Czech: Thủ tướng Andrej Babis bị tước quyền miễn trừ
Và quyết định này đồng nghĩa với việc cảnh sát được phép điều tra ông Andrej Babis xung quanh cáo buộc gian lận khoản trợ cấp hơn 2 triệu euro của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Cộng hòa Czech cách đây một thập kỷ.
Ngày 19-1, với 111 phiếu thuận và 69 phiếu chống, Hạ viện đã đồng ý tước quyền miễn trừ đối với Thủ tướng Andrej Babis, người đứng đầu Chính phủ vừa thất bại trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm hôm 16-1.
Điều đáng nói là mặc dù ông Radek Vondracek, nghị sỹ của đảng Phong trào ANO (do ông Andrej Babis lãnh đạo) được bầu làm Chủ tịch Hạ viện, nhưng việc này cũng không giúp ông Andrej Babis giành thắng lợi trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm Chính phủ tại Hạ viện hôm 16-1.
Theo giới truyền thông, tại cuộc bỏ phiếu tín nhiệm Chính phủ tại hạ viện hôm 16-1, chỉ có 78 nghị sỹ trong số 195 người có mặt bỏ phiếu ủng hộ, trong khi 117 nghị sỹ bỏ phiếu phản đối.
Và điều này đồng nghĩa với việc phe đối lập không chấp nhận Thủ tướng Andrej Babis điều hành Chính phủ liên minh. Bởi một số đảng đối lập cho rằng, một Thủ tướng đang có nguy cơ bị truy tố hình sự không đủ tư cách để đứng đầu nội các.
Và cũng trong ngày 16-1, ông Andrej Babis đã đề nghị Hạ viện tước quyền miễn trừ tư cách Hạ nghị sỹ của mình để tự chứng minh sự trong sạch của bản thân.
4 tháng trước (tháng 9-2017), ông Andrej Babis từng bị Hạ viện tước quyền miễn trừ, nhưng sau khi giành chiến thắng tại cuộc bầu cử Hạ viện hồi tháng 10-2017, quyền miễn trừ của ông lại được khôi phục.
Bất chấp việc bị khởi tố với tội danh gian lận tiền trợ cấp của EU, nhưng ông Andrej Babis vẫn giành chiến thắng trong cuộc bầu cử diễn ra vào ngày 20 và 21-10-2017.
| Thủ tướng Andrej Babis. |
Và phát biểu trước Hạ viện sau khi bị tước quyền miễn trừ hôm 19-1, Thủ tướng Andrej Babis đã bác bỏ mọi cáo buộc liên quan và coi đây là bước đi mang động cơ chính trị nhằm loại ông khỏi chính trường.
Ông Andrej Babis (sinh ra ở Slovakia và là người giàu thứ hai ở Czech, với đế chế truyền thông gồm 2 tờ báo lớn, 1 đài phát thanh nổi tiếng), được gọi là "Donald Trump của Czech", từng xác nhận việc bị cảnh sát chính thức khởi tố, và cho biết đã đệ đơn khiếu nại lên Tòa án tối cao.
Theo giới truyền thông, ngày 24-1, Tổng thống Milos Zeman sẽ xem xét đơn từ chức của Thủ tướng Andrej Babis, để chuẩn bị bước vào vòng hai cuộc bầu cử Tổng thống diễn ra vào ngày 26 và 27-1.
Theo kết quả cuộc bỏ phiếu vòng một (diễn ra hôm 12 và 13-1), Tổng thống Milos Zeman về nhất với 38,56% số phiếu ủng hộ và Giáo sư Jiri Drahos đứng thứ hai với tỷ lệ ủng hộ 26,6%. Nếu ông Milos Zeman tái đắc cử thì Thủ tướng Andrej Babis vẫn có cơ hội thành lập nội các, còn ngược lại nhà tỷ phú này sẽ phải ra đi.
Và trước ngày 8-3, ông Andrej Babis không giành được sự ủng hộ của ít nhất 101 nghị sỹ trong cuộc bỏ phiếu tín nhiệm đối với Chính phủ mới, Czech sẽ phải tổ chức lại một cuộc bầu cử để chọn ra tân Thủ tướng.
Theo giới truyền thông, Tổng thống Milos Zeman đã trao cho ông Andrej Babis cơ hội thứ hai để thành lập Chính phủ với tư cách lãnh đạo đảng Phong trào ANO giành thắng lợi trong cuộc tổng tuyển cử hồi tháng 10-2017.Hơn 1 tháng trước (21-12-2017), ông Andrej Babis từng thừa nhận thất bại trong việc thuyết phục các đảng ủng hộ Chính phủ thiểu số của mình (chỉ dành 78 trong tổng số 200 ghế tại Hạ viện).
Bởi đa số đảng đối lập đều phản đối hợp tác với ông Andrej Babis, người bị cáo buộc dùng số tiền trị giá hơn 2 triệu euro (dành cho các dự án của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Czech) để xây dựng dự án tổ hợp trang trại, trung tâm tổ chức hội nghị và nghỉ dưỡng mang tên "Tổ Cò" do tập đoàn Agrofert của mình quản lý.
Ngoài ra, ông Andrej Babis còn bị cáo buộc trốn thuế và thao túng truyền thông để hạ thấp uy tín của đối thủ.
Theo giới truyền thông, ông Andrej Babis được Tổng thống Milos Zeman bổ nhiệm làm Thủ tướng hơn 1 tháng trước (6-12-2017) và trong thành phần nội các mới có 4 nữ bộ trưởng và 5 người từng là thành viên trong Chính phủ của cựu Thủ tướng Bohuslav Sobotka.
Hơn 1 tháng trước (5-12-2017), việc Thủ tướng Bohuslav Sobotka không trực tiếp gặp Tổng thống Milos Zeman trong lễ bãi nhiệm Chính phủ cũ, thay thế bằng nội các của Thủ tướng Andrej Babis cho thấy, mối quan hệ giữa họ căng thẳng tới mức nào.
Dư luận coi việc bãi nhiệm Chính phủ liên minh gồm đảng Dân chủ Xã hội Czech (CSSD), Phong trào ANO và Liên minh Dân chủ Thiên chúa giáo - đảng Nhân dân Czech (KDU-CSL) không kèm nghi lễ truyền thống là điều chưa có tiền lệ ở nước này.
Và ông Bohuslav Sobotka là Thủ tướng đầu tiên không đích thân báo cáo với Tổng thống Milos Zeman về việc kết thúc nhiệm kỳ của Chính phủ - chỉ thông báo bằng văn bản.