10 sai lầm của bộ máy tuyên truyền của Đức Quốc xã

Tuy nhiên, trong “thiên đường tuyên truyền” của Goebbels cũng có những sai lầm. Sau đây là 10 trường hợp tiêu biểu nhất.

Sally Oxy

Mildred Elizabeth Gillars, biệt danh "Sally Oxy", là phát thanh viên người Mỹ, được thuê để tuyên truyền trên Đài Phát thanh quốc gia Đức. Năm 1942, Gillars phụ trách chương trình “Ngôi nhà thân yêu” với mục đích làm những người lính Mỹ cảm thấy nhớ nhà. Chiến thuật chính của người dẫn chương trình là bàn về sự phản bội của vợ và bạn gái của các quân nhân trên tổ quốc xa xôi của họ.

Đồng thời, Mildred đã chấm dứt các tiết mục nhạc jazz của Mỹ để phát những tin tức về tổn thất lớn của quân đồng minh trên chiến trường, nhằm gây tâm trạng hoang mang, lo lắng. Hiệu quả của việc tuyên truyền này hoàn toàn trái ngược với tư tưởng của Goebbels. Những người lính Mỹ từng rất thích chương trình phát thanh của Sally Oxy, bà ta được rất nhiều người hâm mộ. Quả thật, người lính còn có thể thưởng thức những âm thanh mê hoặc của nhạc jazz ở đâu giữa lúc cuộc chiến tranh diễn ra ác liệt nhất?

Tầu sân bay HMS Ark Royal

Hoạt động trong Thế chiến thứ II, tàu sân bay của Hải quân Hoàng gia Anh HMS Ark Royal đã tiêu diệt nhiều tàu ngầm Đức và được mang biệt danh "Con tàu may mắn".

Đối với hải quân Đức, tiêu diệt HMS Ark Royal là một vinh dự. Cho dù Đức Quốc xã có cố gắng bao nhiêu đi chăng nữa cũng không thể đánh chìm được con tàu sân bay vô cùng may mắn này. Lúc bấy giờ, bộ máy tuyên truyền vào cuộc. Đài phát thanh liên tục đưa tin con tàu đã bị đánh chìm, khiến cán bộ, thủy thủ tàu HMS Ark Royal không nhịn được cười.

Thất bại lớn nhất trong chiến dịch tuyên truyền của Goebbels là thông báo về việc trung úy Adolf Frank, người chỉ huy cuộc tấn công tàu HMS Ark Royal của không quân Đức, đã đánh chìm tàu HMS Ark Royal và được trao tặng huân chương. Thực ra, cuộc tấn công này không gây hư hại gì cho HMS Ark Royal, ngoài một số dụng cụ nhà bếp. Chính Winston Churchill đã mời tùy viên Hải quân Mỹ đến kiểm tra HMS Ark Royal trong bến tàu để trấn an quân đội đồng minh, đồng thời làm bẽ mặt hải quân Đức.

Tên lửa V-2

Tên lửa V-2 là loại vũ khí tối tân nhất của quân đội Đức trong Thế chiến II. Nó được quảng cáo rầm rộ như một trong những "vũ khí báo thù" của Hitler, có thể giúp Đức giành chiến thắng trong cuộc chiến tranh. Đây là loại tên lửa đạn đạo khổng lồ với đầu đạn nặng một tấn, được sử dụng chủ yếu để tấn công London và Antwerpen.

Chỉ có điều là V-2 chưa hoàn toàn sẵn sàng khai hỏa. Bất chấp nhiều năm chế tạo, thậm chí đến mùa thu năm 1944, công việc vẫn chưa hoàn thành. Vũ khí này không gây sát thương lớn như đã tuyên bố. Đặc biệt, nếu so sánh với số tiền khổng lồ để chế tạo nó.

Không thể ép Shakespeare trong chiếc áo tuyên truyền chật chội

Cuối thế kỷ XIX, William Shakespeare nổi tiếng ở Đức với cái tên "Shakespeare của chúng ta". Không một nước nào trên thế giới dựng kịch của ông nhiều như Đức. Đức Quốc xã coi sân khấu là vũ khí chính trị chủ yếu của họ. Bản thân Goebbels đã nhắc đi nhắc lại nhiều lần: "Tâm trạng vui vẻ là công cụ của chiến tranh... và thậm chí là yếu tố quyết định kết quả của cuộc chiến".

