Hoàng tử Bandar người đứng sau hậu trường Ả Rập Saudi

• Mỹ bí mật bán công nghệ hạt nhân cho Ả Rập Saudi
• Thêm một nhà báo Ả Rập Saudi "mất tích" bí ẩn
• Hezbollah công bố "bằng chứng" Ả Rập Saudi hỗ trợ khủng bố

Hoàng tử Bandar có khuôn mặt rộng với đôi mắt nâu lấp lánh, đôi bàn tay sẫm màu. Bằng cách này hay cách khác, Hoàng tử đã tham gia vào hầu hết, thậm chí là tất cả các cuộc khủng hoảng quốc tế trong 40 năm qua.

Hoàng tử Bandar 69 tuổi, nhưng ông đã có 22 năm làm đại sứ của Ả Rập Saudi tại Mỹ. Năm 2014, Bandar trở thành người đứng đầu Cơ quan Tình báo Saudi trước khi tiếp quản vị trí lãnh đạo của Hội đồng An ninh Quốc gia. Ông đã cung cấp vũ khí cho phiến quân ở Nam Mỹ, Trung Á và gần đây nhất là Syria. Thay mặt nhà vua, ông giám sát một số giao dịch vũ khí lớn nhất mọi thời đại.

Đôi đũa lệch

Nữ nhà báo Susanne Koelbl của Spiegel cho biết đã có cuộc nói chuyện với Hoàng tử trong 4 giờ. Cuối cùng, cô đã hiểu rõ hơn về cách Hoàng tử Bandar quản lý để đưa hai hệ thống (một ở Riyadh và một ở Washington) rất mâu thuẫn, về cơ bản là không thể hòa giải được, thành một loại mê hoặc lẫn nhau vĩnh viễn. Không giống như một cặp vợ chồng trẻ, nơi cả hai thực sự ước họ có một người bạn đời khác biệt và giả vờ yêu nhau, say sưa với của hồi môn cắt cổ mà trở nên lớn hơn mỗi khi mối quan hệ trở nên sắt đá.

Hình ảnh đó của một cặp vợ chồng bất bình đẳng được áp dụng ít nhất là vào thời điểm Bandar ở Washington. Ngay cả sau vụ tấn công khủng bố ngày 11-9-2001 ở Mỹ, ngay cả sau khi rõ ràng 15 trong số 19 kẻ tấn công đến từ Ả Rập Saudi, Bandar - người được giáo dục ở Mỹ - đã cố gắng tạo ấn tượng rằng đất nước của mình ở cùng phía của chiến tuyến với nước Mỹ. 

"Tôi đã làm nhiều ân huệ cho người Mỹ nhất có thể khi tôi không cần họ, để họ nợ tôi một khoản khi tôi cần họ", Hoàng tử Bandar nói. Nhà ngoại giao thổi những đám khói dày từ điếu xì gà Cuba vào không khí khi ông giải thích chiến lược thành công của mình.

Những người đã gặp Hoàng tử Bandar mô tả ông là một nhân vật sáng chói. Họ nói rằng ông chu đáo và tốt bụng, trung thành và hài hước, nhưng cũng rất thông minh. Họ nói ông tiếp cận công việc của mình với sự quyến rũ và đam mê và đó là một nhà đàm phán xuất sắc. Khi nói đến tiền, và điều này thường xảy ra trong các giao dịch của Bandar, họ nói rằng séc của ông không bao giờ bị hết tiền.

Nhưng người ta cũng nói Badar là một kẻ thao túng nguy hiểm, có thể đe dọa, tàn bạo và thậm chí phá hoại để đáp ứng nhu cầu của cấp trên. Đó là một đặc điểm thậm chí ông có thể cảm thấy hài lòng.

Một khu vực màu xám

Nhà báo Susanne Koelbl đã dành gần 20 năm để viết về khủng hoảng và chiến tranh trên khắp thế giới. Công việc đã đưa cô đến Balkans, Trung Á, châu Phi và Trung Đông. Những người báo cáo về các nhóm chiến đấu Hồi giáo ở những nơi như vậy sẽ liên tục vấp ngã trên các dấu hiệu cho thấy "người Saudi" đã cung cấp tài chính, gửi vũ khí hoặc “mua” các chính trị gia. 

