Những tư vấn viên di động cho nạn nhân bị khủng hoảng tâm lý bởi Boko Haram

• Giấc mơ dang dở của những nữ sinh từng bị nhóm khủng bố Boko Haram bắt cóc làm con tin
• "Những kẻ ngang ngược" Boko Haram là ai?
• Phiến quân Boko Haram tấn công trường học, bắt cóc hơn 100 nữ sinh

Học cách chấp nhận sự mất mát và tiếp tục cuộc sống

Cletus Nicholas là một nhân viên tư vấn tâm lý di động của Neem Foundation. Mỗi sáng, anh lái chiếc xe ba bánh keke marwa đến khắp các bản làng ở Maiduguri, khu vực nằm phía Đông Bắc Nigeria. 

Tại đây, anh gặp gỡ các nạn nhân từng bị Boko Haram tấn công để trò chuyện, giúp họ vượt qua khủng hoảng tâm lý. “Mặc dù tôi cũng sợ rằng, những cuộc tấn công có thể xảy ra bất cứ khi nào nhưng luôn cảm thấy hạnh phúc khi có thể giúp đỡ những người xung quanh”, Nicholas nói.

Để trở thành tư vấn viên của Neem Foundation, Nicholas đã trải qua lớp đào tạo kéo dài 9 tháng. Anh được đánh giá là tư vấn viên có nền tảng về tâm lý học và am hiểu địa bàn. “Tư vấn viên của chúng tôi là những người hiểu biết rộng. Họ hiểu tâm lý những người bị chấn thương trong cộng đồng, đồng thời, cũng am hiểu địa bàn”, Tiến sĩ Abiye Mark Ivayenama, Giám đốc Neem Foundation cho biết.

Hauwa Sule là một trong những người đã được Nicholas tư vấn tâm lý. Hauwa Sule thường xuyên đến văn phòng của Neem Foundation tại Wulari để được tư vấn. Sule được chẩn đoán mắc chứng rối loạn stress sau chấn thương (PTSD). 

Chồng và ba người con trai của cô bị Boko Haram giết hại ba năm về trước. Họ bị bắn chết khi đang sống trong trang trại của gia đình ở thị trấn Zabarmari. “Ba năm qua là khoảng thời gian tồi tệ nhất trong cuộc đời tôi. Tôi không thể chợp mắt. Cứ nghĩ đến những người thân yêu, nước mắt tôi lại trào ra”, Sule nói.

Nhân viên tư vấn tâm lý di động cùng Sule gặp gỡ với những người dân cùng cảnh ngộ khác vào chủ nhật hằng tuần. Họ cùng nhau nói chuyện, chia sẻ câu chuyện của mình, sau đó, nhân viên tư vấn sẽ đưa ra lời khuyên. 

"Khi tôi nghe câu chuyện của những người sống sót khác, tôi nhận ra rằng, mình không đơn độc, thậm chí nhiều người còn phải trải qua thời khắc tồi tệ hơn tôi. Tôi đã học cách chấp nhận sự mất mát như một thực tại và tiếp tục cuộc sống của chính mình”, Sule nói.

Fatsuma Abdullahi, 35 tuổi, đã được các chuyên gia của Neem Foundation tư vấn tâm lý trong nhiều tháng qua. Trong năm 2014, cô mất một người anh trai và hiện nay, con trai cô vẫn đang mất tích. “Tôi đã được gặp và nói chuyện với nhiều người có chung cảnh ngộ. Tôi học được cách những người khác đã trải qua chấn thương. Trước đây, tôi không giao lưu với mọi người nhưng giờ đã cởi mở hơn. Các buổi tư vấn thực sự hữu ích”, Fatsuma Abdullahi nói.

"Sứ mệnh của chúng tôi là cung cấp, hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho người dân"

Đến năm 2014, Boko Haram đã chiếm được các thị trấn trọng điểm ở phía đông Bắc Nigeria. Nhiều cư dân đã phải di tản, phần lớn tìm nơi ẩn náu ở Maiduguri. Khi quân đội chiếm lại thị trấn, những người sống sót trở về quê hương để bắt đầu lại cuộc sống. 

Các nhà hoạt động xã hội cho rằng, với hàng ngàn người bị quân nổi dậy giết hại, gần 2 triệu người phải di tản và hơn 5 triệu người cần viện trợ lương thực, tình trạng người dân bị chấn thương tâm lý khi trở về nhà là vấn đề tất yếu xảy ra.

Nhà tâm lý học Bem Tivkaa, một chuyên gia của Neem Foundation nhận định, một số lượng lớn những người cần can thiệp tâm lý trong cộng đồng. Các nhà lãnh đạo cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc phá vỡ rào cản từ truyền thống, khuyến khích mọi người tìm đến các dịch vụ tư vấn sức khỏe tâm thần. Gần 20.000 người đã tìm kiếm sự giúp đỡ từ các trung tâm tư vấn tâm lý trong hai năm qua.

“Chúng tôi giải thích cho mọi người hiểu rằng, sứ mệnh của chúng tôi là cung cấp, hỗ trợ sức khỏe tâm thần cho người dân là nạn nhân của Boko Haram. Niềm tin của người dân là động lực quan trọng để chúng tôi hoàn tốt sứ mện của mình”, Tivkaa nói.

Các chuyên gia cho biết, hiện chưa rõ Nigeria chi bao nhiêu kinh phí để chăm sóc bệnh nhân có vấn đề về tinh thần. Nhìn chung, kinh phí ngân sách dành cho y tế giảm trong những năm gần đây, từ 5,97% năm 2012 xuống còn 4% vào năm 2018. Kết quả một cuộc nghiên cứu công bố vào năm 2016 cho biết, Nigeria chỉ có khoảng 200 bác sĩ tâm thần trên tổng số dân là 180 triệu người.