Tổng thống bị vợ “đảo chính ngầm”?

• Đương kim tổng thống Zimbabwe thắng cử
• Thủ tướng Zimbabwe cưới vợ bất chấp cản trở của toà án
• Zimbabwe: Tổng thống làm sinh nhật tốn triệu đô

Bởi Tổng thống Robert Mugabe không phát biểu tại cuộc họp hôm 27-7, trong khi Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe hối thúc chồng sớm chọn người kế nhiệm.Và tuyên bố của bà Grace Mugabe đang gây tranh cãi. “Đệ nhất phu nhân đã yêu cầu Tổng thống nêu tên người kế nhiệm bởi các nước khác đều làm như thế.

Đệ nhất phu nhân nói chẳng có gì sai khi ông Robert Mugabe nêu tên người kế nhiệm vì điều này sẽ cho phép toàn bộ đảng viên tập hợp phía sau một ứng cử viên”, Đài truyền hình nhà nước Zimbabwe dẫn lời bà Grace Mugabe.

Theo tờ The Guardian, đây là lần đầu tiên bà Grace Mugabe công khai yêu cầu Tổng thống Robert Mugabe nêu tên người kế nhiệm. Và đó là lần đầu tiên Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe nói ngược lại với chồng, một dấu hiệu cho thấy cuộc đấu đá giành “quyền thừa kế” đang nóng lên trong đảng Mặt trận yêu nước thống nhất quốc gia châu Phi Zimbabwe (Zanu-PF) cầm quyền.

Bởi trước đó, Tổng thống Robert Mugabe đã nhiều lần kêu gọi các cử tri trẻ tuổi đi bỏ phiếu trong cuộc vận động tranh cử của mình vì ông là ứng cử viên của đảng Zanu-PF tại cuộc bầu cử sẽ diễn ra ngày 21-7-2018.

Giới phân tích và bình luận cho rằng, ông Robert Mugabe có thể kêu gọi bầu cử sớm vì lý do sức khỏe và sự chia rẽ đang gia tăng trong đảng Zanu-PF.

Khi phát biểu tại một cuộc họp của nhánh phụ nữ thuộc Zanu-PF hôm 27-7, bà Grace Mugabe nhấn mạnh, ông Robert Mugabe nên dứt khoát việc chọn người kế nhiệm để kết thúc sự chia rẽ trầm trọng trong đảng cầm quyền Zanu-PF. Nhưng Tổng thống Robert Mugabe lại nhấn mạnh, đảng Zanu-PF chịu trách nhiệm tìm người thừa kế, không là việc của ông.

Đệ nhất phu nhân Grace Mugabe từng tuyên bố (17-2), chồng bà được nhiều người ủng hộ đến mức nếu qua đời, ông vẫn có thể tranh cử như một xác chết trong cuộc bầu cử vào năm 2018 và sẽ giành chiến thắng!?

Tuy chỉ là Chủ tịch Hiệp hội phụ nữ của đảng Zanu-PF, nhưng vị thế và uy tín chính trị của bà Grace Mugabe đang gia tăng. Theo giới truyền thông, những đồn đoán về người sẽ lãnh đạo đảng Zanu-PF sau khi ông Robert Mugabe qua đời đã xuất hiện từ 3 năm trước.

Và hiện có 2 ứng cử viên sáng giá, đó là bà Grace Mugabe và Phó Tổng thống Emmerson Mnangagwa. Nhiều người cảnh báo, thiếu vắng người kế nhiệm được định trước, sự ra đi của ông Robert Mugabe sẽ tạo ra một khoảng trống quyền lực và điều này khiến Zimbabwe rơi vào bất ổn.

Tại lễ sinh nhật lần thứ 93, ông Robert Mugabe tuyên bố, muốn có thêm một nhiệm kỳ 5 năm trên cương vị tổng thống sau cuộc bầu cử năm 2018.

Ngày 27-2-2017, người dân Zimbabwe và đảng Zanu-PF cầm quyền có cớ để vui vẻ ăn mừng và tiêu tiền. Bởi Tổng thống Robert Mugabe chính thức bước vào tuổi 93 cùng tuyên bố: không có đối thủ trong cuộc bầu cử năm 2018.

“Họ muốn tôi ra tranh cử. Đa số người dân cảm thấy không có người kế nhiệm nào thay thế tôi mà họ có thể chấp nhận được”, ông Robert Mugabe đã phát biểu với giới truyền thông Zimbabwe hôm 19-2.

Tờ Sunday Mail của Zimbabwe từng đăng phát biểu của Tổng thống Robert Mugabe khi ông nhất trí với cách tiếp cận “Nước Mỹ của người Mỹ” của Tổng thống Donald Trump - Zimbabwe phải để người Zimbabwe quyết định. Và việc này được công bố trước khi người ta phát sóng toàn văn cuộc phỏng vấn Tổng thống Robert Mugabe trên Đài truyền hình nhà nước (20 và 21-2).

Thượng tuần tháng 3, Tổng thống Robert Mugabe bị bắt gặp nhắm mắt khi đang ngồi trên ghế đại biểu dự lễ kỷ niệm 60 năm Ghana giành độc lập. Ngày 4-5, tại Diễn đàn kinh tế thế giới tổ chức ở Nam Phi, người ta cũng thấy Tổng thống Robert Mugabe nhắm mắt và cúi mặt trong lúc các đại biểu đang chăm chú nghe diễn thuyết.

Trước búa rìu dư luận, ngày 11-5, người phát ngôn Văn phòng Chính phủ George Charamba đã giải thích: Vì tình trạng sức khỏe nên Tổng thống Robert Mugabe không chịu được ánh sáng lâu, buộc phải nhắm mắt nghỉ ngơi.