Phía sau khủng hoảng Qatar

15:04 22/06/2017
Chỉ hơn một tuần sau chuyến thăm Ảrập Xê-út của Tổng thống Mỹ Donald Trump, Ảrập Xê-út cùng một loạt nước khác trong khu vực tuyên bố cắt quan hệ ngoại giao và cấm vận kinh tế đối với Qatar.


Lý do được đưa ra: Doha hỗ trợ các tổ chức khủng bố quốc tế, tuyên truyền tư tưởng cực đoan và can thiệp vào công việc nội bộ của các nước trong khu vực.

Mượn gió bẻ măng

Trước đó, trong chuyến thăm đến Riyadh, Tổng thống Donald Trump đã lên tiếng yêu cầu các lãnh đạo Hồi giáo chấm dứt ủng hộ cho khủng bố, cũng như hô hào cô lập Iran.

Qatar đã chi hơn 1 tỷ USD cho Iran và các chi nhánh của Al-Qaeda. Đây là cái cớ hoàn hảo để Ảrập Xê-út rủ rê các nước trong khu vực “cắt cầu” với Qatar. Tuy nhiên, thấy vậy mà không hẳn vậy. Vấn đề sâu xa, theo các nhà phân tích, là một sự kết hợp giữa nhiều yếu tố, từ chính trị đến kinh tế và tôn giáo.

Quan hệ Qatar và Ảrập Xê-út bị cắt đứt vì cáo buộc "ủng hộ khủng bố".

Về kinh tế, theo Hãng tin Bloomberg, do Doha và Riyadh dính vào “cuộc chiến khí đốt tự nhiên”. Cuộc chiến này bắt đầu từ năm 1995, khi Qatar bắt đầu khai thác và xuất khẩu khí đốt ra toàn thế giới. Lúc đó, đường dẫn khí đốt Phương Bắc là đường cung hầu hết khí đốt của Qatar được chia sẻ với Iran, trong khi Iran là đối thủ đáng ghét nhất của Ảrập Xê-út ở khu vực.

Hiện nay, chi phí sản xuất khí đốt ở Qatar rẻ nhất thế giới, cạnh tranh hơn hẳn ngành sản xuất khí đốt của láng giềng. Các nước lân cận từng kỳ vọng Qatar sẽ giảm giá khí đốt cho họ, tuy nhiên Qatar đã không làm như vậy. Năm 2005, Qatar tuyên bố sẽ đẩy mạnh phát triển Phương Bắc - đường ống nối Qatar với thị trường tiêu thụ khí đốt lớn nhất thế giới, khiến phần còn lại của vùng Vịnh giận dữ và cảm thấy bị “phản bội”.

Về chính trị, các nước Vùng Vịnh cho rằng Qatar có khuynh hướng “giàu đổi bạn”. Nhờ dầu mỏ, Qatar từ một nước nông nghiệp nghèo nàn trở thành một trong những quốc gia giàu nhất, với thu nhập bình quân đầu người lên đến 130.000 USD/năm.

Với vị thế là một nước giàu và là cường quốc cung cấp khí đốt lớn nhất khu vực, Qatar đã bắt đầu thay đổi, từ chỗ như một “chư hầu” của Ảrập Xê-út sang tìm kiếm một vị thế như một “tay chơi” độc lập trên bàn cờ chính trị thế giới.

Sau khi nhận ra không thể đối đầu với Nga ở Syria để xây dựng một đường ống dầu mới đi qua nước này, Qatar quyết định thay đổi thái độ đối với đối thủ xưa. Năm 2016, Doha ký kết một khoản đầu tư trị giá 2,7 tỷ USD cho Rosneft, một công ty khí đốt nhà nước của Nga.

Động thái này của Qatar khiến tất cả các bên lo ngại Qatar sẽ đứng về liên minh Nga - Iran - chính quyền Assad. Thêm vào đó, Qatar cũng không tham gia OPEC, nơi Ảrập Xê-út là người cầm chịch.

Về tôn giáo, Qatar được cho là ủng hộ cho người Shiite ở Iran, trong khi Ảrập Xê-út lại chống lưng cho người Sunny. Ngoài ra, Qatar đỡ lưng cho Anh em Hồi giáo ở Ai Cập, Hamas ở Dải Gaza và các phe phái vũ trang chống Ảrập Xê-út và UAE ở Lybia và Syria.

Tuy nhiên, Ảrập Xê-út cùng các nước cấm vận Doha như UAE và Ai Cập đều phụ thuộc rất lớn vào đường ống và khí đốt của Qatar. Vì vậy, đây dường như là một trò chơi mà cả 2 bên cùng bại trận.

Chưa rõ nước cờ Mỹ

Cho đến nay, qua những dòng tweet của mình, Tổng thống Mỹ bày tỏ sự hài lòng với việc Qatar bị cô lập, dù căn cứ không quân lớn nhất của Mỹ đặt ở nước này. Ông Donald Trump cáo buộc Qatar là "quốc gia có lịch sử lâu đời tài trợ ở mức cao cho các lực lượng khủng bố".

