Châu Âu lại hoang mang trước nạn khủng bố bằng xe và dao

• Cảnh sát Tây Ban Nha bắn hạ nghi phạm cuối cùng của vụ tấn công Barcelona1
• Tây Ban Nha bắt đầu xét xử các nghi phạm khủng bố tại tòa Madrid

Tờ La Vanguardia và Telegraph vừa dẫn lời ông Josep Lluis Trapero, quan chức cảnh sát khu vực Catalan cho rằng, việc sĩ quan cảnh sát có thể một mình đương đầu với nhiều kẻ tấn công cùng một lúc không phải là đơn giản, kể cả đó là cảnh sát chuyên nghiệp.

Theo giới truyền thông, những kẻ thực hiện vụ tấn công khủng bố ở Cambrils bị cảnh sát bắn hạ đều mặc áo cài bom giả và Thủ tướng Tây Ban Nha Mariano Rajoy coi đây là "vụ tấn công thánh chiến".

Từ vụ tấn công bằng xe

Chính quyền Barcelona đang chịu áp lực lớn sau khi không tuân thủ quy định an ninh tại tuyến đường Las Ramblas. Bởi trước đó, Bộ Nội vụ Tây Ban Nha đã khuyến cáo các thành phố cần dựng rào chắn an ninh ở những nơi đông đúc.

Bộ trưởng Nội vụ Juan Ignacio Zoido nhấn mạnh, cảnh sát đã khuyến cáo về rào chắn an ninh, nhưng quyết định tuân thủ hay không thì tuỳ chính quyền địa phương. Nhiều người đã yêu cầu Thị trưởng Barcelona, bà Ada Colau từ chức vì đã phớt lờ khuyến cáo của cảnh sát về việc đặt những chiếc cọc trên tuyến đường Las Ramblas.

Theo giới truyền thông, tối 17-8, hung thủ lái xe tải lao vào đám đông trên phố đi bộ Las Ramblas nổi tiếng ở Barcelona làm 14 người chết và hơn 130 người khác bị thương. Và chỉ vài giờ sau, một vụ đâm xe lại xảy ra tại Cambrils khiến 6 dân thường và 1 cảnh sát bị thương.

Chính quyền vùng Catalonia tuyên bố, 2 vụ tấn công kể trên có liên hệ với nhau. Và đây là vụ tấn công thứ 16 và 17 tại Tây Âu kể từ năm 2015, nâng tổng số nạn nhân bị giết bởi các vụ tấn công có yếu tố Hồi giáo lên 339 người.

"Nhóm chủ mưu đã bị xóa sổ hoàn toàn", hãng AFP dẫn lời Bộ trưởng Nội vụ Tây Ban Nha Juan Ignacio Zoido hôm 19-8. Và nhóm này được cho có 12 tên, trong đó có nhiều người quốc tịch Morocco, bị coi đứng sau 2 vụ tấn công khủng bố ở Barcelona và Cambrils.

Ông Juan Ignacio Zoido cũng cho biết, Tây Ban Nha vẫn duy trì báo động an ninh ở mức 4 (dưới mức cao nhất) và sẽ tăng cường an ninh tại những khu vực đông người, điểm thu hút du khách. Và cuộc truy tìm kẻ đã lái chiếc xe tải lao vào đám đông ở Barcelona (được xác định là Younes Abouyaaqoub, 22 tuổi, đến từ Maroc) vẫn đang diễn ra.

Theo tờ The Guardian, cảnh sát Tây Ban Nha xác nhận Moussa Oukabir, 17 tuổi, là một trong số 5 tên bị cảnh sát bắn hạ sau khi chúng thực hiện vụ tấn công ở Cambrils.

Cảnh sát đã công bố thêm danh tính những đối tượng tình nghi trong 2 vụ tấn công khủng bố tại nước này. Đồng thời cho biết, những kẻ tấn công đã âm mưu tiến hành một vụ khủng bố với quy mô lớn hơn.

