát Anh mô tả Chiến dịch Venetic là “hoạt động quan trọng nhất mà Sở cảnh sát London đã từng triển khai chống lại tội phạm nghiêm trọng và có tổ chức”. Họ nói rằng đã bắt giữ “một số tội phạm nguy hiểm và lâu đời nhất ở London”, và vụ hack EncroChat đang cung cấp bằng chứng để truy tố “một số lượng đáng kể các tội phạm tự coi là không thể chạm tới”.

Scotland Yard cho biết một cuộc điều tra đã dẫn đến việc bắt giữ các thành viên của “nhóm tội phạm có tổ chức nguy hiểm nhất ở London, với mối liên hệ lâu dài với tội phạm bạo lực và nhập khẩu ma túy loại A... các nhân vật trung tâm của nhóm này dẫn đầu lối sống xa hoa với khối tài sản trị giá hàng triệu bảng Anh. Chúng có vẻ là những doanh nhân thành đạt, đáng kính nhưng là những cá nhân nguy hiểm”.

Cơ quan chống tội phạm quốc gia Anh (NCA) tuyên bố Chiến dịch Venetic đã ngăn chặn 200 hành vi bạo lực băng đảng ở Anh, bao gồm cả các vụ hành quyết tiềm năng, cho đến nay, 4 người đã bị buộc tội âm mưu giết người và 16 người khác với các vụ tấn công bằng súng.

Một băng đảng tội phạm có tổ chức khác liên quan đến việc nhập khẩu và phân phối cocaine và súng - kéo dài qua Anh, Châu Âu và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Cảnh sát cho biết tổ chức này “bảo vệ và hỗ trợ tội phạm của họ thông qua bạo lực nghiêm trọng trên đường phố London”.

Vào tháng 6-2020, các thám tử đã biết về một kế hoạch của một thành viên trong băng đảng nhằm bắn chết một thành viên của nhóm đối thủ. Hắn bị bắt vì âm mưu giết người, và một khẩu súng ngắn - được cho là vũ khí giết người có chủ đích - đã bị thu giữ từ một cuộc lục soát địa chỉ liên quan.

Trong khi cảnh sát Anh tuyên bố họ có thể đã ngăn chặn tới 200 vụ giết người liên quan đến băng đảng, số vụ giết người liên quan đến tội phạm có tổ chức cấp cao - trái ngược với các băng đảng đường phố - ở West Mislands là tương đối thấp.

EncroChat và các thiết bị mã hóa che giấu tội phạm

Trong một thế giới tội phạm ngày càng toàn cầu hóa, EncroChat đã cải thiện đáng kể sự kết nối của các băng đảng tội phạm có tổ chức ở châu Âu - và trong một thời gian dài cung cấp một không gian an toàn để hợp tác mua bán và vận chuyển ma túy, tiền và súng. Tuy nhiên, sức mạnh của nó cũng chứa điểm yếu: một khi cảnh sát có được quyền truy cập vào mạng, họ có thể thâm nhập vào một “bộ não” lớn của tội phạm có tổ chức châu Âu.

Nhưng thế giới tội phạm vẫn có con đường khác để hoạt động. Ví dụ như một dịch vụ đối thủ của EncroChat đang tiếp nhận những người đăng ký mới, và thế giới tội phạm có tổ chức tiếp tục cung cấp ma túy gần như vô hạn.

Điện thoại của EncroChat về cơ bản là thiết bị Android đã sửa đổi với một số kiểu máy sử dụng “BQ Aquaris X2” - chiếc điện thoại Android được phát hành vào năm 2018 bởi một công ty điện tử Tây Ban Nha, theo các tài liệu bị rò rỉ.

Encrochat cài đặt các chương trình nhắn tin được mã hóa của riêng nó để định tuyến tin nhắn qua các máy chủ của công ty và thậm chí loại bỏ GPS, máy ảnh và chức năng micro khỏi điện thoại. Nếu người dùng muốn thiết bị của Encrochat vô hại, họ khởi động vào Android bình thường. Nếu muốn quay lại các cuộc trò chuyện nhạy cảm của mình, họ chuyển sang hệ thống Encrochat.

Encrochat không phải là công ty duy nhất cung cấp các loại điện thoại này. Các công ty được gọi là “điện thoại an toàn” thường không có giám đốc điều hành công khai. Thay vào đó, họ che giấu quyền sở hữu của họ, và một số người đã bị bắt với âm mưu tội phạm. Ví dụ công ty MPC được điều hành trực tiếp bởi những tên tội phạm có tổ chức.

Vincent Ramos - người sáng lập một công ty điện thoại bảo mật khác có tên Phantom Secure, khởi đầu là một công ty hợp pháp - hiện đang ở tù và tiết lộ biết ông ta tạo ra thiết bị để giúp bọn tội phạm buôn ma túy một cách an toàn. Các công ty này thường thuê các nhà phân phối có trụ sở tại các quốc gia hoặc thành phố khác nhau, những người sau đó giúp bán điện thoại của công ty trực tiếp cho khách hàng. Encrochat bị cáo buộc có cựu nhân viên quân đội bán điện thoại cho tội phạm trong ít nhất một trường hợp.

Trên trang web, Encrochat tuyên bố khách hàng nhắn tin qua điện thoại của công ty này có thể bảo đảm “ẩn danh tuyệt đối”. Theo ước tính của nhà chức trách Pháp, hơn 90% người dùng Encrochat ở nước này “tham gia vào hoạt động tội phạm”. Mọi dữ liệu trên thiết bị sẽ lập tức bị xóa nếu người dùng nhập mật khẩu hoặc có người đăng nhập sai nhiều lần. Những tính năng này được Europol cho là sẽ giúp mau chóng xóa tin nhắn buộc tội trên điện thoại khi người dùng bị bắt. Công ty bán điện thoại trên mô hình dựa trên thuê bao.

Để dùng Encrochat, khách hàng phải trả 900 bảng Anh cho mỗi chiếc điện thoại, và phải trả thêm tiền thuê bao hơn 1.000 bảng Anh mỗi 6 tháng. Điện thoại của Encrochat thường được quảng cáo tại các trang web mà tội phạm hay sử dụng. Hệ thống nhắn tin mã hóa này bị phát hiện vào năm 2017 sau khi cảnh sát Pháp thu giữ điện thoại Encrochat trong chiến dịch triệt phá tội phạm có tổ chức.

Sau khi xác định Encrochat đặt hệ thống máy chủ tại Pháp, cảnh sát nước này cuối cùng cũng có thể “cài đặt thiết bị kỹ thuật” để chặn tin nhắn mã hóa và chia sẻ thông tin với các nước khác. Trang web và dịch vụ của Encrochat hiện đã bị ngừng hoạt động. Danh tính người đứng sau Encrochat hiện chưa được xác định.

Ngành công nghiệp này có tính cạnh tranh cao, với các công ty liên tục lan truyền tin đồn về bảo mật của các thiết bị của nhau và tải lên các video YouTube để làm mất uy tín đối thủ của họ. Encrochat trước đây đã chặn các tên miền web được sử dụng bởi các thiết bị của các công ty khác.