Thách thức mới của tân Bộ trưởng An ninh nội địa Mỹ
Mặc dù đề cử hôm 12-10 của Tổng thống Donald Trump còn phải chờ Thượng viện thông qua, nhưng bà Kirstjen Nielsen (từng làm trợ lý cho cựu Tổng thống George Bush) coi như đã trở thành người thay thế ông John Kelly, người được bổ nhiệm làm Chánh Văn phòng Nhà Trắng từ tháng 7.
Bà Kirstjen Nielsen từng là Chánh Văn phòng Bộ An ninh nội địa kiêm trợ lý của cựu Bộ trưởng An ninh nội địa John Kelly. Và khi đó bà Kirstjen Nielsen được coi là “Ma ma tổng quản” của ông John Kelly. Giới chuyên môn đánh giá cao bà Kirstjen Nielsen bởi Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng là chuyên gia về an ninh mạng, chuyên gia về chính sách an ninh quốc gia, có kiến thức sâu rộng về các vấn đề an ninh của Mỹ và khả năng xử lý các tình huống khẩn cấp.
| Bà Kirstjen Nielsen và Chánh Văn phòng Nhà Trắng John Kelly. |
Trước khi trở thành “Ma ma tổng quản” của ông John Kelly, bà Kirstjen Nielsen từng làm việc tại Cơ quan Quản lý An ninh Vận tải và là thành viên trong Hội đồng An ninh nội địa dưới thời cựu Tổng thống George Bush.
Tuy không phải là “tướng bà” đầu tiên kể từ khi Bộ An ninh nội địa thành lập, nhưng theo thông báo của Nhà Trắng, bà Kirstjen Nielsen là người đầu tiên từng làm việc tại Bộ An ninh nội địa được bổ nhiệm làm Bộ trưởng. Bởi 5 Bộ trưởng trước đó đều “từ trên trời rơi xuống”. Và bà Kirstjen Nielsen sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức sau khi được Thượng viện thông qua, để trở thành Bộ trưởng thứ 6 của Bộ An ninh nội địa.
Theo giới truyền thông, với nhiệm vụ điều phối các biện pháp chống khủng bố và những biện pháp khác có liên quan tới an ninh biên giới và giao thông; sẵn sàng trong tình trạng khẩn cấp và phản ứng; các biện pháp chống tấn công bằng vũ khí hạt nhân, sinh học, hóa học và chất phóng xạ; ngân hàng thông tin tình báo, nên ngân sách dành cho Bộ An ninh nội địa vào khoảng 40 tỷ USD/năm.
Vì đảm trách nhiều nhiệm vụ nên Bộ An ninh nội địa được phép tiếp cận không hạn chế thông tin riêng tư của công dân Mỹ - từ thư điện tử, thẻ tín dụng, đến tài khoản ngân hàng và giấy tờ cá nhân. Giới truyền thông đưa tin, Bộ An ninh nội địa hiện có hơn 240.000 nhân viên đảm trách nhiệm vụ bảo vệ an ninh trong nước.
Và “vấn nạn di dân” được coi là một trong những chủ đề khiến Bộ An ninh nội địa phải đau đầu. Bởi quan chức hàng đầu của Bộ An ninh Nội địa vừa họp để duyệt lại tình trạng di dân không có giấy tờ hợp lệ, đồng thời tăng cường trục xuất người nhập cư bất hợp pháp.
Cựu Tổng thống Barack Obama từng cảnh báo trước khả năng Bộ An ninh nội địa phải đóng cửa một phần do thiếu ngân sách và việc này diễn ra trong bối cảnh bất đồng giữa đảng Cộng Hòa và đảng Dân Chủ xung quanh kế hoạch cải cách nhập cư không tìm được tiếng nói chung.
Tuy được coi là bộ lớn thứ ba trong Chính phủ, sau Bộ Quốc phòng và Bộ Cựu chiến binh, nhưng Bộ An ninh nội địa từng đứng trước nguy cơ phải đóng cửa vì hết kinh phí. Chủ tịch Hạ viện John Boehner từng đặt khả năng Bộ An ninh nội địa có thể phải đóng cửa vì bế tắc ngân sách.
Bởi mặc dù Hạ viện đã thông qua dự luật đồng ý cấp ngân sách để Bộ An ninh nội địa hoạt động đến tháng 9-2015, nhưng Thượng viện lại không đồng ý phương án này. Và khi đó, khoảng 200.000 trong tổng số 230.000 công chức của Bộ An ninh nội địa sẽ tiếp tục làm việc dù Quốc hội không thông qua ngân sách để hoạt động.
| Bà Kirstjen Nielsen. |
Theo thống kê, kể từ sau vụ tấn công khủng bố 11-9-2001, Mỹ đã chi hơn 3.600 tỷ USD cho an ninh nội địa và nếu tính chi cho năm 2017, số tiền có thể lên tới 4.790 tỷ USD. Và kể từ khi thành lập (25-11-2002) đến nay, Bộ An ninh nội địa đã có 5 Bộ trưởng (chưa tính bà Kirstjen Nielsen).
Tuy được thành lập từ ngày 25-11-2002, nhưng phải tới ngày 24-1-2003, ông Tom Ridge mới trở thành Bộ trưởng An ninh nội địa đầu tiên. Ngày 30-11-2004, ông Tom Ridge tuyên bố rút khỏi nội các của Tổng thống George Bush để “chăm lo hơn đến những vấn đề cá nhân”.
Ông James Milton Loy là Bộ trưởng An ninh nội địa “đoản thọ” nhất bởi chỉ tại nhiệm được 2 tuần (từ 1-2-2005 đến 15-2-2005). Ông Jeh Johnson là người da màu đầu tiên ngồi ghế Bộ trưởng An ninh nội địa (dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama). Còn bà Janet Napolitano là nữ Bộ trưởng đầu tiên và trong thời gian tại nhiệm, “nữ tướng” từng bị mưu sát.
Bởi gói bưu kiện đề tên người nhận là Bộ trưởng An ninh nội địa Janet Napolitano đã bốc cháy tại một cơ sở bưu chính ở Thủ đô Washington hôm 7-1-2011. Bà Janet Napolitano tuyên bố từ chức trước khi cựu nhân viên CIA Edward Snowden họp báo tại sân bay Sheremetyevo, Moskva (12-7-2013) để xin tị nạn ở Nga khiến dư luận đặt nhiều câu hỏi.