Băng đảng MS 13 đe dọa tính mạng cảnh sát El Salvador
Họ được Mỹ tài trợ và đào tạo bởi các đặc vụ Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI). Nhưng các thành viên của cảnh sát Salvador đã bị giết bởi hàng chục người trong 3 năm qua, hầu hết trong các vụ tấn công mà các nhà điều tra và chuyên gia quy trách nhiệm cho MS-13.
Trong tháng 1-2019, ít nhất 9 sĩ quan đã thiệt mạng. Giờ đây, một số sĩ quan cảnh sát El Salvador đang chạy trốn khỏi băng đảng mà họ được giao nhiệm vụ loại bỏ. Trong các nhóm WhatsApp, các sĩ quan cảnh sát đã bắt đầu thảo luận về khả năng một đoàn lữ hành di cư gồm toàn cảnh sát Salvador.
Làn sóng di cư của cảnh sát Salvador phơi bày rõ nét sự thất bại thảm hại của lực lượng an ninh El Salvador trong cuộc chiến xóa sổ tội phạm có tổ chức. Điều đó cũng cho thấy rằng trong số những người tìm kiếm nơi ẩn náu tại Mỹ hiện nay có một số đối tác an ninh thân thiết của nước này.
| Các sĩ quan cảnh sát Salvador tham gia một chiến dịch tại San Salvador để bắt giữ các thủ lĩnh bị nghi ngờ của MS-13. |
Trong thời gian qua, chính phủ Mỹ ra sức củng cố sức mạnh cảnh sát El Salvador - một phần của chiến lược khu vực nhằm ổn định hầu hết các quốc gia bạo lực ở Trung Mỹ và giảm di cư. Bộ Ngoại giao Mỹ đã chi ít nhất 48 triệu USD để đào tạo cảnh sát ở El Salvador, Guatemala và Honduras từ năm 2014 đến 2017.
Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đã mở một học viện đào tạo thực thi pháp luật ở San Salvador, nơi 855 sĩ quan Salvador được đào tạo bởi FBI và các cơ quan thực thi pháp luật khác của Mỹ.
Chính phủ El Salvador, với sự hỗ trợ của chính phủ Mỹ, đã đạt được những thành tựu đáng kể trong lĩnh vực an ninh, bao gồm giảm các vụ giết người và mọi loại tội phạm bạo lực khác.
Các nỗ lực được hỗ trợ bởi Mỹ dường như đang cho thấy kết quả. Năm 2018, tỷ lệ giết người ở El Salvador là 50,3 trên 100.000 người. Đó vẫn là một trong những mức cao nhất trên thế giới, nhưng nó đã giảm từ 60,8 trên 100.000 người vào năm 2017 và 81 trên 100.000 vào năm 2016.
MS-13 sinh ra ở Los Angeles vào cuối thập niên 1970 và mở rộng dần khi nhiều người El Salvador đến Mỹ để chạy trốn cuộc nội chiến của đất nước. Đối thủ chính của MS-13 là Barrio 18 và cả hai nhóm phát triển mạnh trong hệ thống nhà tù Mỹ trước khi bị trục xuất hàng loạt trở về El Salvador.
Từ năm 2001 đến 2010, chính quyền Mỹ đã trục xuất 40.429 cựu tù nhân về El Salvador, theo Bộ An ninh nội địa Mỹ (DHS). Chính phủ El Salvador huy động mạnh lực lượng cảnh sát để sử dụng nắm đấm thép trừng trị các băng đảng tội phạm.
Nhưng khi biện pháp thất bại, chính phủ El Salvador buộc phải cố gắng đưa ra một thỏa thuận ngừng bắn với các băng đảng vào năm 2014. Nhưng, hiệp ước nhanh chóng tan rã và theo sau là một sự gia tăng bạo lực khác. Sau đó, các băng đảng bắt đầu giết hại các sĩ quan cảnh sát.
| Nghi phạm bị cảnh sát giam giữ tại một khu phố ở San Salvador do MS-13 kiểm soát. |
Với mức lương từ 300 đến 400 USD/tháng, những sĩ quan cảnh sát El Salvador cấp thấp chiếm phần lớn lực lượng thường không có lựa chọn nào khác ngoài việc sống trong các khu phố dễ bị các băng đảng tấn công. Và vì vậy, trong phần lớn các trường hợp, sĩ quan cảnh sát bị giết khi họ đi làm về hoặc đang nghỉ phép.
Cảnh sát điều tra một số vụ giết người kể từ năm 2014 và tìm thấy các thành viên của các băng đảng lớn chịu trách nhiệm. Một sĩ quan cảnh sát giấu tên cho biết: “Bọn tội phạm có nhiều quyền kiểm soát hơn chúng tôi. Tôi sống trong khu vực lân cận nơi chỉ có 1 cảnh sát so với 100 thành viên băng đảng. Chúng tôi là nạn nhân dễ bị bọn tội phạm tấn công sát hại”.
Sau khi bị MS-13 đe dọa tại nhà, viên sĩ quan này đang chờ đợi tình trạng tị nạn từ Liên Hiệp Quốc. Trước các mối đe dọa, luật pháp El Salvador cũng không cho phép cảnh sát mang vũ khí về nhà mặc dù chỉ nhằm mục đích tự vệ.
Nhiều đơn vị trong cảnh sát El Salvador bị cấm mặc balaclava (khăn đen trùm kín mặt) để che giấu danh tính khi được yêu cầu ra mặt làm chứng trước tòa án. Nhưng trong các đơn vị chống băng đảng tội phạm, các sĩ quan được phép đeo mặt nạ balaclava như thế khi tiến hành các chiến dịch truy quét tội phạm.
Vào năm 2017, Douglas Meléndez, tổng chưởng lý của El Salvador, đã kêu gọi chính phủ làm nhiều hơn để bảo vệ cảnh sát ngoài nhiệm vụ, yêu cầu quốc hội thông qua luật bảo vệ cảnh sát và binh sĩ cũng như gia đình họ. Thế nhưng, luật không bao giờ được thông qua.