Vai trò các cơ quan tình báo trong phòng chống COVID-19
1. Đầu tiên, tình báo cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách những đánh giá về sự lây lan và tác động của virus SARS-CoV-2. Cộng đồng tình báo Mỹ hiện đã có một cơ sở chuyên dụng ở tuyến đầu chiến đấu với COVID-19 được gọi là Trung tâm Tình báo Y tế quốc gia (NCMI), có trụ sở tại Fort Detrick thuộc bang Maryland.
Với nhân viên là các nhà dịch tễ học, nhà virus học và các chuyên gia khác, NCMI hoạt động như một cơ quan thanh toán bù trừ cho tất cả các nguồn thông tin tình báo của Mỹ về virus SARS-CoV-2. NCMI là tai và mắt của Mỹ khi nói đến các mối đe dọa chiến tranh hay sinh học kể từ năm 2008 đến nay, bao gồm cả COVID-19.
| Công nghệ đóng vai trò lớn đối với hoạt động tình báo mùa dịch COVID-19. |
Theo báo cáo công khai, vào tháng 1 và 2 vừa qua, cộng đồng tình báo Mỹ từng cảnh báo chính quyền Tổng thống Donald Trump về mối đe dọa của virus Corona lây lan từ thành phố Vũ Hán của Trung Quốc, nơi nó bắt nguồn và trở thành đại dịch COVID-19. Nhưng đáng tiếc là Tổng thống Donald Trump đã thông báo bác bỏ những cảnh báo tình báo đó. Việc sai lầm này không phải là sự thất bại của tình báo Mỹ theo nghĩa là cộng đồng tình báo Mỹ đã không đưa ra cảnh báo cho các nhà hoạch định chính sách. Thay vào đó, đó là một thất bại chính sách - một trong những thất bại chính sách tồi tệ nhất và nguy hiểm nhất trong lịch sử Mỹ.
2. Cách thứ hai mà các tình báo góp phần chống lại COVID-19 là đánh cắp bí mật. Hoạt động gián điệp, như ăn cắp thường được biết đến, có liên quan đến việc tiết lộ thông tin mà người khác muốn giữ bí mật. Với đại dịch COVID-19, tình báo Mỹ có thể cung cấp cho các nhà hoạch định chính sách của Washington những thông tin độc đáo không có sẵn từ bất kỳ nguồn tin nào khác về bí mật nhà nước của nước ngoài liên quan đến virus SARS-CoV-2, bao gồm cả liệu tỷ lệ lây nhiễm chính thức của họ có chính xác hay không…
Những bí mật này sẽ đặc biệt quan trọng để khám phá thông tin dịch bệnh ở Trung Quốc, Nga, Iran và CHDCND Triều Tiên. Theo đánh giá của tình báo Mỹ, ban đầu Trung Quốc đã che giấu mức độ bùng phát virus Corona. Do đó, tình báo Mỹ và các đối tác của họ có vai trò chính trong việc xác minh số liệu chính thức của Trung Quốc.
Một số thông tin tình báo này sẽ đến từ hoạt động gián điệp, truyền thống lâu đời về tuyển dụng nguồn nhân lực có quyền truy cập vào thông tin bí mật có liên quan. Nó chắc chắn cũng sẽ đến từ trí thông minh kỹ thuật, chẳng hạn như trí thông minh tín hiệu hoặc trí thông minh hình ảnh, cho thấy sự lừa dối của nhà nước nước ngoài về COVID-19.
3. Cách thứ ba là chống lại sự không thông tin. Bắc Kinh và Washington hiện đang tham gia vào một trận chiến tuyên truyền về việc họ dẫn đầu thế giới trong việc đánh bại COVID-19. Khi tỷ lệ lây nhiễm của Mỹ tăng theo cấp số nhân, và khi các ca tử vong ở Mỹ hiện vượt qua Trung Quốc, Washington đang thua trận chiến quyền lực mềm này.
| Tình báo Mỹ đã có nhiều thay đổi để thích hợp với cuộc chiến chống COVID-19. |
Để làm mất uy tín của Mỹ một cách công khai, Trung Quốc đã thúc đẩy một thuyết âm mưu rằng quân đội Mỹ chịu trách nhiệm nhập khẩu virus SARS-CoV-2 vào Trung Quốc. Tuyên bố này là sự hồi sinh của một thuyết âm mưu thời “Chiến tranh Lạnh” do tình báo Liên Xô từng phát triển: rằng quân đội Mỹ đã chế tạo ra HIV/AIDS.
Trong Chiến dịch Infektion, thông tin lan truyền từ KGB rằng HIV/AIDS được sản xuất tại viện nghiên cứu sinh học bí mật của Mỹ tại Fort Detrick. Trớ trêu thay, tiền thân của cơ sở được đề cập ở trên, hiện đang ở tuyến đầu của phản ứng tình báo Mỹ với COVID-19.