Trên tinh thần đó, không có gì đáng ngạc nhiên khi từ tháng 5 năm 1934, Bộ trưởng Tuyên truyền Đức Quốc xã áp dụng Luật nhà hát thống nhất. Điều đó có nghĩa là tất cả các nhà hát chính thức phải nằm dưới sự kiểm soát của y. Tuy nhiên, bất chấp mọi nỗ lực của Goebbels, trên sân khấu Nhà hát quốc gia Berlin đã xuất hiện vở "Hamlet" của Shakespeare với cách dàn dựng mới. Vở kịch này phá vỡ tất cả các nguyên tắc của chủ nghĩa anh hùng mà Bộ trưởng tuyên truyền mong muốn thể hiện.

Sau đó, Jurgen Fehling, đạo diễn của nhà hát, đã công khai tố cáo nền độc tài chuyên chế của Đức Quốc xã bằng việc dàn dựng vở “Vua Richard III”. Nhân vật Richard Gloucester có dáng đi cà nhắc giống hệt như Goebbels. Thật không may cho Bộ trưởng Goebbels, đây là một trong những tác phẩm sân khấu nổi tiếng nhất dưới thời Đệ Tam Đế chế.

Luật nhà hát thống nhất của Goebbels không thể ép Shakespeare trong chiếc áo tuyên truyền chật chội. Hơn nữa, không thể kiểm soát hoàn toàn trí tưởng tượng của con người.

Jesse Owens và Thế vận hội Mùa hè 1936

Diễn ra tại Berlin, Thế vận hội Mùa hè 1936 lần đầu tiên được phát sóng trên toàn thế giới. Do đó, Hitler không thể không tận dụng cơ hội tuyệt vời này để tuyên truyền cho Đức Quốc xã. Nhưng Jesse Owens, một vận động viên da đen  Mỹ đã phá hỏng kế hoạch đầy tham vọng này của y. Biết rõ chính sách phân biệt đối xử của Đức Quốc xã đối với các vận động viên Do Thái, ban đầu Chính phủ Mỹ định tẩy chay Thế vận hội 1936. Nhưng Ủy ban Olympic Mỹ đã phản đối. Và cuối cùng nước Mỹ quyết định tham gia.

Với 4 huy chương vàng môn điền kinh, vận động viên da đen Mỹ Jesse Owens trở thành người Mỹ đầu tiên giành được 4 huy chương vàng trong một kỳ Thế vận hội. Ngay lập tức, anh trở thành ngôi sao tại Thế vận hội Mùa hè 1936 khiến Hitler rất thất vọng. Jesse Owens thực sự đã đánh lạc hướng sự chú ý của một trong những kẻ độc tài tàn bạo nhất trong lịch sử, góp phần làm suy yếu hệ tư tưởng của Chủ nghĩa Phát xít.

Phim “Cuộc sống vẫn tiếp diễn”

Đến năm 1944, đại bộ phận dân Đức không còn tin tưởng vào chiến thắng. Cả nước rơi vào tuyệt vọng. Goebbels ngây thơ tin rằng bộ máy tuyên truyền của y vẫn có thể đánh lạc hướng công chúng Đức khỏi sự thật này. Y xem bộ phim “Mrs. Miniver” của đạo diễn William Wyler và thấy rằng dân chúng London đồng lòng chống lại người Đức. Vua tuyên truyền cho rằng nước Đức cũng cần một bộ phim truyền cảm hứng như vậy.

Bộ phim có tên là “Life Goes On” (Cuộc sống vẫn tiếp diễn). Goebbels coi đứa con tinh thần này là niềm tự hào và niềm vui của riêng mình. Y tự chọn các diễn viên đóng vai chính. Khởi quay vào tháng 1 năm 1945, “Life Goes On” được  Bộ trưởng Tuyên truyền quyết tâm hoàn thành bằng mọi giá.

Tuy nhiên, vài ngày trước khi phát xít Đức đầu hàng, việc sản xuất bộ phim đã bị dừng lại. Về sau, không ai tìm thấy những thước phim đã quay. Theo một số nguồn chưa được xác minh, chúng được giấu trong đống đổ nát của một nhà thờ. Các nhà sử học đã cố gắng tìm kiếm ít nhất một vài mẩu còn sót lại của bộ phim, nhưng không thành.

Đài phát thanh Caledonia

Mục đích duy nhất của Đài phát thanh Caledonia là kêu gọi công chúng Scotland chống lại chính phủ Anh. Đây được coi là đòn bẩy chính trong hoạt động tuyên truyền của Đức Quốc xã ở Scotland. Các chương trình được viết và dẫn bởi tên phát xít người Scotland Donald Grant. Y tìm mọi cách thuyết phục thính giả tin rằng Scotland dưới sự cai trị của Hitler hơn hẳn Scotland dưới thời thủ Tướng Anh Churchill.

