Nuôi ong tay áo

• Cảnh sát Tunisia chống khủng bố
• Chủ nghĩa khủng bố đang sụp đổ tại Trung Đông
• Tổng thống Syria tiết lộ giải pháp chấm dứt xung đột, diệt sạch khủng bố

Năm đó, Khalimov đội vải trùm đen, ôm một khẩu súng bắn tỉa xuất hiện trong một video tuyên truyền, lạnh lùng đe dọa Mỹ: “Nghe đây bọn lợn Mỹ, tao đã đi Mỹ 3 lần, đã thấy cách bọn bay huấn luyện những tay súng giết tín đồ đạo Hồi. Theo ý Thượng đế, tao sẽ cầm súng này đến các thành phố của bọn bay, nhà bọn bay và giết bọn bay”. 

Trong đoạn video, hắn cũng tuyên thệ trung thành với thủ lĩnh tối cao IS Abu Bakr al-Baghdadi ở thành phố Mosul (Iraq).

Rất khó có cửa cho Khalimov thực hiện lời dọa. Nhưng điều chắc chắn là hắn từng “lên lon” ở OMON, từng được Mỹ dùng tiền dân đóng thuế để huấn luyện quân sự cho hắn, nhằm đối phó khủng bố và buôn lậu ma túy ở vùng biên giới giáp Afghanistan vốn rất lỏng lẻo. 

Reuters đưa tin, an ninh Tajikistan đã phải điều tra nguy cơ bị Khalimov khủng bố, và có nỗi sợ nước này bị các tổ chức cực đoan xâm nhập, sau vụ đảo chính bất thành hồi năm 2015 của Thứ trưởng Bộ Quốc phòng lúc ấy là tướng Abdukhalim Nazarzoda.

Theo báo New York Times, có thể Khalimov là Bộ trưởng Chiến tranh IS hoặc là tướng tư lệnh quân đội, thay tên Omar al-Shishani (người Gruzia gốc Chechnya) bị Mỹ oanh kích chết hồi tháng 7-2016. Nếu đúng Khakimov được “lên lon”, hắn sẽ là tướng tư lệnh thứ hai của IS được Mỹ huấn luyện quân sự ở Tajikistan. 

Shishani (tên thật là Tarkhan Batirashvili, biệt danh "Jihadi Gừng") từng phục vụ quân đội Gruzia, cũng được Mỹ trang bị vũ khí và huấn luyện để chống Nga. Nhà phân tích Adam Raisman chuyên theo dõi hoạt động tuyên truyền của IS, bọn khủng bố này không hề có tuyên bố chính thức về vai trò của Khalimov, vì sợ hắn lại là mục tiêu để Mỹ oanh kích.

Bộ Ngoại giao Mỹ đã treo số tiền thưởng 3 triệu USD cho ai cung cấp được thông tin về vị trí của “Người Tajik”, cách IS gọi Khalimov. Bộ nói tên cựu cảnh sát 41 tuổi này là “đối tượng đặc biệt nguy hiểm”, vì hắn từng được Mỹ dạy cách chống khủng bố, từng chỉ huy OMON thuộc Bộ Nội vụ Tajikistan. Nhà nghiên cứu cấp cao Charlie Winter nói việc Mỹ treo thưởng “lấy đầu” Khalimov rất có ý nghĩa, nhưng khó thể biết hắn có phải là nhà chiến lược các hoạt động quân sự  của IS hay không.

Người phát ngôn nói rằng Bộ đã kiểm tra lý lịch Khallimov và không vi phạm Luật Leahy (cấm Chính phủ Mỹ huấn luyện quân sự cho các đạo quân nước ngoài vi phạm nhân quyền). Khoản viện trợ quân sự Mỹ cho Tajikistan chủ yếu để chống khủng bố và buôn lậu ma túy, vì nước này là đồng minh thân cận với Nga. 

Khoản viện trợ này đến tay chính phủ Tổng thống Emomali Rakhmonov, người được cho là có lực lượng cảnh sát thường xuyên bị tố lạm quyền, bỏ tù người chống đối và lạm dụng vũ lực. 

Thủ lĩnh lưu vong Muhiddin Kabiri của đảng đối lập chính ở Tajikistan (đảng Phục hưng Hồi giáo) nói ông Khalimov “luôn chống lại phe đối lập ôn hòa” và Mỹ nhắm mắt làm ngơ chuyện Cảnh sát Tajikistan lạm quyền. Năm 2012, tại một sân bay Thổ Nhĩ Kỳ, ông từng gặp hàng chục Cảnh sát OMON trải qua khóa huấn luyện ở Mỹ trở về.

Theo báo Guardian (Anh), Bộ Ngoại giao Mỹ từng cho Khalimov học 3 khóa huấn luyện quân sự từ năm 2003 đến 2014, gồm 3 lần ở Mỹ và ít nhất một lần do công ty quân sự tư nhân Blackwater điều hành. Hai khóa còn lại ở Tajikistan, đều thuộc “Chương trình An ninh ngoại giao/hỗ trợ chống khủng bố”,  theo một thỏa thuận với Tajikistan. 

Bộ Giám sát chương trình này nhưng Lầu Năm Góc phụ trách thực hiện, theo một báo cáo của Chánh thanh tra Bộ hồi năm 2015, trong đó Vụ Hợp tác quân sự (thuộc Bộ Quốc phòng Mỹ, lo xếp khóa huấn luyện cho các đơn vị cảnh sát Tajikistan) cũng điều tra vụ cảnh sát nước này giết chết 20 dân thường hồi năm 2012.

Dù không rõ Khalimov được đào tạo gì, nhưng tài liệu mật của Đại sứ quán Mỹ ở Tajiskistan bị Wikileaks “xì” năm 2008, các đơn vị OMON, lính biên phòng và lính Vệ binh quốc gia Tajikistan yêu cầu được huấn luyện “phân tích nhiệm vụ, tiến hành quyết định quân sự, chuẩn bị tình báo cho chiến trường, hành động trực tiếp, truy kích và phục kích, do thám-chiến đấu, bắn tỉa và trinh sát, hoạt động quân sự trong vùng đô thành”.

Nhà nghiên cứu chính trị John Heathershaw nói: "Từ việc huấn luyện quân sự tích cực cho an ninh Tajikistan, Chính phủ Mỹ muốn kết hợp với nỗ lực chống khủng bố của họ. Nhưng sự viện trợ quân sự này có tác dụng ngược, cần phải hủy. Khalimov đã trở thành một biểu tượng về sự rồ dại trong việc giúp đỡ quân sự cho Trung Á của Mỹ”.