Tuy nhiên, ngày 14-6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis lại chào mừng người đồng cấp Qatar tới Washington và ký kết thương vụ mua bán chiến đấu cơ F-15 với trị giá ban đầu lên tới 12 tỷ USD.

Bộ Ngoại giao Mỹ gọi việc bán vũ khí này nhằm giúp các nỗ lực “tăng cường an ninh và quốc phòng trong khu vực”. Bản thông cáo cũng cho hay việc bán vũ khí cũng không ảnh hưởng trực tiếp tới cuộc tranh chấp trong vùng hiện nay giữa Qatar và các quốc gia láng giềng, vì phải mất mấy năm mới hoàn tất hợp đồng.

Cáo buộc Doha tài trợ khủng bố, nhưng lại bán vũ khí cho Doha, dường như có điều gì đó “sai sai”.

Anh Kiệt

Ngày 16/5, thông tin từ Cơ quan CSĐT – Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này đã ra quyết định khởi tố bị can, bắt tạm giam Lê Ánh Nhật (tức ca sỹ Miu Lê, SN 1991, trú phường Nhiêu Lộc, TP Hồ Chí Minh) để điều tra về hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý.

Thời gian vừa qua, trên cả nước liên tiếp xảy ra nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể quy mô lớn và nhiều vụ thực phẩm “bẩn” được phanh phui, gây bức xúc trong dư luận xã hội. Để quản lý và ngăn chặn thực trạng này, cần có những giải pháp mang tính căn cơ, đồng bộ và quyết liệt. Phóng viên (PV) Báo CAND đã có cuộc trao đổi với TS.DS Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) xung quanh vấn đề này.

Ít nhất tám người thiệt mạng và hàng chục người khác bị thương sau khi một đoàn tàu chở hàng đâm vào xe buýt công cộng tại giao lộ đường sắt ở thủ đô Bangkok (Thái Lan) chiều 16/5. Vụ tai nạn nghiêm trọng khiến xe buýt bốc cháy dữ dội, nhiều phương tiện khác cũng bị cuốn vào va chạm liên hoàn.

Trong bối cảnh thị trường nội địa trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế, chương trình “Sức sống hàng Việt” đang mở ra hướng đi mới cho hàng Việt Nam. Không chỉ quảng bá đặc sản vùng miền, chương trình còn kết hợp trải nghiệm trực tiếp với livestream và thương mại điện tử, giúp sản phẩm “Made in Vietnam” tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn, rộng hơn trên môi trường số.

Ban Quản lý dự án Thăng Long vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi dự án đầu tư xây dựng vành đai 5 vùng Thủ đô. Đây là công trình quan trọng quốc gia, thuộc thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư của Quốc hội.

Chiều 16/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hồ Chí Minh cho biết, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn theo chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, Phòng đã triệt phá thành công đường dây “Sản xuất, buôn bán hàng giả là phụ gia thực phẩm” đối với mặt hàng bột ngọt giả nhãn hiệu Ajinomoto; bắt tạm giam 3 bị can về hành vi tổ chức sản xuất, buôn bán bột ngọt giả với quy mô lớn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Một ngày sau trận mưa lớn đầu mưa, mặt hồ Xuân Hương Đà Lạt (Lâm Đồng), đoạn gần Cầu Sắt, vẫn bừa bộn chất thải, đặc biệt là bèo tây, chai lọ, vỉ nhựa… Dù lực lượng vệ sinh môi trường đã nỗ lực làm việc, thu gom từ chiều qua tới nay nhưng vẫn ngổn ngang...

Ngày 16/5, thông tin từ Tổng Công ty đường sắt Việt Nam cho biết, đơn vị vừa phối hợp cùng lực lượng Công an ra quân xử lý vi phạm trật tự an toàn giao thông đường sắt ngay sau khi Nghị định 81/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5/2026.

Thời gian gần đây, tại TP Đà Nẵng, tình trạng các đối tượng lợi dụng tính chất khép kín, sự riêng tư và hệ thống an ninh bảo mật của các căn biệt thự (villa), khách sạn hạng sang để tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy đang có dấu hiệu gia tăng phức tạp, trong đó có cả nhiều đối tượng là người nước ngoài.

Trong tiết trời nắng nóng gay gắt trên dải đất khu Nam Trung bộ, “Chiến dịch 60 ngày đêm cao điểm giải phóng mặt bằng (GPMB)” tại hai dự án lớn ở phía Đông Nam tỉnh Đắk Lắk đang được UBND xã Hòa Xuân cùng các đơn vị, cơ quan chức trách nỗ lực chạy đua với thời gian, triển khai quyết liệt bằng nhiều biện pháp.

Quân đội Mỹ đang phát triển các mô hình AI được huấn luyện dựa trên dữ liệu từ nhiệm vụ thực tế, với mục tiêu triển khai một chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) dành riêng cho binh sĩ, cho thấy tham vọng đẩy nhanh ứng dụng AI trong quân sự.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文