Pháp: Truy lùng doanh nghiệp gian lận trợ cấp trong dịch COVID-19
Khi dịch bệnh tạm được đẩy lùi, chính quyền đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra nhắm vào các doanh nghiệp bị nghi ngờ trục lợi chính sách.
Trợ cấp trước, kiểm tra sau…
Theo một đánh giá của Bộ Lao động Pháp, có 7,2 triệu lao động đã được hưởng trợ cấp thất nghiệp một hoặc nhiều ngày mỗi tuần trong tháng 3, con số này lần lượt là 8,7 triệu và 7,8 triệu vào tháng 4 và 5.
Còn theo đài France Inter, trong vòng 3 tháng, tổng cộng 16,9 tỉ euro trợ cấp đã được nhà nước phát cho 1,2 triệu doanh nghiệp để trả lương thất nghiệp bán phần cho hơn 12 triệu nhân viên. Số tiền ban đầu nhà nước Pháp dự tính chi trả trợ cấp thất nghiệp bán phần là 8,5 tỉ euro, nay con số này có thể sẽ tăng lên thành 31 tỉ euro cho cả năm 2020.
Phát biểu trên các phương tiện truyền thông hồi cuối tháng 6, Bộ trưởng Lao động Pháp khi đó là bà Muriel Pénicaud cho biết, khi đất nước bị phong tỏa, chủ trương của chính quyền là đặt niềm tin vào sự trung thực của doanh nghiệp, nhưng khi đó chính phủ cũng thông báo là sau này những doanh nghiệp hưởng tiền trợ cấp của Nhà nước để chi trả lương thất nghiệp cho nhân viên sẽ bị kiểm tra.
Mục tiêu của chính phủ là từ nay đến cuối mùa hè phải tiến hành được 50.000 cuộc kiểm tra. Vài trăm viên chức Bộ Lao động đã được giao nhiệm vụ này.
| Nếu bị phát hiện trục lợi, các doanh nghiệp phải hoàn trả tiền cho chính phủ và không được hưởng sự hỗ trợ của Nhà nước trong vòng 5 năm. |
Cuộc săn lùng bắt đầu
Từ giữa tháng 5, Bộ Lao động cho tăng cường công tác kiểm tra, đơn vị đầu mối được giao thực hiện chiến dịch kiểm tra là DIRECCTE (Cơ quan đặc trách quản lý doanh nghiệp, cạnh tranh, tiêu dùng, lao động và việc làm ở cấp vùng).
Từ ngày 22-5 cho đến cuối tháng 6, với 300 viên chức bổ sung, DIRECCTE đã khởi động 12.000 cuộc kiểm tra. Trong số 3.000 cuộc kiểm tra đã hoàn tất, có tới 850 doanh nghiệp bị nghi ngờ sai phạm.
Tất cả các cuộc kiểm tra này không phải được tiến hành một cách tình cờ, mục tiêu đã được định hướng nhắm đến. Các công chức của Bộ Lao động đã kiểm tra các công ty sau khi nhận được báo động của các công đoàn hay đơn tố cáo của người làm công ăn lương nhắm vào việc chủ lao động lợi dụng họ.
Có vài trăm đơn tố cáo như vậy. Một trong những kiểu gian lận thường gặp nhất là công ty khai báo các nhân viên thất nghiệp bán phần, trong khi trên thực tế chủ lao động vẫn yêu cầu nhân viên làm việc từ xa.
Các cơ quan của Bộ Lao động cũng ghi nhận là có những chiêu trò gian lận, lừa đảo tinh vi hơn như lập các “doanh nghiệp ma”. Đó là trường hợp của một chủ doanh nghiệp ở vùng Hauts-de-France. Người này đã thành lập 5 công ty, chỉ để nhận các khoản tiền hỗ trợ của nhà nước.
Ngoài ra, có rất nhiều hình thức gian lận. Thường gặp nhất là chủ doanh nghiệp khai báo nhân viên làm việc bán phần để lĩnh trợ cấp của nhà nước, nhưng trên thực tế vẫn bắt ép người lao động làm việc từ xa, thường là bằng cách gọi điện thoại.
Vấn đề là nếu khai báo nhân viên làm việc từ xa thì doanh nghiệp phải trả lương, còn nếu khai là nhân viên thất nghiệp bán phần thì coi như nhà nước trả lương, doanh nghiệp không tốn kém.
Nhiều người lao động biết là như vậy là “làm việc bất hợp pháp”, nhưng trong bối cảnh khủng hoảng, sợ bị chủ đuổi việc, nên đành nhắm mắt làm ngơ để chủ doanh nghiệp lợi dụng kiếm lời từ nhà nước. Có nhiều người phải làm việc từ xa đến cuối giai đoạn phong tỏa, đến khi nhận phiếu lương mới phát hiện ra chủ lao động khai báo cho họ hưởng chế độ thất nghiệp bán phần.
Nếu bị xử phạt hành chính, các doanh nghiệp phải hoàn trả tiền cho chính phủ và không được hưởng sự hỗ trợ của Nhà nước trong vòng 5 năm. Chủ doanh doanh nghiệp gian lận có thể bị phạt 30.000 euro, chịu 2 năm tù giam.
Những trường hợp nghiêm trọng hơn có thể bị quy vào tội lừa đảo, chủ doanh nghiệp có thể lãnh án tù 7 năm, số tiền nộp phạt có thể lên đến 750.000 euro, thậm chí bị truy tố hình sự.
Bộ trưởng Lao động Muriel Pénicaud cho biết, những doanh nghiệp cố tình gian lận thì sẽ không có sự khoan nhượng nào hết và doanh nghiệp sẽ phải chịu án phạt.
Nước Pháp vốn nổi tiếng là nghiêm khắc trong xử lý các vụ gian lận thuế, trợ cấp của Nhà nước. Tuy nhiên, những thanh tra lao động đều cho rằng rất ít hy vọng thu hồi lại được phần lớn số tiền trợ cấp thất nghiệp bán phần mà các doanh nghiệp đã “ăn gian” của nhà nước.
Lý do là có hàng triệu doanh nghiệp cần được kiểm tra, công tác kiểm tra, thanh tra thường rất lâu và phức tạp, mà nhân lực của các cơ quan kiểm tra, thanh tra cho dù có được bổ sung thì cũng không đủ.