Khi cấp trưởng quyết đấu với cấp phó
Bởi quyết định kể trên được đưa ra sau khi Tổng thống Milos Zeman tuyên bố, sẽ xem xét việc từ chức của riêng Thủ tướng Bohuslav Sobotka, chứ không phải toàn bộ Chính phủ, và điều này đồng nghĩa với việc Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Adrej Babis tiếp tục tại vị.
Trong khi đó, ông Bohuslav Sobotka muốn từ chức để buộc ông Adrej Babis, thủ lĩnh Phong trào trung hữu ANO cũng phải ra đi bởi những bất đồng sâu sắc giữa 2 người không được hóa giải.
Trong tuyên bố rút lại quyết định từ chức, Thủ tướng Bohuslav Sobotka khẳng định, sẽ tìm cách loại bỏ ông Adrej Babis để chấm dứt cuộc tranh cãi hiện nay trong nội các.
Bởi theo Thủ tướng Bohuslav Sobotka, ông Adrej Babis là nguyên nhân khiến Chính phủ rơi vào cuộc khủng hoảng chính trị hiện nay. Dư luận cho rằng, mâu thuẫn giữa Thủ tướng Bohuslav Sobotka và Phó Thủ tướng Andrej Babis bùng phát sau cáo buộc gian lận và trốn thuế.
Ngày 31-1, Thủ tướng Bohuslav Sobotka yêu cầu Phó Thủ tướng Andrej Babis giải trình minh bạch trước công luận về nguồn gốc thu nhập cá nhân, tránh ảnh hưởng tiêu cực tới uy tín của Chính phủ nói chung và Bộ Tài chính nói riêng.
Tại cuộc họp Chính phủ hôm 3-2, ông Bohuslav Sobotka cáo buộc ông Andrej Babis đã lợi dụng khe hở của pháp luật để trốn thuế trong hợp đồng mua bán kỳ phiếu trị giá 55 triệu euro của tập đoàn Agrofert do Phó Thủ tướng làm chủ trước đây.
Thủ tướng Bohuslav Sobotka từng tố cáo Phó Thủ tướng Andrej Babis lừa dối đất nước và trốn thuế khi mua bán kỳ phiếu của tập đoàn Agrofert và gọi cuộc chiến chống nạn trốn thuế do Bộ trưởng Tài chính phát động là "hành vi đạo đức giả".
Trong tuyên bố sẽ từ chức hôm 2-5, Thủ tướng Bohuslav Sobotka khẳng định, Chính phủ liên minh đang phải đối mặt với vấn đề nghiêm trọng đe dọa tới thành quả hoạt động trong hơn 3 năm qua và phá vỡ niềm tin của nhân dân đối với nội các do ông lãnh đạo.
Theo ông Bohuslav Sobotka, ông Andrej Babis không thể làm rõ những nghi vấn xung quanh cáo buộc gian lận thuế, cũng như nguồn thu không minh bạch. Bản giải trình của ông Andrej Babis gửi tới Hạ viện không giải tỏa được những vấn đề nghi vấn.
| Thủ tướng Bohuslav Sobotka. |
Chủ tịch Thượng viện Milan Stech ủng hộ quyết định của Thủ tướng Bohuslav Sobotka khi cho rằng, không thể điều hành đất nước cùng với một người như Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính Andrej Babis.
Theo giới truyền thông, sau cuộc gặp với Tổng thống Milos Zeman hôm 4-5, Thủ tướng Bohuslav Sobotka nhấn mạnh, phải nhanh chóng giải quyết cuộc khủng hoảng bằng cách thành lập tân nội các trên cơ sở Chính phủ hiện nay, nhưng không có Phó Thủ tướng Adrej Babis trong liên minh cầm quyền.
Theo xếp hạng của tạp chí Forbes, Phó Thủ tướng Andrej Babis là người giàu thứ hai ở Cộng hòa Czech, và là chính khách được lòng dân nhất. Theo kết quả thăm dò hồi tháng 4, trong khi Thủ tướng Bohuslav Sobotka nhận được 39% số người ủng hộ, 56% ủng hộ Phó Thủ tướng Andrej Babis.
Về phần mình, khi trả lời phỏng vấn trên truyền hình hôm 4-5, Tổng thống Milos Zeman tuyên bố, chỉ cần thay thế Thủ tướng Bohuslav Sobotka, chứ không phải toàn bộ nội các.
Tổng thống Milos Zeman cũng cho biết, sẽ bổ nhiệm một thành viên của đảng CSSD làm Thủ tướng - đang cân nhắc Bộ trưởng Nội vụ Milan Chovanec và Ngoại trưởng Lubomir Zaoralek.
Ngoài 2 ứng cử viên kể trên, ông Pavel Belobradek, Chủ tịch Liên minh Dân chủ Thiên chúa giáo-đảng Nhân dân Czech (KDU-CSL) cũng được "chấm định", đề phòng trường hợp đảng CSSD không chấp nhận lời đề nghị của Tổng thống Milos Zeman.
Chủ đề thu nhập và trốn thuế của ông Andrej Babis từng được Thủ tướng Bohuslav Sobotka đề cập tại cuộc họp báo ở Praha và theo yêu cầu của Hạ viện, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính phải giải trình về hoạt động kinh doanh của mình vào cuối tháng 4-2017.
Ủy ban Kiểm tra đã yêu cầu rà soát lại kê khai thu nhập của ông Andrej Babis bởi các số liệu trong bản kê khai thu nhập của Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Tài chính chênh lệch rất lớn so với thông tin mà họ nắm được.
Nhưng theo Tổng thống Milos Zeman, việc đưa nghi vấn ông Andrej Babis trốn thuế vào chương trình nghị sự của Hạ viện là bất hợp lý bởi điều tra nghi án gian lận là chức năng của cảnh sát, không phải của nghị sỹ.
Phó Thủ tướng Andrej Babis từng khẳng định, không làm gì sai trái và cáo buộc chỉ trích của Thủ tướng Bohuslav Sobotka là một phần của "cuộc chiến chính trị" trước thềm cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào tháng 10-2017.
Theo giới truyền thông, Cộng hòa Czech sẽ tổ chức bầu cử Quốc hội vào cuối tháng 10 và theo các cuộc thăm dò gần đây cho thấy, Phong trào trung hữu ANO của ông Andrej Babis đang bỏ xa đảng CSSD của ông Bohuslav Sobotka hơn 10% điểm. Và nếu điều này trở thành hiện thực, ông Andrej Babis sẽ thay thế vị trí hiện nay của Thủ tướng Bohuslav Sobotka.