Tiết lộ kế hoạch “lấy lại” Crimea của Ukraine
- Mỹ mạnh tay "rót" tiền viện trợ quân sự cho Ukraine
- Nga xây dựng tuyến ống dẫn khí Nord Stream 2, Ukraine bày tỏ lo ngại
- Nga bác tin Hạm đội Biển Đen sẵn sàng "phủ đầu" Ukraine
Đây là thông tin mới tiết lộ của cựu đại biểu Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada) Alexei Zhuravko. Theo đó, Kiev đã có kế hoạch “lấy lại và tái hòa nhập” bán đảo Crimea vào tháng 12-2019.
“Đây không phải là một điều bịa đặt, một cuốn tiểu thuyết của bất kỳ ai, mà là một nhiệm vụ cụ thể, được vạch ra trong tài liệu”, ông Zhuravko viết trên trang Facebook. Theo Alexei Zhuravko, kế hoạch đã được phát triển bởi đại diện thường trực của Tổng thống Ukraine Petro Poroshenko ở Bán đảo Crimea - Boris Babin và được phê chuẩn vào ngày 20-6.
Phương án thứ nhất của kế hoạch này không dùng đến các biện pháp vũ trang, nhưng thông qua một con đường hòa bình và nhờ đến sự can thiệp của quốc tế.
Theo đó, Ukraine dự định thu thập và trình “bằng chứng về vi phạm nhân quyền ở Bán đảo Crimea”; tìm kiếm bằng chứng chống lại Nga để hỗ trợ việc khiếu kiện tại Tòa án Hình sự Quốc tế, hỗ trợ các hoạt động dựa trên nền tảng pháp luật quốc tế - “Bạn bè phản đối xâm chiếm Bán đảo Crimea”, cũng như tài trợ các cơ cấu, tổ chức thân Ukraine trên bán đảo.
Tuy nhiên, song song với phương án hòa bình, Kiev cũng soạn sẵn một kế hoạch dùng đến sức mạnh vũ trang. Theo đó, cựu nghị sỹ Zhuravko tiết lộ rằng các nhà chức trách Ukraine đang có kế hoạch thành lập một đơn vị Lực lượng vũ trang riêng biệt, bao gồm những người di cư từ Bán đảo Crimea, để tiếp tục “giải phóng” bán đảo này. Đồng thời ông Zhuravko cũng lưu ý rằng Kiev thiếu phương tiện tài chính để thành lập các đơn vị tương tự.
Ukraine đã nhiều lần nói về việc “lấy lại” Bán đảo Crimea. Cựu Tổng thống Ukraine Leonid Kravchuk từng đề xuất cấp quy chế đặc biệt cho bán đảo này. Cựu Bộ trưởng Quốc phòng và lãnh đạo đảng Sáng kiến Dân sự - Anatoly Gritsenko và Yulia Tymoshenko ủng hộ đề xuất này.
Gần đây, một số quan chức Ukraine đã bắt đầu thừa nhận rằng Kiev sẽ không thể lấy lại Bán đảo Crimea.
Tháng 4-2018, Thứ trưởng phụ trách các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng tạm thời và luân chuyển nhân sự nội bộ Ukraine, ông Georgi Tuka, tuyên bố trên sóng truyền hình 112 Ukraine rằng “hiện nay, Ukraine không đủ sức lấy lại Bán đảo Crimea và kiểm soát Donbass”. Tuy nhiên theo quan điểm của ông Tuka, Donbass và Bán đảo Crimea về lâu dài sẽ trở lại thành phần của Ukraine.
Bán đảo Crimea sáp nhập vào Liên bang Nga sau cuộc trưng cầu ý dân hồi tháng 3-2014. Hơn 95% người tham gia bỏ phiếu trên bán đảo này đã bỏ phiếu tán thành trở về Nga, vì họ vốn là người Nga di cư sang. Chính quyền địa phương tổ chức trưng cầu ý dân sau khi xảy ra cuộc đảo chính ở Ukraine vào tháng 2-2014.
Cũng trong khoảng thời gian này, các vùng khác của Ukraine là Cộng hòa tự xưng Donetsk và Cộng hòa Nhân dân Lugansk cũng tuyên bố độc lập. Về phần mình, Kiev khởi động một chiến dịch quân sự chống lại các khu vực này, và vẫn tiếp tục cho đến ngày nay.
Kiev và một số nước phương Tây cho rằng đây là sự vi phạm luật pháp quốc tế; đồng thời tuyên bố khu vực này vẫn thuộc về Ukraine, nhưng chỉ là phần lãnh thổ tạm thời bị chiếm đóng.
Moskva đã nhiều lần tuyên bố rằng sự sáp nhập của bán đảo Crimea vào Liên bang Nga không hề trái với luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên Hiệp Quốc. Các nhà chức trách Nga, trong đó có Tổng thống Vladimir Putin, đã nhiều lần tuyên bố dứt khoát khép lại các vấn đề về việc sáp nhập Bán đảo Crimea.
Giới phân tích nhận định, dù chính quyền Kiev có sử dụng bất cứ biện pháp gì cũng sẽ rất khó để giành lại Donbass. Cách duy nhất mà Kiev có thể làm là khiến nền kinh tế - xã hội Ukraine và đời sống nhân dân lên một mức độ cao hơn so với Nga. Khi đó, tự khắc nhân dân vùng Donbass sẽ bỏ Nga và lực lượng ly khai để trở về với Kiev.