Iraq quyết không để người Kurd ly khai

• Người Kurd từ bỏ ý định ly khai, muốn đối thoại với chính quyền Iraq
• Mỹ cảnh cáo Iraq không thọc sâu vào khu vực người Kurd

Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi vào đêm 15 rạng ngày 16-10 đã ra lệnh bắt đầu chiến dịch tái thiết an ninh tại khu vực tranh chấp lãnh thổ với Kurdistan ở tỉnh Kirkuk. Quân đội Iraq tiến về hướng Kirkuk. Phía Peshmerga lưu ý rằng họ dự định bảo vệ tất cả khu vực trước hành động lấn chiếm.

Cuộc hành quân diễn ra một tháng sau khi khu vực người Kurd tổ chức một cuộc trưng cầu độc lập gây tranh cãi. Thủ tướng Iraq đã tuyên bố cuộc bầu cử ủng hộ ly khai là vi hiến. Tuy nhiên, Chính phủ vùng Kurdistan (KRG) khẳng định cuộc bỏ phiếu là hợp pháp.

Chiếm thành phố

Thủ tướng Iraq Haider al-Abadi nói trong một tuyên bố rằng các hoạt động ở Kirkuk là cần thiết để "bảo vệ sự thống nhất của đất nước, có nguy cơ phân vùng" vì cuộc trưng cầu dân ý.

Ông al-Abadi nói: "Chúng tôi kêu gọi tất cả các công dân hợp tác với các lực lượng vũ trang anh hùng của chúng tôi, những người cam kết thực hiện các hướng dẫn nghiêm ngặt của chúng tôi để bảo vệ dân thường lên trên hết và áp đặt an ninh và trật tự, và để bảo vệ các cơ sở và tổ chức của nhà nước”.

Không bên nào chịu thiệt hại đối với hoạt động này, nhưng một tổ chức cứu trợ đang làm việc tại Kirkuk cho biết một số lực lượng Kurdish Peshmerga và thành viên của lực lượng Iraq đã bị giết trong một cuộc đụng độ đêm qua ở phía bắc Kirkuk - cuộc chiến nghiêm trọng duy nhất.

Các nguồn tin của Bộ Dầu mỏ cho biết, khi lực lượng Iraq tiến lên, các nhà hoạt động người Kurd đã đóng cửa một thời gian ngắn sản lượng 350.000 thùng/ngày tại 2 mỏ lớn ở Kirkuk với lý do an ninh. Nhưng sản xuất khôi phục ngay sau đó khi Iraq đe dọa chiếm giữ các mỏ dưới sự quản lý của người Kurd nếu họ không thực hiện như vậy.

Hiện chưa rõ liệu Chính phủ Iraq có muốn lấy lại quyền kiểm soát của tất cả các mỏ dầu Kirkuk hay không, một nguồn thu nhập quan trọng đối với Chính phủ Khu vực Kurdistan KRG. Việc ngừng sản xuất một thời gian ngắn đã giúp thúc đẩy giá dầu thế giới do việc đóng cửa hơn một nửa tổng sản lượng của người Kurd.

Đe dọa nội chiến

Cuộc chiến giữa Baghdad và người Kurd có thể mở ra một mặt trận mới hoàn toàn trong cuộc nội chiến kéo dài 14 năm của Iraq và tiềm năng giảm sản lượng dầu mỏ tại các cường quốc như Thổ Nhĩ Kỳ và Iran.

Lãnh đạo các nhóm vũ trang của người Kurd Iraq ở Peshmerga tuyên bố có thể coi cuộc tấn công vào Kirkuk là lời tuyên chiến với người Kurd. Theo quan điểm của ông này, chính quyền Iraq chịu trách nhiệm về việc này và sẽ phải trả mức giá đắt cho hành động của họ.

Người Kurd gọi Chính phủ Iraq mà đứng đầu là ông Haydar al-Abadi phải gánh trách nhiệm về việc gây chiến. Peshmerga còn cáo buộc một số thành viên của đảng Liên minh Tự trị Kurdistan đã thông đồng với công lực Iraq và phạm tội phản bội lịch sử. Ban lãnh đạo Các lực lượng vũ trang của người Kurd cho rằng cùng với lực lượng Iraq thực hiện cuộc tấn công còn có dân quân Shiite dưới quyền chỉ huy của Khối Bảo vệ Cách mạng Iran (IRGC), theo Sputnik.

Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ không tham gia vào bên nào trong cuộc đụng độ nhưng bày tỏ thất vọng hai bên đã xung đột. Quân đội Mỹ cho biết các nhà lãnh đạo của họ ở Iraq đang kêu gọi lực lượng Iraq và người Kurd tránh leo thang và giảm thiểu các thiệt hại do chiến tranh.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết: “Chúng tôi ủng hộ việc thực thi hòa bình của chính quyền chung giữa chính phủ trung ương và khu vực, phù hợp với Hiến pháp của Iraq, ở tất cả các khu vực tranh chấp”.

Trong khi người Kurd và quân Chính phủ Iraq mãi đánh nhau, lực lượng khủng bố IS vào ngày 16-10 bất ngờ tung đòn tấn công chiếm quyền kiểm soát 2 ngôi làng phía tây bắc gần thành phố Kirkuk, kênh truyền hình As-Sumaria cho biết. Các ngôi làng bị IS kiểm soát nằm không xa con đường kết nối thành phố Kirkuk với thủ đô thuộc quyền tự trị người Kurd, Erbil.