Đặc nhiệm Alfa tinh nhuệ của Cục An ninh Liên bang Nga
Đội đặc nhiệm Alfa được thành lập ngày 29/7/1974 theo sáng kiến của cá nhân Chủ tịch Ủy ban An ninh Nhà nước Xôviết (KGB) Yuri Andropov, chuyên biệt với công tác chống khủng bố sau sự kiện bi thảm xảy ra ở Thế vận hội Munich mùa hè năm 1972, khi bọn khủng bố quá khích hèn hạ thủ tiêu một nhóm vận động viên đẳng cấp quốc tế.
Cho tới năm 1985, Biệt đội Alfa nằm dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô và Ban giám đốc KGB. Đặc nhiệm Alfa, hay còn được gọi tắt là Đội A bí mật đến nỗi rất ít người trong hàng ngũ lãnh đạo tối cao biết đến sự tồn tại của nó. Tới thời hậu Xôviết, Alfa vẫn là một lực lượng đặc biệt trực thuộc Cục An ninh Liên bang Nga (FSB), xứng đáng với những danh hiệu cố hữu như "Chiến sĩ trên mặt trận vô hình", "Khắc tinh của bọn khủng bố", hay "Đặc công tinh nhuệ".
Trong 37 năm qua, Alfa đã tiến hành thành công hơn 30 cuộc giải thoát con tin, cũng như gần 1.000 vụ bài trừ khủng bố và truy bắt gián điệp nước ngoài. Kể từ năm 1995, ngoài trọng trách bảo vệ các yếu nhân ra, Biệt đội Alfa còn chính thức tham gia vào chiến dịch tiễu trừ bọn đầu sỏ trong các nhóm đòi ly khai ở Bắc Kavkaz.
Hiện quân số của Alfa có gần 700 sĩ quan và hạ sĩ quan, gồm 250 người đồn trú tại thủ đô Moskva, số còn lại đóng rải rác theo các địa bàn chiến lược ở Krasnodar, Yekaterinburg và Khabarovsk. Mỗi nhân viên Alfa đều là một võ sĩ điêu luyện, sử dụng thành thạo mọi kiểu súng và bắn chính xác theo các mục tiêu xuất hiện bất chợt. Họ có thể biến một đồ vật bình thường thành thứ vũ khí lợi hại. Nhưng quan điểm nhất quán giữa các cấp chỉ huy Alfa là cần đối thoại với các phần tử quá khích trước khi nổ súng, tránh thương vong cho những nạn nhân vô tội.
Hiếm người biết được chiến công đầu tiên của Biệt đội Alfa là vụ tiêu diệt kẻ cố thủ trong Đại sứ quán Mỹ ở Moskva vào năm 1979. Với khối thuốc nổ tự tạo lăm lăm trên tay, tên khủng bố V.Ushakov một mực đòi được cung cấp phi cơ để hắn đào tẩu qua Mỹ... Chỉ huy Biệt đội Alfa lúc ấy là Đại tá Genadi Zaisev đã thủ vai người của Bộ Ngoại giao, tìm cách tiếp cận và thuyết phục Ushakov suốt 2 giờ liền mà không có kết quả. Rốt cục, một thiện xạ bắn tỉa được lệnh hạ gục kẻ khủng bố ngay tại chỗ.
Nói đến Đặc nhiệm Alfa không thể không nhắc tới vụ giải thoát con tin tại bệnh viện ở thành phố Budyonovsk, xảy ra hôm 17/6/1995 do tên trùm khủng bố M.Bayraev chủ mưu. Riêng vụ này 3 nhân viên Alfa đã hy sinh và 30 người khác bị thương để bảo toàn mạng sống cho hơn 1.000 con tin đang bị cầm giữ.
Chiến thuật tấn công là át chủ bài của lực lượng đặc biệt tinh nhuệ. Tuy mỗi một chiến dịch đều được huấn luyện theo nhiều phương án khác nhau, nhưng yếu tố bất ngờ luôn được đề cao nhằm tránh tổn thất nhân mạng.
Tiêu biểu là vụ xảy ra cuối năm 2002, khi bọn khủng bố gốc Chechnya cầm giữ con tin trong nhà hát Nord-Ost trên phố Dubrovka giữa trung tâm Moskva. Đặc nhiệm Alfa đã diễn tập thử tại Cung Văn hóa thủ đô trước lúc quyết định tấn công. Khí gây mê đã được ưu tiên sử dụng thay vì hơi cay làm chảy nước mắt như dự tính ban đầu, kết cục cả 41 tên khủng bố lần lượt bị tiêu diệt mà không kịp sử dụng tới đội quân đeo bom cảm tử. Còn với vụ giải thoát con tin trong lễ khai giảng đầu tháng 9-2004 tại một trường học ở Beslan, 3 người của Biệt đội Alfa đã hy sinh, trong đó 1 sĩ quan lấy thân mình che đạn cho các em học sinh.
Một trong những ưu điểm vượt trội nữa của lực lượng Alfa tinh nhuệ, được giới chuyên gia quốc tế đánh giá cao là tấn công tiêu diệt bọn không tặc. Họ có thể tiếp cận chiếc máy bay nạn nhân từ những hướng khó ngờ nhất như dưới cabin buồng lái, trong khoang hành lý sau đuôi... Biệt đội Alfa luôn được lãnh đạo FSB ưu tiên trang bị những vũ khí tối tân nhất như các kiểu súng lục liên thanh hiệu Gyurza và Vector, cũng như vũ khí sở trường là súng tiểu liên báng gập Kalashnikov cỡ nòng 7,62mm.
Danh tính của các thành viên Biệt đội Alfa đều được giữ bí mật tuyệt đối, trong tất cả các chiến dịch họ đều xuất hiện với mũ trùm đầu che mặt đặc thù như những chiến sĩ đặc công chuyên nghiệp. Họ âm thầm thực hiện nhiệm vụ cao cả mà lãnh đạo KGB tin cậy giao phó, bất chấp mọi hiểm nguy kể cả hy sinh tính mạng khi cần