Italia: Thị trưởng thành phố Venice bị bắt vì tham nhũng

Theo lời Công tố viên trưởng vùng Veneto Luigi Delpino, người trực tiếp ký lệnh bắt giữ 35 viên chức cao cấp và giám đốc doanh nghiệp trong chiến dịch truy quét với sự tham gia của hơn 300 nhân viên cảnh sát, thì nhóm tội phạm tham nhũng có hệ thống này đã xà xẻo công quỹ từ "dự án thế kỷ" Mose, công trình đập chắn di động khổng lồ nhằm ngăn chặn lũ lụt bảo vệ các di tích văn hóa và kiến trúc lịch sử ở Venice. Dự án Mose được khởi công vào đầu năm 2003, do Bộ Cơ sở hạ tầng và Giao thông vận tải Italia làm chủ đầu tư cùng tổng kinh phí dự trù là 5,4 tỉ euro (7,4 tỉ USD).

Chiến dịch truy quét vừa qua là một phần của cuộc điều tra mở rộng, khởi sự từ vụ bắt giữ một nhân vật cộm cán vào đầu nửa cuối của năm 2013. Đó là Giovanni Mazzacurati, Tổng giám đốc Tổ hợp Venice Consortium quy tụ hơn 50 công ty khác nhau tham gia thi công Dự án Mose. Cùng bị bắt giữ với G.Mazzacurati là các Giám đốc điều hành của 14 công ty trực thuộc Venice Consortium. Tiếp đến Cơ quan Cảnh sát Điều tra Italia phát hiện ra sự kiện tày trời, rằng trong một thời kỳ kéo dài qua nhiều năm Tổ hợp Venice Consortium đã chuyển khoản phi pháp số tiền là 25 triệu euro, tương đương 34 triệu USD hối lộ giới chính trị gia các cấp, bao gồm từ cấp thành phố lên cấp vùng và cả cấp quốc gia để họ "nhắm mắt làm ngơ".

Riêng trường hợp của Thị trưởng Venice G.Orsoni, đích thân G.Mazzacurati khai rằng đã dùng ngân quỹ thuộc Venice Consortium chi tiền ủng hộ cho chiến dịch tranh cử chức danh Thị trưởng của ông này, kéo dài từ cuối năm 2009 sang đầu năm 2010. Ông Carlo Nordio, Công tố viên trưởng thành phố Venice cho biết, rằng Viện Công tố Venice đã ra quyết định truy tố đương kim Thị trưởng G.Orsoni về 5 tội danh khác nhau là nhận hối lộ, nhũng lạm công quỹ, tống tiền, rửa tiền và huy động tài chính tranh cử bất hợp pháp. Sau đó 10 người bị bắt giam đã được cho tại ngoại vì lý do sức khỏe, trong đó có Thị trưởng G.Orsoni chuyển qua quy chế quản thúc tại gia.

Thị trưởng Venice G.Orsoni khi còn đương chức.

Còn theo lời Công tố viên trưởng Veneto L.Delpino, trong số những người bị bắt giữ có cố vấn vùng Veneto của Đảng Dân chủ (PD) đương quyền do Thủ tướng Matteo Renzi làm thủ lĩnh, Giám đốc và Phó giám đốc các công ty thuộc dự án Mose, thậm chí có cả một cựu tướng lĩnh quân đội... Đồng thời Viện Công tố Veneto cũng gửi kiến nghị lên Ban lãnh đạo Quốc hội Italia, yêu cầu truất quyền ưu đãi miễn trừ của dân biểu Giancarlo Galan, nghị sĩ thuộc đảng Forza Italia (FI) từng giữ chức Thống đốc vùng Veneto trong 3 nhiệm kỳ liên tiếp từ năm 1995-2010, để phục vụ công tác điều tra tố tụng. Do Thống đốc G.Galan có tên trong danh sách các quan chức cần được chi tiền đề "bôi trơn" trong Dự án Mose, mà cơ quan điều tra mới tình cờ khám phá ra. Bản thân Thống đốc G.Galan cũng là người đặt viên đá đầu tiên khởi công "dự án thế kỷ" Mose dạo đầu tháng 4-2003.

Người phát ngôn của Bộ Nội vụ Italia cho báo gới biết, rằng chiến dịch điều tra đặc biệt  của Cục Cảnh sát Tài chính trong năm 2014 sẽ tập trung vào một số dự án trọng điểm lớn nhất của đất nước, như các công trình xây dựng khu Công viên Giải trí Thế giới ở Milan, Hội chợ Triển lãm Quốc tế Rome -2015... diễn ra đồng thời ở cả 4 vùng khác nhau là Veneto, Lombardy, Emilia-Romagna và Lazio, cũng như một dự án cấp nhà nước mà Italia đang tài trợ cho Cộng hòa Iraq.

 Tại phiên họp toàn thể của Ủy ban châu Âu (EC), cơ quan hành pháp tối cao của Liên minh châu Âu (EU) vào đầu tháng 6 vừa qua, đã nhận định tham nhũng là một vấn đề nổi cộm cản trở đầu tư và đổi mới kinh tế ở Italia. Còn trong bảng xếp hạng tham nhũng ở khu vực công trong năm 2013 do Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI), với trụ sở đặt tại Berlin (Đức) công bố thì Italia đứng thứ 69 trong số 90 quốc gia có chi nhánh của TI, chỉ sau Cộng hòa Montenegro và đứng trước Kuwait.

Được biết luật sư G.Orsoni, ứng viên của đảng PD đắc cử chức Thị trưởng Venice dạo cuối tháng 3/2010. Trước đó ông là Giáo sư giảng dạy tại Khoa Luật hành chính công của Trường đại học Tổng hợp Ca' Foscari danh tiếng ở Venice.

Còn từ năm 2000-2003 luật sư G.Orsoni là Giám đốc của Viện Venice Biennale, một cơ quan cấp nhà nước chuyên tổ chức các sự kiện văn hóa lớn, bao gồm cả các kỳ Liên hoan phim Quốc tế Venice thường niên