Nhưng các diễn viên bóng tối từ Vùng Vịnh không bao giờ xuất hiện trước công chúng. Những sứ giả như Hoàng tử Bandar không bị ràng buộc với bất kỳ quốc hội nào và chỉ báo cáo với nhà vua ở Riyadh. Họ hoạt động trong một khu vực màu xám giữa ngoại giao và tình báo, bên ngoài bất kỳ giao thức nào và dưới radar của nhận thức toàn cầu. Nhưng tiền của họ, kết nối của họ và lợi ích của họ chảy khắp nơi.

Ngay cả trong luận án thạc sĩ về quan hệ quốc tế tại Đại học Johns Hopkins ở Washington, DC, Hoàng tử Bandar đã chỉ ra sự đồng ý của ông với các ý tưởng của triết gia Chính phủ Italia Niccolò Machiavelli, theo đó các điệp viên không nên chịu trách nhiệm về mặt đạo đức đối với các hành động có lợi cho đại cục. Người ta cũng có thể nói rằng thiện và ác không tồn tại trong tâm trí của Bandar - chỉ có nhiệm vụ.

Sức mạnh bảo vệ

Nhiệm vụ của Hoàng tử Bandar khá rõ ràng khi Vua Fahd phái cựu phi công chiến đấu tới Washington làm đặc phái viên năm 1983. Mục đích là giành chiến thắng trước người Mỹ như một sức mạnh bảo vệ đáng tin cậy cho vương quốc và gắn kết sâu sắc liên minh này. "Mỹ là đồng minh quan trọng nhất cũng như mối đe dọa lớn nhất của chúng ta", Vua Fahd, chú của ông, được cho là đã nói với ông như vậy.

"Tại sao là một mối đe dọa? Bởi vì bạn không thể thực sự tin tưởng họ và họ rất có thể sẽ tấn công bạn vào ngày mai, như Saddam Hussein", Bandar giải thích. Bất cứ ai muốn tìm hiểu làm thế nào chính trị toàn cầu được tiến hành ở Trung Đông sẽ tìm thấy một giáo viên giỏi trong Hoàng tử Bandar bin Sultan, theo nhà báo Koelbl.

Ả Rập Saudi trở thành một quốc gia giàu có trong những năm 1970, nhưng nó vẫn dễ bị tổn thương. Mặc dù kho vũ khí của Saudi chủ yếu bao gồm công nghệ tiên tiến của phương Tây, một mình quân đội hoàng gia khó có thể tránh được một cuộc tấn công lớn hơn. Và không có sự hỗ trợ của người Mỹ, quân đội gần như vô dụng. Khi một máy bay chiến đấu F-15 của Saudi cất cánh từ căn cứ không quân King Khalid ở tây nam Ả Rập Xê-út để bay qua Yemen, máy bay và bom được sự bảo dưỡng của các kỹ sư cơ khí Mỹ và họ cũng chính là những người tiến hành sửa chữa chúng trên mặt đất. Và các kỹ thuật viên người Mỹ cũng cập nhật phần mềm nhắm mục tiêu và các công nghệ mã hóa khác mà Saudi thậm chí không được phép chạm vào. Phi công cũng có khả năng đã được Không quân Mỹ huấn luyện.

Vương quốc Saudi chỉ có thể thực sự tiếp tục cảm thấy an toàn khi sức mạnh quân sự lớn nhất thế giới tiếp tục ủng hộ chế độ. Chất keo giữ mối quan hệ bất bình đẳng này với nhau là sự phụ thuộc: buôn bán dầu giá rẻ để đổi lấy vũ khí và bảo vệ quân sự. Ả Rập Saudi giàu dầu là lý do chính khiến ô tô có thể lái xe, máy móc có thể được vận hành và căn hộ được giữ ấm trong mùa đông ở phương Tây. Đổi lại, Riyadh thích liên minh an ninh với Mỹ

Giảm phụ thuộc

Nhưng nhiên liệu hóa thạch như dầu đang nhanh chóng mất tầm quan trọng. Khai thác dầu đá phiến đã giúp Mỹ ít phụ thuộc vào sản xuất dầu nước ngoài. Liên kết đã giữ hai cường quốc cùng nhau trong nhiều thập kỷ vẫn còn đó, nhưng nó không còn mạnh mẽ như trước đây. Đột nhiên, nó trở nên khó khăn hơn rất nhiều để nhìn qua những mâu thuẫn trong mối quan hệ, mặc dù chúng đã tồn tại khá lâu. Trong khi đó, nhiều người ở Washington, London, Paris và Berlin hiện đang đặt ra một câu hỏi cực kỳ quan trọng: Liệu sự hợp tác này có còn ý nghĩa?