Tiết lộ danh tính điệp viên thứ tư đánh cắp bí mật hạt nhân Mỹ

09:20 05/03/2020

Ba điệp viên Mỹ từ lâu nổi tiếng vì đã đánh cắp bí mật nguyên tử của Mỹ từ năm 1940 đến 1948 và chia sẻ thông tin đó với Liên Xô. Hành động của họ đã nhanh chóng thúc đẩy sự phát triển vũ khí hạt nhân của Liên Xô.

Nhưng trên thực tế, có một điệp viên thứ tư - mật danh "Godsend" - đã tham gia truyền lại bí mật nguyên tử cho tình báo Liên Xô. Danh tính của người này đã bị che giấu khỏi tầm nhìn công khai cho đến tận gần đây.

Điệp viên thứ tư

Tên thật của ông ta là Oscar Seborer, và ông làm việc tại Phòng thí nghiệm quốc gia Los Alamos ở New Mexico, quê hương của Dự án Manhattan nơi chế tạo vũ khí hạt nhân đầu tiên. Trong nhiều thập kỷ, cái tên Seborer hầu như bị lu mờ, chỉ được đề cập trong vài chục trang giữa hàng chục ngàn tài liệu bí mật do FBI biên soạn.

Nhưng khi các tài liệu này được giải mật vào năm 2011, chúng đã thu hút sự chú ý của hai nhà sử học, John Earl Haynes và Harvey Klehr. 70 năm sau khi Seborer phản bội đất nước của mình, câu chuyện của ông cuối cùng đã được kể lại, tờ New York Times mới đây đưa tin.

Các công nhân lắp đặt thiết bị nguyên tử đầu tiên trên thế giới, được đặt tên là “The Gadget”, một tòa tháp thử nghiệm tại Khu vực ném bom Alamogordo ở New Mexico vào tháng 7-1945.

Nhà sử học Klehr, trước đây làm việc tại Thư viện Quốc hội, và Haynes, giáo sư danh dự tại Đại học Emory ở Georgia, trước đây đã từng cộng tác với các cuốn sách về gián điệp thời Liên Xô, như "Venona: Giải mã gián điệp Xô viết ở Mỹ" (1999) và "Gián điệp: Sự trỗi dậy và sụp đổ của KGB ở Mỹ" (2010), được phát hành bởi Nhà xuất bản Đại học Yale.

Trước phát hiện này, ba điệp viên được biết đến là những người mang bí mật nguyên tử cho Liên Xô từ Los Alamos gồm David Greenglass, Klaus Fuchs và Theodore Hall. Điệp viên thứ tư đã được đề xuất vào đầu những năm 1990 dựa trên manh mối trong hồi ký của các sĩ quan KGB, nhưng đến năm 1995, người ta phát hiện những manh mối đó thật ra là một phần chiến dịch thông tin sai lệch của Nga nhằm bảo vệ một điệp viên tích cực khác, Klehr và Haynes viết. Họ đã công bố trực tuyến phát hiện của họ trong số mới nhất của tạp chí CIA Studies in Intelligence.

Điệp viên Oscar Seborer.

Các nhà nghiên cứu đã đặt tên cho Seborer là gián điệp thứ tư của Los Alamos, dựa trên các tài liệu FBI đã giải mật năm 2011, cũng như các hồ sơ một phần từ một sáng kiến kéo dài hàng thập kỷ có tên là Chiến dịch SOLO. Chiến dịch này diễn ra từ năm 1952 đến 1980, tập trung vào hai anh em người Mỹ đã cung cấp thông tin cho FBI.

Cho đến nay, chỉ có các hồ sơ SOLO cho đến năm 1956 được công khai, và vẫn còn nhiều câu hỏi mở về hoạt động của Sabor với tư cách là một điệp viên và những gì đã xảy ra với ông ta sau khi trốn sang Liên Xô, các nhà nghiên cứu viết.

"Dễ bị bỏ qua"

Đề cập đến Seborer rất ít ỏi và "dễ bị bỏ qua" trong hàng núi hồ sơ đồ sộ, Klehr và Haynes nói. Tuy nhiên, họ biết rằng gia đình ông - những người nhập cư Do Thái từ Ba Lan - là "một phần của mạng lưới những người có liên quan đến tình báo Liên Xô".

Seborer được đào tạo như một kỹ sư và tham gia Quân đội Mỹ năm 1942; ông đã chuyển đến Los Alamos năm 1944 và được giao việc tại Dự án Manhattan trong hai năm, theo bài báo. Sau chiến tranh, ông làm kỹ sư điện cho Hải quân Mỹ, nhưng các dấu hiệu bắt đầu xuất hiện cho thấy rằng tất cả đều không ổn. Theo các nghiên cứu, các sĩ quan cấp trên của ông đã liên tục báo cáo về vấn đề bảo mật là "rủi ro an ninh", nhưng điều này dường như nảy sinh từ các mối liên hệ của ông với những người trong nước thay vì nghi ngờ gián điệp, theo nghiên cứu.

Năm 1952, Seborer đã bí mật trốn khỏi đất nước cùng với anh trai, chị vợ và mẹ vợ. Cuối cùng ông định cư ở Moskva, nơi ông chết năm 2015. Các cuộc trò chuyện từ các tập tin của SOLO gợi ý rằng "Người ghi bàn" có thể đã gặp phải điều gì đó khi ở Los Alamos. "Oscar ở New Mexico - bạn hiểu ý tôi", luật sư Isidore Needman nói với một trong những người cung cấp thông tin. "Tôi sẽ không vẽ cho bạn một sơ đồ", ông nói thêm, như Haynes và Klehr đã ghi chú trong bài báo của họ.

