Nicaragua dùng tiền tịch thu từ tội phạm xây dựng trại giam mới hiện đại

Ngày 16/9/2014, Nicaragua đã hoàn tất việc xây dựng 3 nhà tù mới bằng số tiền thu được từ vụ bắt giữ một nhóm buôn lậu ma tuý năm 2012. Sáng kiến sử dụng tiền "đen" để xây dựng các công trình thiết thực như thế này được đông đảo người dân nước này đồng tình ủng hộ.

Quyết định tận dụng tiền thu giữ được từ bọn tội phạm để xậy dựng nhà tù của chính quyền Nicaragua vừa đúng đắn lại thiết thực. Nhưng bên cạnh đó, cũng có không ít người thắc mắc về số tiền tịch thu được từ bọn tội phạm sẽ được chi tiêu ra sao? Và ai được hưởng lợi?

Câu chuyện Chính phủ Nicaragua dùng tiền tịch thu được từ bọn tội phạm để xây dựng nhà tù bắt đầu từ tháng 8/2012, khi đó chính quyền nước nước này bắt giữ 18 tên buôn ma tuý người Mexico hoạt động núp bóng danh nghĩa Tập đoàn đa phương tiện Televisa. Chúng "sắm vai" những nhà báo và sử dụng các phương tiện gắn logo Televisa để dễ dàng vận chuyển ma tuý từ Costa Rica xuyên qua Nicaragua đến Mexico. Chúng bị truy tố tội rửa tiền và buôn bán ma tuý bất hợp pháp. Ban đầu toà kết án 30 năm tù nhưng nhờ kháng cáo, chúng được giảm án xuống còn 18 năm tù.

Tháng 12/2013, chính quyền Nicaragua từng dẫn độ nhóm tội phạm này về Mexico thụ án. Ông Alba Luz Ramos, thẩm phán của Toà án tối cao Mexico cho biết: "Nicaragua phải thường xuyên dẫn độ tội phạm nước ngoài vì trong nước, không có nhà tù nào đảm bảo được an ninh đối với loại hình tội phạm phức tạp như vậy, thêm vào đó, việc bắt giữ chúng cũng làm tốn kém thêm một khoảng chi phí lớn trong khi nhà giam đang trở nên quá tải".

Trại giam ở Nicaragua sau một vụ bạo động của các tù nhân.

Cảnh sát Nicaragua đã thu giữ được hơn 9 triệu USD từ nhóm tội phạm buôn ma tuý giả danh các nhà báo Televisa. Tổng thống Daniel Ortega tuyên bố khoản tiền này sẽ được dành riêng để xây dựng hệ thống nhà tù mới.

Hiện nay, các khu giam giữ mới đã được hoàn tất với chi phí lớn nhất chưa từng có: 6 triệu USD. Khu biệt giam với hệ thống an ninh tối tân nhất có giá khoảng 2,1 triệu USD, khu trung tâm dành cho nữ tù nhân có chi phí 1,8 triệu USD, khu còn lại ở khu vực có biệt danh những cánh đồng xanh mát (Bluefields) có kinh phí xây dựng hết 2,1 triệu USD cộng thêm 974.000 USD dành cách li những tên "gấu, ngựa" ưa bạo lực.

Phần tiền còn lại để mua sắm, nâng cấp, hiện đại hoá trang thiết bị phục vụ công tác cải tạo, giáo dục phạm nhân của lực lượng cảnh sát Nicaragua.

Lễ khánh thành các nhà tù được chính phủ Nicaragua long trọng tổ chức vào ngày 8/9 vừa qua. Những sáng kiến như thế này rất đáng được hoan nghênh vì Nicaragua nói riêng và các quốc gia Châu Mỹ Latinh nói chung đang phải đối mặt với tình trạng trại giam quá tải. (khoảng 10.958 phạm nhân/trai giam, gấp đôi công suất các nhà tù hiện tại có thể chứa).

Việc tịch biên tài sản và tiền bạc từ các băng nhóm tội phạm Mỹ Latinh, sau đó tái sử dụng chúng như thế nào là một vấn đề khá phức tạp. Điển hình ­trong các vụ bắt giữa các trùm khủng bố hoặc "bố già ma túy" Joaquin "El Chapo" Guzman hồi đầu năm nay, không một ai đề cập gì về tình trạng khối lượng tài sản bị tịch thu đã được xử lý như thế nào.

Đầu tháng 9, cảnh sát Peru đã đốt 8,29 tấn ma tuý, trong đó có 7,6 tấn cocain được tìm thấy trong một bức tượng bán thân  đặt tại phía bắc thành phố Trujillo.

Một vụ tương tự, tháng 8 vừa qua cảnh sát Venezuela tiêu huỷ 446 mặt hàng "nóng" đủ các loại súng và đạn. Số vũ khí này được nấu chảy để sử dụng cho các dự án xây dựng của chính phủ. Chính phủ Peru cũng thường xuyên tiêu huỷ những vũ khí bất hợp pháp như vậy; Bộ Nội vụ Peru (tên thường gọi tại nước này: ANDEAN) cũng đã nấu chảy 3.567 khẩu súng, vật liệu nổ đủ loại trong tháng 12/2013.

Trong khi đó, các cơ quan hành pháp trưng dụng xe ôtô của bọn tội phạm. Nổi bật nhất là chiếc Ferrari 348 GTS mà cảnh sát Colombia đang sử dụng để thực hiện công việc giám sát. Chiếc xe này bị thu giữ từ tên trùm ma tuý khét tiếng Hernando Gomez Bustamante.

Về tiền mặt, đa phần được chính quyền Nicaragua dùng để xây dựng nhà tù - một kế hoạch đầu tư rất kinh tế, nhưng số ít còn lại bị chi tiêu một cách thiếu minh bạch. Cụ thể là hồi đầu năm, chính quyền bắt giữ Gerardo Sanchez với tội danh rửa tiền và buôn ma tuý. Theo như tờ Paraguaya ABC đưa tin, thì số tiền hợp pháp mà gia đình Sanchez được nhận lại là 54.000 USD nhưng thực tế thì họ chỉ nhận lại được 50.000 USD.

Những tài sản thu giữ từ bọn tội phạm sẽ được chính phủ phát mại cho tư nhân là chính. Rất nhiều loại xe đã được bán đấu giá, nhưng một vài trong số chúng cũng chìm vào "im lặng."