Cảnh sát vùng Catalonia cho biết, 3 nghi phạm mới xác định đều là công dân Morocco, đó là Moussa Oukabir, 17 tuổi, Said Aallaa, 18 tuổi và Mohamed Hychami, 24 tuổi.Và tới thời điểm này, cảnh sát xác định có 12 nghi can trong 2 vụ tấn công, trong đó 5 tên đã bị tiêu diệt, 4 nghi phạm bị bắt và 3 đối tượng xác định được danh tính, nhưng đang lẩn trốn.

Sau 2 vụ tấn công khủng bố bằng xe tải liên tiếp, Thị trưởng thành phố Bilbao Juan Mari Aburto cho biết, các cơ quan chức năng đang rà soát lại các biện pháp an ninh tại thành phố du lịch này trước thềm lễ hội "fiestas" thường niên.

Theo giới truyền thông, vì xảy ra vài giờ trước vụ lao xe vào đám đông ở Barcelona, nên vụ việc tại Alcanar ban đầu được cho là nổ khí gas, nhưng hiện cảnh sát đã chuyển hướng điều tra thành "các vụ tấn công được lên kế hoạch" sau khi phát hiện chất nổ tại ngôi nhà này. Và những kẻ tấn công đã chuẩn bị chất nổ để tiến hành một vụ tấn công quy mô lớn hơn, có thể là đánh bom xe.

Theo đài 24 Horas của Tây Ban Nha, lực lượng cảnh sát đã đột kích nhà của đối tượng Abdel-Baki Es-Sati, kẻ được cho là một trong những đối tượng thiệt mạng trong vụ nổ ở thị trấn Alcanar.

Được biết, giới chức Tây Ban Nha đã tăng cường an ninh ở khu vực biên giới với Pháp, trong khi cảnh sát đang truy lùng thủ phạm 2 vụ tấn công vừa qua. Việc này diễn ra sau khi giới chức Pháp cũng có động thái tương tự tại khu vực biên giới hai nước.

Tới khủng bố bằng dao

Trong 2 ngày 18 và 19-8, nhiều vụ tấn công bằng dao đã diễn ra ở châu Âu. Ngày 18-8, một người đã chết và một người bị thương trong vụ tấn công bằng dao ở thành phố Wuppertal của Đức, hung thủ đang lẩn trốn.

Ngày 19-8, 8 người đã bị thương trong vụ tấn công bằng dao ở thành phố Surgut của Nga. Cảnh sát đã bắn chết hung thủ ngay tại hiện trường sau khi hắn cố gắng kháng cự khi bị bắt.

Vụ tấn công bằng dao xảy ra vào lúc 11h20 hôm 19-8 (theo giờ địa phương). Hung thủ được xác định là cư dân ở thành phố Surgut và mới hơn 20 tuổi, bị tâm thần, nên cảnh sát loại bỏ khả năng đây là vụ khủng bố. Tuy nhiên, IS lại nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.

Tối 19-8, trang AMAQ ủng hộ IS tuyên bố tổ chức này nhận trách nhiệm vụ tấn công ở Surgut. Kẻ tấn công chạy dọc các con phố chính ở Surgut và đâm nhiều người, trước khi bị cảnh sát tuần tra tiêu diệt.

Theo hãng CNN, đã có í nhất 2 người chết và 6 người bị thương trong vụ tấn công bằng dao tại thành phố Turku, Phần Lan hôm 18-8. Hung thủ đã bị cảnh sát bắn trọng thương và đang phải điều trị trong bệnh viện và cảnh sát đang xem xét liệu có thêm nghi can nào liên quan đến vụtấn công này hay không.

Theo người phát ngôn Cảnh sát quốc gia Phần Lan Seppo Kolehmainen, còn quá sớm để kết luận vụ tấn công bằng dao tại Turku có liên quan đến khủng bố. Tuy nhiên các lực lượng cảnh sát và an ninh vẫn được huy động tới các sân bay và ga tàu, còn người dân được khuyến nghị không đến gần khu vực trung tâm thành phố.

Theo hãng AFP, cảnh sát Phần Lan đã bắt 5 nghi can có liên quan tới vụ đâm dao tại Turku và điều tra theo hướng đây là tấn công khủng bố.