Needman tiếp tục gợi ý một cách cởi mở hơn rằng Seborer là một gián điệp, thậm chí còn viết một ghi chú cho người cung cấp thông tin có nội dung: "Anh ta (Người ghi bàn) đã trao cho họ (Liên Xô) công thức cho bom 'A'", các nhà nghiên cứu báo cáo.

Một "Godsend" của Liên Xô

Tài liệu lưu trữ KGB được công khai vào năm 2009 có nhiều manh mối chỉ ra Seborer là một điệp viên nguyên tử thứ tư. Ghi chú mô tả một ca phẫu thuật tại Los Alamos, được xác định là "Godsend", bàn giao bí mật nguyên tử nhưng sau đó rời đi để nhận một công việc khác, như Seborer đã làm.

Một Bức ảnh trong kỷ yếu của Đại học bang Ohio, Mỹ năm 1944 có mặt Oscar Seborer (hàng trên cùng, thứ ba từ trái sang).

Hơn nữa, Godsend không đơn độc; ông là một phần của "gia đình." Các tên mã khác - "Bố già", "Tương đối" và "Nata" - lần lượt đề cập đến hai anh trai và em gái của Godsend, các nhà nghiên cứu đã viết. Nhóm này có khả năng đại diện cho Seborer và anh chị em của ông ta, những người được biết đến với các hoạt động và mối quan hệ với tình báo Liên Xô , theo nghiên cứu.

Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu vẫn đang làm việc để chắp nối các chi tiết để xác định các bí mật nguyên tử cụ thể mà Seborer có thể đã chia sẻ - và liệu các thành viên gia đình của ông có đóng vai trò trực tiếp trong hoạt động gián điệp hay không. "Mặc dù chúng tôi biết rất nhiều về thông tin mà Fuchs, Hall và Greenglass có quyền truy cập - và một số chi tiết cụ thể về chính xác những gì họ cung cấp cho Liên Xô - chúng tôi chỉ biết rằng Seborer đã cung cấp một cái gì đó", họ viết trong nghiên cứu.

Cho đến nay, ít nhất, tầm quan trọng của những đóng góp của Sabor đối với tình báo Liên Xô vẫn còn là một ẩn số. Mặc dù có thể đáng chú ý rằng một trong những người tham dự đám tang của ông là đại diện của Dịch vụ An ninh Liên bang Nga - cơ quan gián điệp thay thế KGB, các nhà nghiên cứu báo cáo.

Thùy Dương

CSGT Hà Nội bay Flycam giám sát giao thông, xử lý xe khách vi phạm

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Mùng 4 Tết: Người dân các tỉnh dần trở lại Thủ đô

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Từ tin nhắn đến số điện thoại Cục trưởng Cục CSGT, lái xe, chủ xe bị phạt 45 triệu

Qua kiểm tra, kiểm đếm trực tiếp hành khách trên xe, CSGT xác định, phương tiện trên thực hiện hành vi vi phạm chở quá số người quy định được phép chở của phương tiện (30 người/24 chỗ) đi từ Khánh Hoà vào TP Hồ Chí Minh.

Cán bộ Công an dũng cảm cứu hai cháu nhỏ bị đuối nước

Đại úy Lê Đình Thành, Phó Đội trưởng thuộc Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Lâm Đồng đã cùng người dân lao vào dòng nước xiết, cứu 2 cháu nhỏ bị đuối nước.

Triệu tập điều tra 9 đối tượng cố ý gây thương tích

Ngày 20/2, thông tin từ Cơ quan CSĐT Công an TP Hải Phòng cho biết, cơ quan này vừa triệu tập 9 đối tượng để điều tra, làm rõ hành hành vi gây rối trật tự công cộng và cố ý gây thương tích.

Hoàn tiền mua vé tham quan thắng cảnh Chùa Hương

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Ăn trứng cá rồng, 13 người phải nhập viện

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Mùng 4 Tết: Thị trường “vào guồng”, giá cả ổn định

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Người dân nô nức đi lễ Phủ Tây Hồ đầu năm

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Đưa 4 du khách bị lạc trong rừng Yên Tử về nơi an toàn

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Kỳ vọng thương hiệu quốc gia

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Đảm bảo an ninh, an toàn, phục vụ đông đảo khách du lịch trong dịp Tết

Trong những ngày nghỉ Tết Nguyên đán vừa qua, Sở Du lịch Hà Nội đã kiểm tra, phối hợp kiểm tra công tác quản lý và tổ chức một số lễ hội và điểm đến du lịch. Quá trình kiểm tra, không có trường hợp được kiểm tra phải lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính.

Điều tra vụ xe ôtô đẩy xe máy kéo dài, 1 người tử vong

Ngày 20/2, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết, đã tiến hành điều tra vụ việc xe ôtô đẩy xe máy đi một đoạn dài khiến 1 người tử vong.

Tranh thủ “thời gian vàng” hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Từ “soái ca Cảnh vệ” A80 đến người mẫu ảnh lịch

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Quyết liệt xử lý vi phạm giao thông tại các tuyến đường liên thôn, liên xã

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.