Thủ đoạn chiêu tập “lính nhi đồng” của tổ chức Al-Shabab

Vùng Sừng châu Phi, hạn hán không chỉ khiến con người phải đối mặt với tử thần mà còn là "kẻ thứ ba" phá hoại hạnh phúc gia đình. Những người đàn ông khỏe mạnh sẵn sàng bỏ lại vợ cùng con nhỏ để cùng bầy gia súc đi tìm nước.

Zeynab Hassan, một phụ nữ trung niên sống tại thị trấn Hadado với 5 người con, đứa lớn nhất đã ngoài 20 trong khi đứa nhỏ nhất mới 7 tuổi. Cô cùng gia đình chị gái chuyển tới đây cách đây không lâu khi bị chồng ruồng bỏ vì trong nhà không còn lấy một hạt gạo hay can nước nào. Những người đàn ông trong gia đình đã đem theo toàn bộ số gia súc, lang bạt khắp nơi tìm nước uống, thức ăn và cả những cơ may đổi đời.

Zeynab sống qua ngày bằng cách đi thu nhặt củi vụn và bán chúng lấy tiền. Mỗi ngày cô đi bộ trên dưới 30 cây số, nhặt nhạnh từng cành củi khô trong tiết trời oi bức và nắng như thiêu đốt. Ba khúc củi được trả 5 xu, trong khi đó 1 cân đường lên tới 120 xu. Thu nhập một ngày của cô chỉ vài trăm xu, cũng chỉ đủ mua đường và bột ngô cho các con. Nguồn nước ở đây lại bị nhiễm mặn và ô nhiễm khiến các con Zeynab bị tiêu chảy. Cô không đủ khả năng mua nước sạch từ các chuyến xe tải chạy qua thị trấn vì giá gấp 10 lần giá thường. Giờ đây, Zeynab hoàn toàn trắng tay và tuyệt vọng với hiện tại.

Bất chấp bóng đen của cái đói và sự chết chóc đang bủa vây, quân đội Hồi giáo kiểm soát Somalia vẫn lên tiếng cáo buộc Liên Hiệp Quốc đã "phóng đại" sự thật và phủ nhận nạn đói. Quân Al-Shabab cho rằng, các nước phương Tây cố tình can thiệp vào nội bộ nước này, tiến hành âm mưu chính trị dưới vỏ bọc viện trợ nhân đạo và khẳng định lệnh cấm các hoạt động viện trợ sẽ không được dỡ bỏ.

Thủ đô Mogadishu nay trở thành trại tị nạn khổng lồ. Trại lớn nhất là trại Badbaado, chỉ cách tiền tuyến có 400m, nơi diễn ra những trận đấu ác liệt giữa lực lượng ủng hộ chính phủ và quân Hồi giáo Al-Shabab.

Trẻ em Somalia đi theo Al-Shabad để có tiền nuôi sống gia đình.

Theo Tổ chức Ân xá quốc tế, lính nhi đồng ở Somalia đang được nhóm vũ trang Al-Shabab tuyển dụng một cách có hệ thống. Al-Shabab đã dùng rất nhiều cách thức khác nhau để tuyển dụng trẻ em làm binh lính. Chúng sử dụng trường học và nhà thờ là nơi tuyên truyền tư tưởng chiến tranh và tuyển dụng binh lính, dùng điện thoại di động và tiền bạc làm mồi nhử lũ trẻ tham gia vào các vụ bắt cóc, tấn công trường học và tham gia nhiều hoạt động quân sự khác.

Bằng cách lợi dụng thế hệ lính nhi đồng đã tuyển dụng từ trước, Al-Shabad đã đánh đòn tâm lý với những đứa trẻ nhà nghèo, có tham vọng đổi đời và trước mắt là cứu gia đình khỏi nạn đói khắc nghiệt. Đa số chúng trong độ tuổi từ 10 đến 17, nhưng cũng có những trường hợp cá biệt khi đứa trẻ mới chỉ lên 8. Nếu lũ trẻ không đồng ý sẽ bị đe dọa, đánh đập, thậm chí bị giết.

Nguy hiểm hơn, nhiều đứa trẻ đã coi đây là một cách kiếm tiền nuôi sống bản thân và gia đình, nếu không, họ hàng chúng sẽ bị tấn công và bạo hành ngay chính trên mảnh đất quê hương, thậm chí bị trục xuất ra khỏi lãnh thổ.

Một cậu bé 15 tuổi kể lại đã từng thấy bạn mình bị quân đội chính phủ bắt và tra tấn tới chết, vì thế khi lành bệnh, cậu bạn này quyết định gia nhập nhóm vũ trang Al-Shabad như một cái cớ để "trả thù" và kiếm thêm tiền nuôi bố mẹ.

Thông thường, mỗi đứa trẻ được cho 250USD khi bắt đầu làm lính; khi được đào tạo trở nên chuyên nghiệp và sử dụng thành thạo vũ khí, mức tiền có thể được tăng lên 400USD. Hầu hết các gia đình vì quá nghèo nên đã chấp nhận bán con cho Al-Shabad vì họ tin rằng tổ chức này sẽ giành chiến thắng trong cuộc chiến mà họ cho là "thần thánh", và bất kể một ai tham gia chiến đấu vì chính nghĩa sẽ nhận được những phần thưởng xứng đáng.

Hệ lụy từ nạn đói làm tình hình chính trị ở quốc gia chưa từng bình yên này gia tăng sự bất ổn. Những lính nhi đồng được thuê mướn trở thành những "quả bom cảm tử" khuấy động các trung tâm và tổ chức nước ngoài. Al-Shabad thực hiện chiến thuật giắt bom vào người lũ trẻ và đưa chúng tới trụ sở các cơ quan chính quyền để thực hiện đánh bom liều chết hay đào tạo vũ trang và huấn luyện chúng thành những chiến binh thực thụ.

Với những trẻ em gái, chúng được thuê và trả công để làm nô lệ tình dục và những cuộc hôn nhân ép buộc. Mỗi làng đều có những trạm kiểm soát nhằm theo dõi các hoạt động nấu ăn và lấy nước của trẻ em, thậm chí làm các việc tạp vụ, giặt đồ hay rửa bát đĩa phục vụ trại lính.

Nhân chứng 25 tuổi giấu tên sống tại Mogadishu cho hay, các trẻ em gái thường xuyên bị lạm dụng tình dục và bị đe dọa giết nếu không cưới các thành viên của Al-Shabab khi bọn chúng thực hiện hàng loạt các "thủ thuật" dã man như dùng đá đập vào đầu cho tới chết hay dùng roi da tra tấn. Trước tình hình này, nhiều trường học đã phải đóng cửa.

Ông Michelle Kagari - Phó giám đốc Tổ chức Ân xá quốc tế nhận định: "Trẻ em ở đây đang ngày ngày đối mặt với những điều khủng khiếp. Chúng có nguy cơ trở thành một thế hệ bị mất nếu thế giới tiếp tục làm ngơ trước những tội ác chiến tranh đang ảnh hưởng trực tiếp đến chúng"