Tân Tổng thống Mexico huy động quân đội chống tội phạm

• Canada ngồi lại với Mỹ và Mexico trong nỗ lực cứu NAFTA
• Tân Tổng thống Mexico không cho vệ sĩ mang vũ khí

Mặc dù theo kế hoạch, tân Tổng thống Andres Manuel Lopez Obrador (giành chiến thắng trong cuộc bầu cử hôm 1-7) sẽ chính thức điều hành đất nước từ ngày 1-12, nhưng tuyên bố hôm 24-8 của ông đang được dư luận bàn luận. 

Bởi theo ông Andres Manuel Lopez Obrador, tân chính phủ sẽ tiếp tục triển khai quân đội để chống tội phạm. Đây là một trong những cam kết trong chiến dịch tranh cử về việc điều chỉnh chiến lược an ninh. Dự kiến, phần còn lại trong chiến lược an ninh sẽ được ông Andres Manuel Lopez Obrador công bố trong tháng 10. 

Theo giới truyền thông, ông Andres Manuel Lopez Obrador không muốn ngừng việc điều động quân đội và thủy quân lục chiến trong việc hỗ trợ lực lượng cảnh sát chống tội phạm. Bởi trong chiến dịch tranh cử, ông Andres Manuel Lopez Obrador từng cam kết thay đổi hoàn toàn cách thức Mexico chống tội phạm. 

Kể từ khi triển khai quân đội chống tội phạm năm 2006, Mexico tuy đã tiêu diệt được nhiều trùm ma túy, nhưng tình trạng bạo lực vẫn gia tăng do nội bộ các băng đảng bị chia rẽ và tranh giành quyền lực. 

Riêng trong năm 2017, số người chết bởi các vụ bạo lực tại Mexico đã đạt con số kỷ lục: 28.702 người. Do đó, ông Andres Manuel Lopez Obrador muốn cải tổ cuộc chiến chống ma túy đang làm gia tăng các vụ bạo lực đẫm máu tại Mexico.

Tổng thống đắc cử Mexico Andres Manuel Lopez Obrador.

Tuyên bố tiếp tục triển khai quân đội để chống tội phạm được ông Andres Manuel Lopez Obrador đưa ra trong bối cảnh Mexico vừa treo giải 30 triệu peso (khoảng 1,56 triệu USD) cho ai cung cấp thông tin giúp bắt Nemesio Oseguera (còn được biết đến với biệt danh El Mencho), trùm băng đảng ma túy bị cáo buộc chuyên vận chuyển lậu heroin vào Mỹ. 

Việc này diễn ra sau khi cảnh sát Mexico bắt vợ của Nemesio Oseguera hồi tháng 5 về tội rửa tiền cho băng đảng ma túy Jalisco Nueva Generacion. Trước đó, Mỹ đã treo giải 5 triệu USD cho ai cung cấp thông tin giúp bắt trùm ma túy này. 

Và hiện băng đảng Jalisco Nueva Generacion của Nemesio Oseguera được các cơ quan chức năng coi là mạnh nhất ở Mexico, và có các hoạt động tại Mỹ, Mỹ Latinh, châu Phi, châu Âu và châu Á. 

Được biết, từ tháng 3-2018, giới chức cảnh sát và an ninh Mỹ đã liệt Nemesio Oseguera, kẻ từng là cảnh sát trước khi trở thành trùm ma túy vào danh sách “kẻ thù số 1 của công chúng”, và quy cho băng đảng Jalisco Nueva Generacion đã dùng "bạo lực cực đoan" để mở rộng thị trường buôn bán heroin. 

Và việc này diễn ra sau khi ông trùm Guzman El Chapo bị bắt hồi tháng 5-2014, động thái giúp Nemesio Oseguera nổi lên như một gương mặt khả dĩ để trở thành nhân vật quyền lực số một của thế giới ngầm ở Mexico.

Tân Tổng thống cũng vừa quyết định, sẽ từ bỏ lực lượng cận vệ để được gần dân hơn. Đây là điều khiến nhiều người lo ngại cho sự an toàn ông Andres Manuel Lopez Obrador. Ngoài ra, tân Tổng thống còn cho biết sẽ giải thể cơ quan mật vụ, đưa trở lại thành một đơn vị của quân đội. 

Ngoài ra ông Andres Manuel Lopez Obrador còn cho biết, sẽ cắt giảm 50% chi tiêu dành cho hoạt động truyền thông của tân chính phủ. Theo đó, các cơ quan chính phủ và các bộ sẽ không còn văn phòng báo chí riêng, tất cả tập trung về Văn phòng Báo chí Phủ Tổng thống, dưới sự điều hành của ông Jesus Ramirez Cuevas, nguyên Tổng biên tập báo Regeneracion thuộc đảng Phong trào Tái thiết Quốc gia (MORENA) của ông Andres Manuel Lopez Obrador. 

Nhiều người cho rằng, cái chết của 2 chính trị gia của đảng MORENA hôm 20-7 có lẽ đã khiến tân Tổng thống có cái nhìn khác về công tác an ninh. Chỉ riêng trong ngày 20-7 đã có hơn 20 người thương vong, trong đó có ông Eliseo Delgado Sanchez, Thị trưởng mới đắc cử của thành phố Buenavista, bang Michoacan và ông Zenon Cocula Fierro, ủy viên hội đồng thành phố Tlaquepaque, bang Jalisco.

Binh sỹ Mexico đứng gác trên đường phố.

Giới truyền thông đưa tin, trước khi cuộc bầu cử diễn ra, 133 chính trị gia đã bị các băng nhóm sát hại, trong đó có 48 ứng viên đang tranh cử. Theo thống kê, có hơn 520 chính trị gia và quan chức chính phủ đã chết trong chiến dịch bầu cử vừa qua. 

Chỉ tính riêng 1-7, ngày diễn ra bầu cử, đã xảy ra 138 vụ tấn công và 7 vụ ám sát chính trị gia tại 26 bang. Và trong ngày 20-7, có ít nhất 13 người chết và 5 người bị thương sau khi một xe buýt va chạm với một xe tải chở hàng tại thành phố Ecatepec. 

Theo Hiệp hội AMBA (Mexican Automotive Armor Association), trong năm 2018, việc di chuyển bằng xe hơi tại Mexico sẽ tăng 10% so với năm 2012. Ngành công nghiệp xe hơi tại Mexico được dự đoán sẽ tăng cường sản xuất xe chống đạn (80% doanh nghiệp cung cấp loại xe này là tư nhân) sau khi xảy ra hàng loạt vụ bạo lực thời gian qua. 

Theo đó, phiên bản bọc thép của xe thể thao Q5 do hãng Audi sản xuất đã được bán độc quyền tại bang Puebla từ giữa năm 2017. Ngoài ra, các hãng như BMW, Jeep và Mercedez-Benz cũng đã chế tạo xe bọc thép ở Mexico.