FSP, lực lượng Cảnh sát không vũ trang ở Syria
Tướng Adeeb al-Shallaf, người thành lập và chỉ huy lực lượng FSP hoạt động ở tỉnh Aleppo, đang ngồi trong văn phòng an toàn ở thành phố Gaziantep của Thổ Nhĩ Kỳ cách biên giới Syria chừng 1 giờ đường ô tô. Shallaf là người đàn ông cao to từng nắm giữ vị trí quan trọng trong lực lượng cảnh sát chính quyền Syria và ông đã thay đổi suy nghĩ khi thượng cấp ra lệnh phải nổ súng vào đám đông người biểu tình trong cuộc nổi dậy ở đất nước này.
Ông nói: “Dĩ nhiên, tôi đã từ chối mệnh lệnh. Và, đó là lý do khiến tôi phải đào ngũ”. Năm 2012, Shallaf cùng với vài sĩ quan quyết định thành lập FSP. Tướng Shallaf mong muốn người dân Syria có được một lực lượng mà họ tin tưởng sau nhiều năm bị chính quyền đàn áp thẳng tay. Hiện nay, quân số FSP vào khoảng 3.300 người và phần lớn sĩ quan không được trang bị súng ống, giữ gìn trật tự tại những vùng đất nằm trong tay quân nổi dậy như Aleppo, Idlib và Daraa.
| FSP không hề vũ trang. |
Dĩ nhiên, FSP đảm nhiệm công việc vô cùng khó khăn và thậm chí nguy hiểm khi thường xuyên trở thành mục tiêu của những đợt đạn pháo. Shallaf kể “họ cố giết chết tôi 20 lần” và hơn 100 sĩ quan FSP đã chết. Lúc đầu, Shallaf cho rằng các sĩ quan của ông nên mang vũ khí phòng thân song bây giờ ông tin chắc việc giữ gìn an ninh trật tự ở Syria không đòi hỏi phải sử dụng súng. Ông tuyên bố chắc nịch: “Sức mạnh của chúng tôi nằm ở điểm yếu của chúng tôi”.
Ông lập luận rằng quyền lực của sĩ quan cảnh sát đến từ sự hỗ trợ của cộng đồng. David Robson, cựu sĩ quan cấp cao trong quân đội Anh, cho biết: “Chúng tôi cung cấp xe cộ, cảnh phục, dùi cui và nhiều thứ khác nữa”. Chính quyền Anh thường xuyên duy trì hỗ trợ tài chính và tổ chức chương trình huấn luyện cho FSP.
Ngoài ra, đội của David cũng hỗ trợ FSP cấp giấy tờ tùy thân cho người dân Syria, kể cả giấy khai sinh và hôn thú. Với những nỗ lực giữ gìn an ninh trật tự của FSP, lực lượng hiện nay được người dân Syria đánh giá cao.
| FSP gắn bó với người dân và được họ tin tưởng. |
Một nữ đại diện cộng đồng từ khu vực phía bắc Aleppo phát biểu: “Công việc của FSP còn hơn cả sự can đảm. Sự can đảm không đủ để mô tả những gì mà họ đã làm. Người dân Syria đã cảm thấy mệt mỏi khi nhìn thấy súng ống ở khắp nơi, thế nên họ muốn có một lực lượng cảnh sát không vũ trang”.
Nhờ sự tuần tra an ninh thường xuyên của FSP mà tội phạm đã giảm đáng kể trong cộng đồng của nữ đại diện này. Tuy nhiên, khả năng FSP truy tố tội phạm là rất hạn chế. Một sĩ quan FSP giải thích: “Một ví dụ từ phía tây Aleppo: vài vụ án mạng liên quan đến những tranh chấp về nguồn nước. Nhưng, FSP không thể can thiệp do nhiều đối tượng có sử dụng vũ khí”.
Vấn đề là một gia đình chiếm độc quyền kiểm soát nguồn cung cấp nước và từ đó dẫn đến xung đột. Trong trường hợp như thế, FSP chỉ có thể đứng ra hòa giải để mọi người có thể cùng chia sẻ với nhau nguồn nước. Nỗ lực của FSP đã có kết quả tốt đẹp: tình hình tranh cãi căng thẳng và cả những vụ giết người không còn xảy ra nữa.
Không chỉ giữ gìn an ninh, FSP còn hợp tác với lực lượng cứu hộ - như là White Helmets hay lực lượng cứu hộ Mũ bảo hiểm trắng Syria - để xử lý hậu quả của những cuộc không kích, cứu hỏa hay hỗ trợ y tế.
| Một thành viên FSP làm việc trên đường phố Aleppo. |
Một sĩ quan FSP làm việc tại vùng quê phía tây Aleppo kể: “Chúng tôi mất nhiều bạn bè và đồng nghiệp vào cuối mỗi cuộc giao ca làm việc. Do đó, cảnh sát thường xuyên chào hỏi lẫn nhau một cách thân tình bởi vì sau đó không biết có còn gặp lại nữa hay không”.
Bất chấp hiểm nguy luôn rình rập, FSP vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của họ. Mới đây nhất, FSP tiến hành một chiến dịch nhắm mục tiêu vào nạn buôn bán ma túy trong một khu vực ở Aleppo.
FSP không cung cấp sự hỗ trợ cho hệ thống tòa án mà chỉ ưu tiên thực thi luật pháp Syria. FSP cũng không hợp tác với các nhóm vũ trang cực đoan. Quân số FSP hiện đang tăng lên và những nhà tài trợ quốc tế lượng mong muốn lực lượng cảnh sát sẽ có nhiều thay đổi khi hòa bình được lập lại tại Syria.