Bên trong 2 nhà tù khét tiếng nhất Philippines

• Bạo lực đẫm máu trong nhà tù khét tiếng La Modelo
• Trò giải trí độc đáo trong những nhà tù khét tiếng nhất thế giới
• Hé lộ tiệc bia và gái mại dâm trong nhà tù khét tiếng ở Brazil

Nhà tù địa ngục

Đối với Erwin Sesaelanee, một tù nhân tại nhà tù Quezon City ở Manila trong 16 năm qua, ngay cả việc tìm kiếm chỗ ngủ cũng là điều không thể. Khoảng 3.500 tù nhân hiện bị giam giữ trong nhà tù này, dù theo tiêu chuẩn quốc gia, nó không được chứa hơn 800 người, còn theo hướng dẫn của LHQ nó chỉ có thể chứa tối đa 278 tù nhân.

"Bạn thấy đấy, họ đang nằm trên sàn nhà. Tất cả các bạn tù của tôi đều phải nằm trên sàn nhà. Điều này khiến tù nhân rất khó ngủ. Thật không tưởng tượng nổi”, Sesaelanee nói, chỉ các tù nhân đang nằm xếp lớp như cá mòi.  "Họ thậm chí phải nằm trên cầu thang vì không có nơi để ngủ", Sesaelanee thêm.

Trong một lần đến nhà tù này vào tháng 10, chúng tôi thấy tù nhân nằm la liệt trên cầu thang, sàn nhà, và mọi chỗ trống họ tìm thấy. Mùi hôi thối ở lối vào nhà tù thật không ngửi nổi, và càng trầm trọng hơn do thời tiết nóng nực. Nhà tù này dành riêng cho những người chưa bị kết án, như Sesaelanee, 42 tuổi. Vụ xét xử của anh sẽ phải mất nhiều năm nữa mới có thể kết thúc.

Từ khi ông Rodrigo Duterte lên làm Tổng thống vào ngày 30-6, cuộc chiến chống ma túy đã dẫn đến sự gia tăng đột biến những người bị giết hoặc bị tống vào tù. Số lượng người bị bắt gia tăng quá nhanh đến nỗi hệ thống tư pháp nay phải mất nhiều năm trời mới có thể xử lý các trường hợp như của Sesaelanee.

Sesaelanee nói khi anh mới đến, các tù nhân đều có thể ngủ trên giường riêng của họ. Sau đó, anh chứng kiến số tù nhân ngày một đông hơn, nhưng sau khi ông Duterte trở thành tổng thống, tình hình mới thực sự trở nên tồi tệ. Có thời điểm số tù nhân lên đến gần 3.900, sau đó giảm bớt vì nhà tù không chịu nhận thêm tù nhân nữa.

"Tôi và các bạn tù của tôi muốn thay đổi. Cộng đồng làm ơn giúp đỡ chúng tôi... chúng tôi không muốn chết. Tôi còn có gia đình, nếu tôi chết, ai sẽ chăm sóc của họ", Sesaelanee nói trong tuyệt vọng.

Mỗi phòng giam có trần cao khoảng 3m và có giường tầng. Một vài người chia sẻ giường tầng và phần đông ngủ dưới sàn. Các tù nhân phải đang chéo tay khi ngủ để tiết kiệm không gian, trong khi một số ngủ trên bàn. Năm ngoái, đã có 285 ca bệnh lao được báo cáo bên trong nhà tù.

Không giống như các nhà tù ở nước ngoài, nơi các tù nhân bị nhốt bên trong các phòng giam của họ ngoại trừ một vài giờ đi tập thể dục mỗi ngày, các nhà tù Philippines thường cho phép các tù nhân đi bất cứ nơi nào họ muốn bên trong nhà tù, bất cứ khi nào họ muốn.

Các tù nhân có thể nấu ăn nếu không thích đồ ăn trong tù, họ cũng thường có một phòng tập thể dục và một nhà nguyện. Tại nhà tù Quezon City, các tù nhân thường bị đánh thức lúc 6 giờ sáng và tham dự một buổi lễ chào cờ 2 giờ sau đó. Tiếp theo là một buổi tập thể dục buổi sáng gồm ca hát và nhảy múa.

Theo Chánh Thanh tra của nhà tù, Rosielyn Carta, các tù nhân nhảy không chỉ vì để cải thiện sức khỏe, nhưng để kiếm được điểm nhằm rút ngắn thời gian bị giam giữ.

Carta thừa nhận tình trạng quá tải đã trở thành một "cơn ác mộng" về an ninh, và thêm rằng nhiều tù nhân phải ngủ trên sân bóng rổ. "Bây giờ ở Philippines là mùa mưa. Nếu mưa vào ban đêm, họ phải chờ mưa tạnh để ngủ. Họ thay phiên nhau ngủ", bà nói.

Quyết định ngừng nhận thêm tù nhân chỉ là một biện pháp ngắn hạn, bà Carta nói. Bà cũng đang làm việc với Ủy ban Chữ thập Đỏ quốc tế để đề xuất xây dựng một nhà tù mới ở thành phố Quezon. Họ sẽ gửi đề nghị lên chính quyền địa phương trong vài tháng tới.

Nơi hưởng lạc của các bố già

Trong khi đó, các 2 giờ đi xe từ nhà tù của Carta, một cơn bão đang ập vào nhà tù khét tiếng nhất của đất nước, nhà tù New Bilibid, nơi chỉ giam giữ những người đã bị kết án và là trung tâm của vụ bê bối tháng 12-2014, khi một cuộc đột kích phát hiện các tù nhân sống trong những phòng giam xa xỉ, bao gồm phòng tắm hơi, quán bar vũ nữ thoát y, và trong một trường hợp có cả một phòng thu âm.

 "Các trùm ma túy bị kết án nếu có đủ tiền có thể mua thêm không gian", Brenda Canapi, người đứng đầu bộ phận thanh tra của Ủy ban Nhân quyền Philippines, nói. "Họ có thể có giường cỡ King, bể sục, tivi và các thiết bị những tù nhân bình thường không có".

Một nguồn tin cho biết, cờ bạc và ma túy đang lan tràn bên trong nhà tù. "Sự khác biệt duy nhất giữa nhà tù và thế giới bên ngoài là có những bức tường ngăn cách nhà tù với bên ngoài", nguồn tin nói.

Ngay sau khi Duterte trở thành Tổng thống, Lực lượng Hành động đặc biệt của cảnh sát đã tiếp quản nhà tù trong một nỗ lực để kiểm soát các trùm ma túy, những người đang tiếp tục kiểm soát đế chế của họ từ trong tù.

Các sĩ quan tiến hành kiểm tra thường xuyên để xem các tù nhân có sở hữu bất kỳ mặt hàng bị cấm nào không, từ ma túy đến vũ khí. Điều này đã bắt đầu có tác dụng, nguồn tin xác nhận.

"Trong quá khứ, miễn là bạn có tiền, bạn có thể làm bất cứ điều gì bạn muốn. Nhưng bây giờ các nhân viên cảnh sát lấy tiền của bạn và đánh bạn", nguồn tin cho biết thêm các cai ngục đặc biệt thù địch với các tù nhân Trung Quốc, những người đóng vai trò chính trong việc buôn bán ma túy.

Một số ít tội phạm ma túy Trung Quốc đã bị giết trong tù trong những tháng gần đây, theo nguồn tin. Tháng trước, một cuộc bạo loạn nổ ra khiến một trùm ma túy Trung Quốc tên Tony Co đã bị đâm chết và 3 người khác bị thương.