Truy tiền bẩn mua nhà
Công ty “vỏ bọc”mua hộ nhà cho chủ nhân bí mật
Chiến dịch được kỳ vọng sẽ vạch trần một góc tối của thị trường nhà đất Mỹ, là những vụ mua nhà do các công ty “vỏ bọc”mua hộ. Các công ty này thường giấu nhân thân thật của người mua. Đây là lần đầu tiên chính phủ Mỹ yêu cầu các công ty nhà đất Mỹ khai báo những cái tên đứng sau những vụ chuyển tiền mặt, và hành động truy lùng này làm giới bất động sản rung mình. Vài năm qua, giới này “hưởng lộc” từ cơn bùng nổ xây dựng nhà ở vốn ngày càng lệ thuộc vào những người mua giàu có và giấu kín tên tuổi.
Chiến dịch này là một phần trong một nỗ lực cấp liên bang của chính phủ Mỹ, để tăng cường chú ý vào hoạt động “rửa tiền” vào lĩnh vực nhà đất. Các quan chức Bộ Tài chính và các cơ quan bảo vệ pháp luật Mỹ cho biết, họ tung nhân lực vào cuộc điều tra những vụ mua bán nhà ở liên quan các công ty “vỏ bọc” như các công ty trách nhiệm hữu hạn (L.L.C), các đối tác cùng những cá thể khác. Họ nói những cuộc điều tra này sẽ rất chú ý vào “dân nhà nghề” giúp “rửa tiền”, gồm cò nhà đất, luật sư, chủ ngân hàng và các “chuyên viên” lập L.L.C.
Điều tra chủ nhà giấu tên thật
Chiến dịch của Bộ Tài chính Mỹ tác động đến hàng tỉ USD trong các cuộc chuyển khoản mua nhà. Chiến dịch đã bắt đầu ở hai điểm đến chính của những nhà giàu toàn thế giới: khu Manhattan ở New York và hạt Miami-Dade County.Tại Manhattan, chiến dịch yêu cầu người mua nhà trị giá hơn 3 triệu USD phải khai báo.
Tại Manhattan, có 1.045 vụ mua nhà trị giá hơn 3 triệu USD trong nửa cuối năm 2015. Tổng số tiền từ các vụ mua này là 6,5 tỉ USD, theo công ty dữ liệu nhà ở PropertyShark. Tại Miami-Dade County, chiến dịch yêu cầu khai báo những vụ mua nhà trị giá hơn 1 triệu USD.
| Dòng tiền bất chính được nhà giàu nước ngoài dùng để mua nhà ở đắt tiền tại Mỹ. |
Các quan chức nói, nỗ lực mới này của Chính phủ Mỹ lấy cảm hứng từ loạt bài điều tra của báo New York Times hồi năm ngoái, vốn đã nêu ra việc có sự gia tăng sử dụng các công ty “vỏ bọc”, vì người nước ngoài ngày càng quan tâm tìm “chỗ an toàn” tại Mỹ cho số tiền của họ.
Cuộc điều tra của tờ báo Mỹ phát hiện dân chuyên nghiệp ngành nhà đất - nhất là ở thị trường nhà sang - thường không biết nhiều về người mua nhà. Trong cuộc điều tra, báo New York Times phát hiện gần một nửa số nhà trên toàn quốc trị giá ít nhất 5 triệu USD, đều do các công ty “vỏ bọc” mua hộ.
Tại Manhattan và Los Angeles, số liệu này cao hơn. Ở New York, New York Times đã tìm thông tin chủ nhân khu chúng cư cao cấp Time Warner Center gần công viên Central. Tờ báo tìm thấy nhiều chủ nhân giấu tên thuộc diện bị chính phủ điều tra. Trong số các chủ nhân này có nhiều cựu nghị sĩ Nga, một cựu tỉnh trưởng ở Colombia, một nhà tài chính Anh và một doanh nhân có quan hệ rộng với đương kim Thủ tướng Malaysia.
Tại bang Florida, New York Times phát hiện một khu chúng cư cao cấp ở vùng Boca Raton có liên quan một cựu quan chức cấp cao trong lĩnh vực nhà ở Mexico.
Quan chức cấp cao Bộ Tài chính Mỹ, bà Jennifer Shasky Calvery, nói phát hiện của New York Times giúp thuyết phục Bộ Tài chính Mỹ đánh giá cần thiết phải điều tra những người nước ngoài mua nhà sang ở Mỹ. Việc sử dụng công ty “vỏ bọc” ở lĩnh vực nhà đất là hợp pháp tại Mỹ. Nhưng bà Calvery nói cơ quan bà đã chứng kiến nhiều trường hợp, trong đó những ngôi nhà trị giá hàng triệu USD được dùng như “hộp đựng tiền” bất chính, và đã có những cuộc chuyển khoản mờ ám bằng cách sử dụng các công ty “vỏ bọc”vô danh.