Tuy nhiên, trên thực tế, mọi chuyện không diễn ra hoàn toàn như dự định. Thứ nhất, việc bắt sóng Đài phát thanh Caledonia ở Vương quốc Anh rất kém. Thứ hai, ngay cả các tổ chức quốc xã ở Scotland cũng coi nó không những vô ích mà thậm chí còn tác hại đối với Chủ nghĩa Quốc xã Scotland. Đài phát thanh Caledonia thất bại thảm hại và chấm dứt phát sóng vào năm 1942.

Thành công của triển lãm "Nghệ thuật thoái hóa"

Trước khi Đức Quốc xã lên cầm quyền vào năm 1939, nước Đức là trung tâm của nghệ thuật đương đại. Chủ nghĩa Dada và phong trào nghệ thuật Bauhaus trở nên nổi tiếng khắp thế giới, và các họa sĩ từ khắp nơi đã đến Đức để tìm cảm hứng.

Tuy nhiên, khi Đức Quốc xã lên cầm quyền, tự do sáng tạo đã bị tiêu diệt. Đảng Quốc xã nhận thấy công chúng bất bình trước những những hạn chế này và cho rằng người dân quả là bị lầm lạc. Một cuộc triển lãm nghệ thuật mang tên "Nghệ thuật thoái hóa" đã được tổ chức tại Munich để chứng minh tại sao nghệ thuật đương đại lại nguy hiểm và thậm chí đáng xấu hổ.

Đồng thời, một triển lãm nghệ thuật mang tên "Nghệ thuật Đức vĩ đại" cũng được khai trương để khán giả đối chứng. Theo Đức Quốc xã, các tác phẩm hội họa được trưng bày ở đây xứng đáng với người Aryan. Mục đích của triển lãm là chứng minh tính ưu việt tuyệt đối của người Aryan.

Thế nhưng, kết quả thu được hoàn toàn ngược lại. Số người tham quan triển lãm “Nghệ thuật thoái hóa” nhiều gấp năm lần so với triển lãm “Nghệ thuật Đức vĩ đại”. Mỗi ngày, có hơn 36.000 người đến xem triển lãm này.

Người lính Aryan thuần chủng có nguồn gốc Do Thái

Werner Goldberg là một người Đức gốc Do Thái. Tuy nhiên, chính anh ta đã xuất hiện trên các áp phích khắp nước Đức như là người lính Aryan thuần chủng.

Ngày 1 tháng 12 năm 1938, Goldberg gia nhập quân đội Đức và tham gia cuộc tấn công Ba Lan. Ngay sau khi chiến tranh bắt đầu, bức ảnh của Goldberg xuất hiện trên tờ “Berliner Tagesblatt” với tiêu đề "Người lính Đức thuần chủng". Chưa đầy một năm sau, Goldberg bị đuổi khỏi quân đội mà vì nó anh ta đã chiến đấu. Bởi ngày 8 tháng 4 năm 1940, Hitler ban hành mệnh lệnh bắt buộc những người gốc Do Thái cấp độ 1 phải giải ngũ.

Đứa bé Aryan hoàn hảo

Thủ thuật tương tự cũng xảy ra với “đứa bé Aryan hoàn hảo” của Hitler. Năm 1935, Joseph Goebbels phát động chiến dịch tìm kiếm "Đứa bé Aryan hoàn hảo". Trái ngược với tất cả các giá trị của người Aryan, Goebbels đã chọn một cô bé tóc đen, mắt nâu, không hoàn toàn phù hợp với tiêu chuẩn. Chẳng bao lâu, gương mặt của cô bé bắt đầu xuất hiện trên tất cả các báo trong nước. Điều này khiến người Aryan bàng hoàng không kém Jacob và Polina Levinson, bố mẹ của em bé. Đối với họ, việc con gái họ có nguồn gốc Do Thái thuần túy không phải là điều bí mật!

Vốn căm ghét chế độ Đức Quốc xã, họa sĩ Hans Ballin, người chụp bức ảnh con gái ông Levinson trong hiệu ảnh của mình ở Berlin, đã công bố nó để làm mất uy tín của bộ máy tuyên truyền Đức Quốc xã. Mặc dù Ballin đã thành công trong việc làm bẽ mặt chế độ Đức Quốc xã, nhưng hành động của ông đã khiến gia đình Levinson gặp nguy hiểm lớn. Kết quả là họ phải chạy trốn khỏi đất nước.