Không có gì đáng ngạc nhiên khi đối mặt với một loại virus mới gây chết người, không có cách chữa trị, các xã hội bối rối, sợ hãi và hỗn loạn. Trong những trường hợp như vậy, bản chất con người có xu hướng tìm kiếm lời giải thích, và bàn tay ẩn giấu của một chính phủ nước ngoài là một cách hấp dẫn để giải thích điều không thể giải thích khác.
Ngược lại, tất cả những gì cần thiết ngày nay để làm mất uy tín của Chính phủ Mỹ là các tài khoản truyền thông xã hội không có thật và các trò troll trực tuyến. Một sự khác biệt lớn khác giữa các phản ứng của Mỹ trong quá khứ và hiện tại đối với thông tin về đại dịch là thông tin sai lệch của Nhà Trắng hiện tại về COVID-19.
Tổng thống Donald Trump đã đưa ra nhiều tuyên bố sai lệch và sai lệch về virus cũng như sự lây lan của nó. Hơn nữa, không giống như các Tổng thống trước đây, ông Donald Trump đã đặt câu hỏi liệu có chính phủ nào trung thực về điều đó hay không. Ông còn tuyên bố rằng mọi quốc gia đều lan truyền thông tin sai lệch về virus SARS-CoV-2 với ngụ ý rằng làm như vậy không phải là vấn đề lớn.
| Hàn Quốc đã sử dụng máy định vị để theo dõi người nhiễm COVID-19. |
4. Cách thứ tư và cuối cùng là sử dụng trí tuệ nhân tạo thông qua giám sát. Trung Quốc đã triển khai giám sát công dân của mình để chống lại virus, sử dụng ID kỹ thuật số để theo dõi các hoạt động của người dân và thậm chí cung cấp phần thưởng cho người thông báo về những hàng xóm bị bệnh.
Ngược lại, người Mỹ chưa bắt đầu thì đã có một cuộc tranh luận chính sách công cần thiết khẩn cấp về mức độ mà họ sẵn sàng xâm phạm quyền riêng tư để bảo vệ sức khỏe cộng đồng thông qua truy tìm người mắc bệnh. Israel đã triển khai một chương trình giám sát kỹ thuật số trên toàn quốc bằng công nghệ phần mềm gián điệp theo dõi điện thoại, ban đầu được thiết kế để chống khủng bố. Từ đó, tình báo Israel giúp lập bản đồ lây nhiễm và thông báo về những người có thể bị nhiễm bệnh.
Cho đến khi một loại vaccine được tìm thấy, có khả năng mất từ 12 đến 18 tháng, người Mỹ cần giải quyết xem họ có sẵn sàng áp dụng biện pháp giám sát xâm nhập tương tự như Israel hay không. Thực tế thì Mỹ có công nghệ cần thiết để tạo ra một mạng lưới kỹ thuật số trong nước tương tự như Israel.
Năm 2018, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết rằng chính quyền Washington cần phải có lệnh bảo đảm dữ liệu định vị điện thoại di động nhưng có những tình huống khẩn cấp nhất định khi việc thu thập bảo đảm được cho phép, như đe dọa đánh bom, theo dõi những kẻ chạy trốn, hoặc trên mạng để bảo vệ những cá nhân bị đe dọa với tác hại sắp xảy ra.
Nếu Mỹ tạo ra một mạng lưới kỹ thuật số tương tự với Israel để bảo vệ sức khỏe cộng đồng chống lại COVID-19 thì người Mỹ nên yêu cầu giám sát và minh bạch về nó. Và Chính phủ Mỹ cần đưa ra các báo cáo minh bạch thống kê thường xuyên về bản chất và quy mô của dữ liệu số được thu thập, tương tự như những thứ mà tình báo Mỹ đã sản xuất sau những tiết lộ của “người thổi còi” Edward Snowden.
Trong mọi trường hợp, bốn cách trên là cách ngành tình báo góp phần đánh bại COVID-19. Khi các tài liệu cuối cùng về tình trạng khẩn cấp về sức khỏe của ngày hôm nay được giải mật, người ta còn có thể sẽ tiết lộ rằng các dịch vụ tình báo đang hỗ trợ chính phủ của họ theo cách khác, thông qua các hành động bí mật bị từ chối.
Cơ quan tình báo chính của Israel, Mossad, được cho là đã tiến hành một hoạt động bí mật để mua bộ dụng cụ thử nghiệm COVID-19 từ nước ngoài. Không khó để tưởng tượng các quốc gia khác gắn các hoạt động tương tự. Cuối cùng, các dịch vụ tình báo sẽ luôn là nơi ẩn náu cuối cùng cho các quốc gia có chủ quyền.
Về tương lai, các chính phủ trên thế giới chắc chắn sẽ yêu cầu một loại trí thông minh chống bệnh mới để đảm bảo họ sẽ không bao giờ bị bất ngờ nữa. Và tình báo đại dịch sẽ trở thành một phần trung tâm của an ninh quốc gia trong tương lai, cùng với các lĩnh vực khác như chống khủng bố, phản công và an ninh mạng.