Bí mật đen tối của Guantánamo - Kỳ 1

• Iraq quyết tâm chấm dứt sự hiện diện của quân đội Mỹ
• Quân đội Mỹ sẽ có “xe tăng 4 chân”?
• Kế hoạch làm "chậm thời gian sống" của quân đội Mỹ

Tù nhân giá trị

Năm 2004, Steve Wood đã được điều đến Vịnh Guantánamo với tư cách là thành viên của Lực lượng Vệ binh Quốc gia Oregon. Anh và các đồng đội được thông báo rằng nhiều người bị giam giữ phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001 và, khi có cơ hội, sẽ lại tấn công.

“Tôi chỉ nhớ là đã rất phấn khích, vì tôi nghĩ, tôi sẽ làm một việc quan trọng”, Wood nói.

Khu vực đặc biệt

Trong hai tuần, Wood làm bảo vệ trong các phòng giam, theo dõi những người đàn ông đã bị bắt trên chiến trường Afghanistan. Sau đó, một trung sĩ đã kéo anh sang một cuộc phỏng vấn ngắn và giao anh ta làm ca đêm trong Echo Special, một đơn vị bí mật, được xây dựng để giam giữ tù nhân có giá trị cao nhất của quân đội Mỹ.

Ủy ban quốc tế của Hội Chữ thập đỏ có quyền truy cập vào nhiều địa điểm giam giữ khét tiếng nhất thế giới, một số trong số đó ở các quốc gia không có luật lệ, gần đây đã cử đại diện đến Guantánamo, nhưng chỉ huy cơ sở, trích dẫn quy định của quân đội, đã từ chối cho phép họ vào Echo Special. Người đàn ông bị giam giữ ở đó được gọi bằng số tù nhân của anh ta, 760. Khi Wood cố gắng tìm kiếm 760 trong cơ sở dữ liệu của tù nhân Guantánamo, anh không tìm thấy gì.

Trước ca làm việc đầu tiên của mình trong Echo Special, Wood được yêu cầu dán một dải băng keo lên bảng tên trên đồng phục của anh và chỉ sử dụng biệt danh bên trong phòng giam, để nếu 760 bằng cách nào đó nhắn được một tin nhắn ra khỏi trại, y không thể "ban bố lệnh tử hình" đối với cai ngục hoặc gia đình của họ. “Không bao giờ được quay lưng lại”, người chỉ huy cảnh báo anh.

Wood, 23 tuổi, vừa biết tin cô bạn gái của mình đang mang thai. Cho đến gần đây, lính canh và các thẩm vấn viên đã đeo mặt nạ Halloween bên trong phòng giam. Wood đi bộ quanh trại Echo Special, tự hào là một phần của hoạt động an ninh quốc gia quan trọng. Anh ta nghĩ, chắc hẳn ai đó thực sự quan trọng, là người nguy hiểm nhất thế giới mới có sự chú ý đặc biệt này, một lực lượng bảo vệ chỉ dành cho anh ta.

Echo Special là một đoạn khu vực được chia làm hai. Wood đi vào khu vực chính, nơi ở của các cai ngục; qua một cánh cửa là nơi ngủ của tù nhân. Một báo cáo của chính phủ mô tả cơ sở đã được sửa chữa để giảm càng nhiều kích thích bên ngoài càng tốt, với các cánh cửa đã được niêm phong đến mức không cho phép ánh sáng vào phòng. Bên trong, các bức tường được phủ bằng sơn trắng hoặc giấy để tiếp tục loại bỏ các đối tượng mà người bị giam giữ có thể tập trung vào. Có một bu lông cùm để xiềng tù nhân xuống sàn và loa để tấn công bằng âm thanh.

Tù nhân "Gối"

Một sĩ quan giải thích với Wood rằng người mà lực lượng bảo vệ hiện tại có tên là Nghi phạm 760 “Gối”, vì khi họ đến vài tháng trước đó, một chiếc gối là vật duy nhất mà hắn ta sở hữu. Sau đó, một trong số họ hét lên, “Gối, mày có thể ra ngoài ngay bây giờ!”. 

Một người đàn ông thấp bé ở tuổi ngoài 30 không bị xiềng xích bước vào khu vực lính gác. Anh ta nở một nụ cười và di chuyển thận trọng về phía Wood, tự giới thiệu mình là Mohamedou Salahi, sau đó bắt tay và nói: “Tiếp theo là gì, anh chàng bảnh bao?”.

Wood cao 1,93m, với cái đầu cạo trọc và cơ bắp của một vận động viên thể hình chuyên nghiệp. Mặc dù cao hơn hẳn Salahi, Wood đã do dự trước khi bắt tay hắn ta, và khi bắt tay, anh nhận thấy Salahi rất tinh tế. “Rất vui được gặp anh”, Wood nói. Nhưng anh nghĩ, “Cái quái gì thế này?”. Đây là điều hoàn toàn trái ngược với những gì anh mường tượng.

Hình ảnh phân mảnh của Mohamedou Salahi mà quân đội, cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan tình báo Mỹ tập hợp trong một hồ sơ được phân loại mật là một kỹ sư điện rất thông minh người Mauritania, là một thành viên chủ chốt của Al-Qeada, có vai trò trong một số vụ khủng bố gây thương vong hàng loạt. 

Những kẻ khủng bố khác mang theo máy cắt và chất nổ; Salahi lại như một bóng ma lởn vởn xung quanh. Mặc dù thiếu bằng chứng chống lại hắn ta nhưng các nhà điều tra đã xem xét kết luận về chiều rộng của nó. Theo họ, sự gần gũi của hắn ta với rất nhiều sự kiện và các nhân vật thánh chiến cấp cao không thể giải thích được bằng sự trùng hợp, và chỉ có một kẻ chủ mưu hậu cần mới có thể để lại dấu vết mờ nhạt như vậy.

