Xung quanh bê bối của Thủ tướng Iceland

• Bê bối tham nhũng rung chuyển Hội đồng châu Âu

Bởi đảng Tương lai tươi sáng (BF) trong liên minh cầm quyền của Thủ tướng Bjarni Benediktsson đã quyết định rút khỏi Chính phủ mới được thành lập chưa đầy 9 tháng hôm 15-9. Được biết, đảng BF quyết định rút khỏi Chính phủ liên minh (gồm 3 đảng trung hữu) sau vụ bê bối liên quan tới cha của Thủ tướng Bjarni Benediktsson.

Sau thông báo của đảng BF, đảng Cải cách trung hữu trong liên minh cầm quyền cũng kêu gọi bầu cử sớm. Theo giới truyền thông, ông Benedikt Sveinsson, cha của Thủ tướng Bjarni Benediktsson là một phần nguyên nhân dẫn đến việc phải bầu cử Quốc hội sớm.

Bởi ông Benedikt Sveinsson đã viết thư gửi Bộ Tư pháp xin xóa án tích tình dục cho Hjalti Sigurjon Hauksson, người bị kết án 5 năm tù giam năm 2004 vì tội lạm dụng tình dục con gái riêng của vợ. Thủ tướng Bjarni Benediktsson biết việc này từ tháng 6 và Bộ Tư pháp từ chối cung cấp thông tin sau khi bị dư luận chất vấn.

Theo thông báo của một ủy ban Quốc hội, hành động kể trên của chính quyền đã vi phạm luật tự do thông tin. Tới khi đó Bộ trưởng Tư pháp Sigridur Andersen mới thừa nhận (hôm 14-9), Thủ tướng Bjarni Benediktsson biết sự liên quan của cha ông từ tháng 6. Và thông tin này lập tức khiến chính trường Iceland dậy sóng.

Theo luật Iceland, một người phạm tội hình sự có thể được xóa án tích sau khi chấp hành xong bản án. Nhưng việc này chỉ diễn ra khi một người bạn thân có địa vị của người phạm tội viết đơn xin cho họ. "Tôi rất muốn xin lỗi những ai bị tổn thương vì chuyện này", ông Benedikt Sveinsson bày tỏ sau khi biết con trai phải từ chức vì việc làm của mình.

Khi trả lời giới truyền thông, ông Benedikt Sveinsson cho biết, không ý thức được việc làm của mình lại có thể gây ảnh hưởng lớn đến như vậy. Theo ông Benedikt Sveinsson, khi viết đơn xin "phục hồi danh dự" cho Hjalti Sigurjon Hauksson, ông chỉ nghĩ đó là thủ tục thông thường để giúp bạn khôi phục quyền công dân sau khi thi hành án tù.

Đây không phải lần đầu tiên cha con Thủ tướng Bjarni Benediktsson bị cuốn vào những tranh cãi pháp lý. Bởi họ từng xuất hiện trong "Hồ sơ Panama" khi nắm giữ cổ phần trong một công ty đầu tư ở Seychelles, một quốc gia tại Đông Phi. Hơn 10 tháng trước (16-11-2016), Tổng thống Gudni Johannesson từng giao lại quyền đứng ra thành lập Chính phủ mới cho bà Katrin Jakobsdottir, lãnh đạo Phong trào Xanh-Tả, sau khi ông Bjarni Benediktsson, lãnh đạo đảng Độc lập thất bại trong việc thành lập Chính phủ liên minh theo đường lối trung hữu.

Việc này diễn ra bất chấp đảng Độc lập của ông Bjarni Benediktsson dẫn đầu (giành 21 trong tổng số 63 ghế tại Quốc hội) trong cuộc bầu cử sớm hôm 29-10-2016. Ông Bjarni Benediktsson được bổ nhiệm thay thế Thủ tướng Sigurdur Ingi Johannsson, còn ông Sigurdur Ingi Johannsson được chỉ định thay thế Thủ tướng Sigmundur David Gunnlaugsson, người phải từ chức sau khi Chính phủ bị sụp đổ do dính líu tới bê bối tham nhũng theo tiết lộ từ "Hồ sơ Panama".

Gần 1,5 năm trước (6-4-2016), tờ The Independent đưa tin, ông Sigmundur David Gunnlaugsson và vợ là bà Anna Sigurlaug Palsdottir sở hữu các công ty bình phong ở nước ngoài (công ty offshore) để giấu số tài sản trị giá hàng triệu USD.

Công ty bình phong của ông Sigmundur David Gunnlaugsson có tên Wintris được thành lập năm 2007 tại quần đảo Virgin (Anh) và việc này không được kê khai khi ông trở thành thành viên quốc hội năm 2009. Được biết, sau khi giới truyền thông tiết lộ "Hồ sơ Panama", ông Sigmundur David Gunnlaugsson trở thành nạn nhân đầu tiên - phải từ chức Thủ tướng.

Sau khi ông Sigmundur David Gunnlaugsson từ chức, ông Sigurdur Ingi Johannsson được bổ nhiệm làm Thủ tướng hôm 7-4-2016. Nhưng khó khăn kinh tế và khủng hoảng chính trị đã khiến Iceland tiếp tục lâm vào tình trạng bất ổn, buộc Thủ tướng Sigurdur Ingi Johannsson phải tuyên bố từ chức sau cuộc bầu cử sớm ngày 29-10-2016.

Và bế tắc chính trị tại Iceland từ sau cuộc bầu cử Quốc hội trước thời hạn hôm 29-10-2016 chỉ được tháo gỡ sau khi 5 đảng đối lập tại nước này đồng ý bắt đầu các cuộc đàm phán chính thức để thành lập tân Chính phủ.