Tổng thống Zimbabwe Emmerson Mnangagwa bị mưu sát
"Đây là một hành động hèn nhát và không thể ngăn cản Zimbabwe tổ chức các cuộc bầu cử tự do và hòa bình", Tổng thống Emmerson Mnangagwa đưa ra tuyên bố đầu tiên sau vụ nổ tại buổi lễ vận động tranh cử của Đảng Liên minh Dân tộc Phi Zimbabwe-Mặt trận yêu nước (ZANU-PF) cầm quyền ở thành phố Bulawayo.
Đồng thời nhấn mạnh, ông quá quen với những âm mưu ám sát nhằm vào mình. Tổng thống Emmerson Mnangagwa cho biết, một vật thể đã phát nổ cách ông chỉ vài Xăng-ti-mét và Phó Tổng thống Kembo Mohadi đã bị thương trong vụ nổ tại sân vận động White City ở thành phố Bulawayo.
Hãng Reuters dẫn lời khẳng định của Tổng thống Emmerson Mnangagwa, ông là mục tiêu của vụ nổ tại lễ vận động tranh cử của đảng ZANU-PF cầm quyền ở thành phố Bulawayo.
Người phát ngôn của Tổng thống Zimbabwe, ông George Charamba cho biết, ông Emmerson Mnangagwa không bị thương và đã có nhiều hành động ám sát nhằm vào nhà lãnh đạo này trong 5 năm qua.
Vẫn theo ông George Charamba, cuộc điều tra đang được tiến hành và sẽ có nhiều chi tiết được công bố trong thời gian tới. Đại sứ quán Anh và Đại sứ quán Mỹ tại Zimbabwe đều lên án vụ tấn công - mọi hình thức bạo lực chính trị là không thể chấp nhận.
| Hiện trường vụ nổ bom tại sân vận động White City. |
Ngày 23-6, hãng AFP dẫn thông tin từ kênh truyền hình nhà nước Zimbabwe ZBC cho biết, Tổng thống Emmerson Mnangagwa không bị thương trong vụ nổ hôm 23-6, nhưng Phó Tổng thống Kembo Mohadi, Chủ tịch đảng ZANU-PF Oppah Muchinguri-Kashiri và ủy viên đảng ZANU-PF Engelbert Rugeje là những quan chức cấp cao đã bị thương trong vụ nổ tại buổi vận động tranh cử của đảng ZANU-PF ở thành phố Bulawayo.
Theo kênh truyền hình ZBC, ông Emmerson Mnangagwa may mắn không hề hấn gì trong vụ nổ và nhanh chóng được nhân viên an ninh đưa khỏi sân vận động White City. Các nhân chứng nói với hãng AP, vụ nổ xảy ra khi Tổng thống Emmerson Mnangagwa vừa đọc xong bài diễn văn và rời khỏi bục phát biểu.
Vụ nổ xảy ra ở gần khu vực dành cho những nhân vật quan trọng trong đảng ZANU-PF và chính phủ Zimbabwe. Đại diện cảnh sát cho biết, đã xảy ra nhiều vụ nổ lớn tại sân vận động White City, nơi Tổng thống Emmerson Mnangagwa đang phát biểu trước những người ủng hộ hôm 23-6.
Cựu Tổng thống Robert Mugabe từng tuyên bố, một nhóm sát thủ đã tìm cách sát hại ông Emmerson Mnangagwa, sau khi được bổ nhiệm làm Phó Tổng thống. Và tờ The Guardian cũng từng dẫn tuyên bố hôm 5-10-2017 của ông Emmerson Mnangagwa - các bác sĩ kết luận, sự cố sức khỏe hồi tháng 8-2017 là do bị đầu độc.
Những người ủng hộ ông Emmerson Mnangagwa cho rằng, người trong đảng ZANU-PF là thủ phạm, và chất độc bỏ vào ly kem do công ty của cựu Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe sản xuất. Nhưng bà Grace Mugabe đã phủ nhận cáo buộc đầu độc ông Emmerson Mnangagwa.
| Nhân viên cứu hộ và những người bị thương trong vụ nổ tại Bulawayo. |
Vụ nổ xảy ra trong bối cảnh Zimbabwe đang chuẩn bị tổ chức các cuộc bầu cử Tổng thống và Quốc hội vào ngày 30-7-2018. Theo giới truyền thông, có tổng cộng 23 ứng cử viên chính thức tham gia chạy đua tranh cử tổng thống và đây là con số cao nhất kể từ khi Zimbabwe giành độc lập vào năm 1980.
Gần 1 tháng trước (30-5), Tổng thống Emmerson Mnangagwa thông báo, Zimbabwe sẽ tổ chức tổng tuyển cử vào ngày 30-7-2018 và đây là cuộc bầu cử đầu tiên kể từ sau cuộc binh biến chấm dứt 37 năm cầm quyền của nhà lãnh đạo Robert Mugabe hồi tháng 11-2017.
Và cuộc bầu cử này sẽ chứng kiến cuộc đối đầu giữa Tổng thống Emmerson Mnangagwa, 75 tuổi với một số đối thủ, trong đó có ứng cử viên Nelson Chamisa, 40 tuổi, của đảng Phong trào Thay đổi vì dân chủ.
Thông báo của Tổng thống Emmerson Mnangagwa được đưa ra chỉ 1 ngày sau khi Quốc hội ra tối hậu thư yêu cầu cựu Tổng thống Robert Mugabe phải ra điều trần xung quanh thất thoát một lượng kim cương trị giá lên tới 15 tỷ USD.
Tối hậu thư đưa ra hôm 29-5 là động thái sau 2 lần triệu tập bất thành của Quốc hội đối với ông Robert Mugabe. Theo giới truyền thông, cựu Tổng thống Robert Mugabe sẽ bị truy tố nếu tiếp tục trốn tránh lệnh triệu tập của Quốc hội.
Phó Tổng thống Kembo Mohadi là người bị thương trong vụ nổ hôm 23-6 và cũng là một trong những quan chức dưới thời cựu Tổng thống Robert Mugabe bị Quốc hội triệu tập để làm rõ vụ thất thoát kim cương trị giá 15 tỷ USD.Khi đó, Phó Tổng thống Kembo Mohadi là Bộ trưởng An ninh và theo một cuộc điều tra của Quốc hội diễn ra từ năm 2013, có sự khác biệt lớn giữa số liệu của chính phủ và số liệu do các nhà khai thác mỏ cung cấp trong quá trình khai thác và xuất khẩu kim cương.
Zimbabwe có trữ lượng kim cương và bạch kim lớn thứ hai thế giới, sau Nam Phi. Nghị sỹ Temba Mliswa, Chủ tịch Ủy ban Khai khoáng và Năng lượng tại Quốc hội từng tuyên bố, ủy ban đã ấn định 9-5 là ngày ông Robert Mugabe phải ra điều trần để trả lời các nghi vấn về việc thất thoát kim cương, nhưng bất thành. Quốc hội đã triệu tập 2 lần, nhưng ông Robert Mugabe đều vắng mặt không rõ lý do.