Theo hồ sơ của Mỹ, vào năm 1991, khi Salahi 20 tuổi, hắn ta đã thề trung thành với Osama bin Laden, và năm sau đó đã học cách xử lý vũ khí tại một trại huấn luyện Al-Qaeda ở Afghanistan. Sau đó Salahi chuyển đến Đức, nơi người Mỹ cho rằng trách nhiệm chính của y là tuyển mộ Al-Qeada ở châu Âu. 

Trong số các tân binh Salahi tuyển chọn, có 3 tên là không tặc vụ khủng bố ngày 11-9, tất cả đều là phi công trên các máy bay riêng biệt. Tân binh thứ tư là Ramzi bin al-Shibh, đồng phạm tấn công. Khi bị CIA thẩm vấn, Bin al-Shibh khai Salahi là người đã sắp xếp chuyến đi của y tới Afghanistan để giới thiệu với Bin Laden.

Hợp tác cao

Năm 1998, ngay sau khi Al-Qaeda kích nổ bom xe tải bên ngoài Đại sứ quán Mỹ ở Kenya và Tanzania, Salahi đã nhận được một cuộc gọi từ một số điện thoại thuộc về Bin Laden. Sau đó, và trong ít nhất một dịp khác, một thành viên Hội đồng Shura của Al-Qaeda (ban lãnh đạo của nó) đã chuyển khoản 4.000 đô la vào tài khoản ngân hàng của Salahi ở Đức. Salahi đã rút tiền mặt và đưa cho những người đi tới Tây Phi, để tạo điều kiện cho những gì người Mỹ đánh giá là rửa tiền và các dự án viễn thông cho Al-Qeada.

Vào tháng 1-1999, Salahi chuyển đến Montreal (Canada), nơi y dẫn đầu việc cầu nguyện tại một nhà thờ Hồi giáo nổi tiếng. Một chiến binh thánh chiến từng tham dự ở nhà thờ Hồi giáo đó, và là người Mỹ tin rằng đã gặp Salahi, đã cố gắng buôn lậu chất nổ trong cốp xe qua biên giới Mỹ. Kế hoạch của y là kích nổ vali bên trong sân bay quốc tế Los Angeles, được gọi là Âm mưu thiên niên kỷ. 

Cơ quan tình báo bí mật Canada bắt đầu chiến dịch giám sát tập trung vào Salahi và các cộng sự của y, nhưng Salahi phát hiện 2 máy ảnh tí hon chọc qua các bức tường căn hộ của mình và rời khỏi đất nước. Chính phủ Mỹ kết luận y là lãnh đạo của tế bào Al-Qeada tại Montreal.

Tại Guantánamo, Salahi thừa nhận điều này và các cáo buộc khác. “Tôi đã đến Canada với kế hoạch cho nổ tung Tháp CN ở Toronto”, Salahi viết trong lời thú tội của mình. Y liệt kê các đồng phạm của mình và nói thêm, “Nhờ tình báo Canada, kế hoạch đã bị phát hiện và thất bại”. Sau nhiều năm bị thẩm vấn, y đã trở thành một hồ sơ được phân loại là “hợp tác cao” - một trong những nguồn có giá trị nhất trong trại giam.

Y đã mô tả sự liên quan tài chính của Al-Qaeda trong việc gian lận thẻ tín dụng và buôn lậu ma túy, cũng như các khoản đầu tư của tổ chức vào các công ty bình phong ở Bosnia, Canada, Chechnya, Đan Mạch, Anh, Đức, Mauritania và Tây Ban Nha. Y đã vẽ các biểu đồ tổ chức, với tên và vai trò hoạt động của các nhân vật chủ chốt, và cung cấp thông tin tình báo về các tế bào thánh chiến và nơi trú ẩn trên khắp châu Âu và Tây Phi.

Hồ sơ kết luận, nhờ chuyên môn là một kỹ sư điện, Salahi dễ dàng mô tả các hệ thống liên lạc phức tạp của A-Qaeda, bao gồm rơle vô tuyến, chuyển phát, mã hóa, cửa hàng điện thoại và liên kết vệ tinh với máy tính xách tay. Chắc chắn có nhiều thứ để được lượm lặt từ hắn ta. Hồ sơ nói rằng hắn vẫn có thông tin hữu ích về một loạt các đối tượng, bao gồm cả vụ tấn công 11-9 và liệt kê 22 khu vực khai thác tiềm năng khác. Các quan chức quân sự coi Salahi “là át chủ bài cho nỗ lực tình báo tại Guantánamo”.

Kết quả sự hợp tác của Salahi là phòng giam của hắn giờ đây đã được chất đầy những gì chính phủ gọi là “những vật dụng tiện nghi” như xà phòng, khăn tắm, mũ cầu nguyện và hạt cầu nguyện, sách, tivi, PlayStation và máy tính xách tay cũ… Anh ta có thể giết thời gian bằng cách chơi cờ và xem DVD. 

Thậm chí, Salahi còn có cả một khoảnh đất nhỏ bên ngoài phòng giam, nơi y trồng hoa, húng quế, cây xô thơm, rau mùi tây và rau mùi. “Những gì tôi được nói là thông tin của ông ta đã cứu sống hàng ngàn người Mỹ”, Wood nói. “Và đây là những gì họ cho để ông ta tiếp tục mở miệng”.

(Còn tiếp)