Mở rộng điều tra tham nhũng tại Petrobras và Odebercht

• Cựu Tổng thống Brazil tiếp tục bị cáo buộc tham nhũng
• Chủ tịch Thượng viện Brazil và cáo buộc tham nhũng

Vì là đồng minh thân cận của Tổng thống Michel Temer và là người đứng đằng sau vụ phế truất cựu Tổng thống Dilma Rousseff, nên lời khai của cựu Chủ tịch Hạ viện Eduardo Cunha được dư luận đặc biệt quan tâm.

Ngày 8-2, ông Eduardo Cunha, người bị bãi nhiệm vì bị cáo buộc nhận 5 triệu USD hối lộ của Petrobras, tố cáo Tổng thống Michel Temer là mắt xích quan trọng trong vụ tham nhũng tại tập đoàn này.

Giới truyền thông dẫn lời khai của ông Eduardo Cunha với cơ quan điều tra về việc Tổng thống Michel Temer từng tham dự cuộc họp để chọn người làm Tổng Giám đốc Petrobras. Và nhân vật này sau đó đã chuyển tiền cho đảng Phong trào Dân chủ Brazil (PMDB) cầm quyền, trong đó có ông Eduardo Cunha và ông Michel Temer. Trước đó, nhiều lãnh đạo Petrobras cũng từng khai với cơ quan điều tra về việc Tổng thống Michel Temer và đảng PMDB đã nhận hối lộ của tập đoàn này.

Trước đó (2-2), Tòa án Tối cao Brazil đã bổ nhiệm Thẩm phán Edson Fachin, thay thế cố Thẩm phán Teori Zavascki trực tiếp thụ lý vụ án này. Thẩm phán Teori Zavascki đã thiệt mạng trong vụ tai nạn máy bay hôm 19-1.

Công tố viên Silvia Batini hy vọng Thẩm phán Edson Fachin sẽ duy trì chiến dịch Car Wash để xua tan những đồn đoán cho rằng, việc thay đổi nhân sự có thể làm chệch hướng tiến trình điều tra tại Petrobras. Bởi số đối tượng bị tình nghi trong đường dây tham nhũng tại Petrobras đã tăng gấp đôi, khiến công tác điều tra phải mở rộng.

Tổng thống Brazil Michel Temer.

Khối lượng công việc của Tòa án Tối cao đã tăng đáng kể sau khi các cựu quan chức của Tập đoàn xây dựng Odebercht, một trong những mắt xích lớn trong vụ tham nhũng tại Petrobras quyết định hợp tác. Công tố viên liên bang Deltan Dallagnol cho biết, lời khai của một số lãnh đạo cấp cao về hoạt động làm ăn của Odebrecht sẽ cung cấp thêm manh mối để mở các cuộc điều tra mới.

Ngày 1-2, Thượng viện Brazil đã bỏ phiếu bầu ông Eunicio Oliveira, người của đảng PMDB cầm quyền, từng bị tình nghi liên quan tới vụ bê bối tham nhũng tại Petrobras, làm Chủ tịch thay thế người tiền nhiệm Renan Calheiros, bị phế truất vì có liên quan tới vụ án này. Tuy được bầu làm Chủ tịch Thượng viện, nhưng ông Eunicio Oliveira vẫn đang bị Tòa án Tối cao điều tra và kết quả sẽ được công bố trong vài tuần tới.

Cùng ngày 1-2, Chủ tịch Tập đoàn Dầu khí quốc gia Petrobras Pedro Parente (được Tổng thống Michel Temer bổ nhiệm từ tháng 5-2016) khẳng định, họ không có kế hoạch tư nhân hóa, bất chấp những khó khăn do vụ bê bối tham nhũng của Petrobras ảnh hưởng đáng kể tới thu hút đầu tư và sản xuất.

Trong khi đó, Viện Kiểm sát Peru đã yêu cầu Tòa án ra lệnh bắt giam đối với cựu Tổng thống Alejandro Toledo (2001-2006), để điều tra xung quanh cáo buộc tham nhũng, rửa tiền và lợi dụng chức quyền, liên quan đến vụ bê bối tại Odebrecht.

Thẩm phán Richard Concepcion, người đang thụ lý vụ án này đã đưa ra quyết định về yêu cầu của Viện Kiểm sát. Trước đó, Cơ quan công tố Panama đã buộc tội nhận hối lộ và rửa tiền đối với 17 cựu quan chức và doanh nhân nước này liên quan tới việc Odebrecht đưa hối lộ hàng triệu USD để nhận các dự án công tại Panama.

Theo kết quả điều tra, Odebrecht đã chi hơn 59 triệu USD cho các quan chức của Panama trong giai đoạn 2010-2014 để thắng thầu các dự án công trị giá trên 9 tỷ USD. Thẩm phán liên bang Argentina Federio Delgado đã yêu cầu điều tra đối với Giám đốc Cơ quan Tình báo Gustavo Arribas, vì bị cáo buộc nhận hối lộ 600.000 USD của Odebrecht. 

Về phần mình, Bộ trưởng Giao thông Guatemala Aldo Garcia thông báo đình chỉ thanh toán hợp đồng xây dựng trị giá 399 triệu USD cho Odebrecht bởi những dấu hiệu bất thường trong hợp đồng ký kết.

Theo điều tra, Odebretch đã hối lộ cho các quan chức Chính phủ của cựu Tổng thống Perez Molina để nhận dự án này. Sau khi trúng thầu, Odebretch đã bán dự án cho các đối tác khác.

Viện trưởng Viện Kiểm sát Colombia Nestor Humberto Martinez vừa cho biết, Tổng thống Juan Manuel Santos sẽ bị tòa điều tra xung quanh cáo buộc đã nhận 1 triệu USD từ Odebrecht khi vận động chiến dịch tranh cử năm 2014. Người cung cấp thông tin này là cựu Thượng nghị sĩ Otto Bula, vừa bị bắt giam hồi tháng trước.

Phát biểu tại buổi họp báo, ông Nestor Humberto Martinez cho biết, Viện Kiểm sát chưa có bằng chứng về việc này, nhưng ông Otto Bula đã cung cấp thông tin về cách thức, thời gian, địa điểm giao tiền, và Hội đồng Bầu cử quốc gia sẽ xác minh lời khai của cựu Thượng nghị sĩ.

Ngay sau khi biết tin, Giám đốc chiến dịch tranh cử của Tổng thống Juan Manuel Santos là Roberto Prieto và Quốc vụ khanh phụ trách Phủ tổng thống Colombia đều phủ nhận cáo buộc của ông Otto Bula. Ông Juan Manuel Santos đã yêu cầu mở cuộc điều tra kỹ lưỡng về việc này.