Bà Calvery là Giám đốc Mạng lưới phòng chống tội phạm tài chính (thuộc Bộ Tài chính), một đơn vị tiến hành chiến dịch. Bà nói: “Chúng tôi cho rằng một số nguy cơ lớn là xung quanh những vụ chuyển khoản kém minh bạch nhất”.
Bộ Tài chính Mỹ sẽ chú trọng những vụ mua bán nhà thanh toán bằng tiền mặt, và cách sử dụng công ty “vỏ bọc”. Chính phủ Mỹ đang yêu cầu các công ty bảo hiểm - có liên quan tất cả những vụ mua bán nhà - phải khai báo nhân thân của người mua, và nộp thông tin này cho Bộ Tài chính.
Chính phủ Mỹ cũng sẽ dữ liệu hóa các thông tin này, để có thể xử lý pháp luật. Bà Calvery cho biết, nếu Bộ Tài chính Mỹ phát hiện nhiều vụ mua nhà liên quan dòng tiền đáng ngờ, Bộ sẽ yêu cầu khai báo thường xuyên trên toàn quốc.
Patrick Fallon, một quan chức Cục cảnh sát liên bang (FBI) nói sự vô danh của người mua đã cản trở các cuộc điều tra, nên chiến dịch của Bộ Tài chính sẽ giúp truy ra dòng tiền bất chính.
Fallon là Trưởng cơ quan điều tra tội phạm tài chính của FBI, nói thêm: “Chúng tôi hoàn toàn ủng hộ việc mở rộng chiến dịch không chỉ ở nhiều vùng khác nhau, mà cả về khung thời gian điều tra. Chúng tôi chiến dịch này sẽ có hiệu quả”.
Mùa xuân 2015, Sở Tài chính New York đã bắt đầu yêu cầu các công ty :vỏ bọc”mua nhà phải báo cáo số nhân viên của họ. Nhưng quy định này không bằng quyết định tổ chức chiến dịch của Bộ Tài chính Mỹ.
FBI lập đơn vị điều tra rửa tiền
Nhà đất cũng trở thành mục tiêu lớn của các cơ quan bảo vệ pháp luật Mỹ. Theo nguồn tin của Bộ Tư pháp, các luật sư bắt đầu lập những vụ điều tra các hợp đồng nghi có “rửa tiền” vào nhà ở.
Vài tháng qua, FBI cũng lập một đơn vị mới chuyên chống “rửa tiền”, và nhà ở cấp cao sẽ là một mảng chú ý lớn của FBI. Đơn vị này có 10 đặc vụ, sẽ giúp Bộ Tài Chính “bới” ra các công ty “vỏ bọc” và người dính líu “rửa tiền”. Ông Fallon nói: “Chúng tôi sẽ truy những kẻ tạo sự dễ dàng cho chuyện “rửa tiền. Đó là chủ ngân hàng, kế toán,luật sư, người dân lập L.L.C, người lập các tổ chức bất vụ lợi, quỹ đầu tư nhà đất v.v…”.
Chiến dịch điều tra này sẽ khiến ngành nhà đất Mỹ cảm thấy đau đầu, phàn nào vì rất khó xâm nhập các công ty “vỏ bọc”. Người mua thường giấu nhân thân bằng cách lập các công ty đứng trên các công ty “vỏ bọc” khác. Người mua cũng có thể điền đơn lập L.L.C, mượn tên luật sư hoặc tên người khác, thay vì điền tên chính họ.
Bà Calvery cho biết Bộ Tài chính Mỹ đang tìm chủ nhân thật đằng sau các công ty “vỏ bọc”, vốn thường được gọi là “chủ nhân thụ hưởng”. “Chủ nhân thụ hưởng” là người trực tiếp làm chủ 25% giá trị của cá thể mua nhà. Một khi các công ty “vỏ bọc” khai báo tên những người mua, họ cũng bị yêu cầu có bản sao của bằng lái xe,passport và tên của người chủ cho Bộ Tài chính Mỹ.
Người phát ngôn Stephen Hudak của Mạng lưới phòng chống tội phạm tài chính (thuộc Bộ Tài chính) nói rằng bất kỳ công ty “vỏ bọc” hoặc người mua khai gian thông tin đều có thể bị pháp luật Mỹ trừng phạt.
Theo Luật Yêu nước của Mỹ, Bộ Tài chính đã được quyền yêu cầu các công ty nhà đất khai báo nhân thân thật của người mua nhà, nhưng trong quá khứ, Bộ này đối mặt với những cuộc vận động hành lang quyết liệt nhằm chống quy định này.