Tờ Daily Mail đăng lại đoạn video của cư dân địa phương quay tại hiện trường ngay sau khi xảy ra vụ tấn công, trong đó xuất hiện tiếng của một người đàn ông hô "Allahu Akbar" (Thánh Allah vĩ đại).

Cảnh sát cho biết, hung thủ đã tới Phần Lan từ năm 2016 (và đã bị từ chối hưởng quy chế tị nạn) và dường như chọn phụ nữ làm mục tiêu tấn công. Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kịch liệt lên án vụ tấn công khủng bố tại Phần Lan. Theo tờ Turun Sanomat, vụ tấn công diễn ra trong bối cảnh châu Âu và thế giới đang bị chấn động sau 2 vụ khủng bố tại Tây Ban Nha.

Và những cảnh báo

Phát biểu trên Đài phát thanh Pháp hôm 19-8, Bộ trưởng Nội vụ Pháp Gerard Collomb tuyên bố, không có mối liên hệ giữa kẻ tình nghi thực hiện vụ tấn công tại Barcelona, Tây Ban Nha với nước này.

Đồng thời khẳng định, Tây Ban Nha đang phải đối mặt với mối đe dọa hiện hữu - kẻ tình nghi vẫn đang chạy trốn. Có 2 người đã bị bắt và Pháp cho đây không những là các cá nhân tấn công đơn lẻ, mà là một mạng lưới có tổ chức thực hiện các vụ tấn công.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Pháp Jean-Yves Le Drian đã đến Barcelona để thăm hỏi các nạn nhân. Lãnh sự quán Pháp tại Barcelona cũng liên hệ với chính quyền Tây Ban Nha bởi Bộ Ngoại giao Pháp xác nhận, 26 công dân nước này nằm trong số người hơn 130 người bị thương, sau khi hung thủ lái xe tải đâm vào đám đông ở trung tâm Barcelona, khiến 14 người chết tối 17-8.

Trước đó (18-8), Thị trưởng thành phố Nice của Pháp Christian Estrosi cho rằng, châu Âu cần thêm tiền để cải thiện an ninh sau vụ khủng bố ở Barcelona, Tây Ban Nha. Và cuộc họp của các thị trưởng thành phố lớn tại châu Âu dự kiến diễn ra vào 2 ngày 28 và 29-9 ở Nice, để thảo luận biện pháp nhằm cải thiện tình hình trong khu vực.

Theo tờ El Peridoico, CIA đã cảnh bảo với Mossos d'Esquadra (lực lượng cảnh sát thành phố) rằng, Barcelona có thể là mục tiêu của bọn khủng bố và họ thậm chí còn đặc biệt nhắc đến đại lộ Ramblas từ 2 tháng trước.

Điều đáng nói là Tây Ban Nha từng cảnh báo nguy cơ IS trở về khủng bố, cùng sự xuất hiện của những cá nhân cực đoan - “sói đơn độc”.

Ngày 19-8, Bộ trưởng An ninh Anh Ben Wallace cảnh báo nguy cơ tấn công khủng bố tại “xứ sở sương mù” ngày càng gia tăng, sau khi IS hứng chịu nhiều thất bại ở Syria và Iraq.

Ông Ben Wallace cũng cho rằng, người dân cần hiểu rõ hơn về chương trình chống khủng bố của Chính phủ mang tên Prevent (Ngăn ngừa).

Theo thống kê, đến hết năm 2016, đã có 204 công dân Tây Ban Nha tới Syria và Iraq gia nhập khủng bố. Liên hợp quốc cũng từng khẳng định, IS và Al Qaeda tiếp tục là mối đe dọa và những vụ tấn công ở châu Âu xảy ra trong 6 tháng đầu năm 2017 cho thấy, “lục địa già” là khu vực ưu tiên của IS.

Giới nghiên cứu gọi kiểu tấn công khủng bố bằng cách đâm xe ở Tây Ban Nha là “khủng bố giá rẻ”. Al Qaeda đã truyền bá “khủng bố giá rẻ” từ năm 2004, sau đó IS hô hào và đẩy mạnh loại hình này. Bởi không cần đào tạo, chi phí không tốn kém, mục tiêu có sẵn khắp nơi và ai cũng có thể thực hiện.