Bí mật công cụ nghe lén điện thoại di động của FBI

Stingray được thiết kế đặc biệt để định vị chính xác một ĐTDĐ ngay cả khi nó không được sử dụng để thực hiện cuộc gọi. Tuy nhiên, Stingray đã làm nổi lên cuộc tranh cãi về Hiến pháp và quyền riêng tư của công dân.

Theo mô tả của hồ sơ tòa án liên quan đến vụ án Daniel Rigmaiden, Công ty Verizon Wireless - nhà cung cấp dịch vụ không dây - cung cấp công cụ công nghệ cao gọi là Stingray giúp FBI nghe lén ĐTDĐ của đối tượng nhờ bắt tín hiệu của aircard mà nghi phạm đang sử dụng. Aircard (thẻ băng thông rộng có thể truyền khối dữ liệu lớn và nhanh) là thiết bị cắm vào máy tính và sử dụng mạng di động (hay nhà cung cấp dịch vụ này) để kết nối máy tính với Internet.

Thiết bị chỉ là sự kết nối không dây giữa máy tính và ĐTDĐ do đó không có khả năng nhận các cuộc gọi đến, nhưng trong trường hợp của Daniel Rigmaiden thì khác hẳn - Verizon Wireless tái lập trình aircard của nghi phạm Daniel Rigmaiden từ xa để khi có cuộc gọi đến từ cáp viễn thông trên đất liền do FBI kiểm soát thì chiếc thẻ sẽ tự động ngắt kết nối với bất cứ tháp phát sóng di động hợp pháp nào và gửi dữ liệu định vị ĐTDĐ trong thời gian thực về cho Verizon để từ nơi đây tiếp tục chuyển thông tin đến cho FBI.

Cuối cùng, FBI sẽ đặt thiết bị Stingray trong chiếc xe tải bình thường tại gần nơi ở của Daniel Rigmaiden. Lúc đó, Stingray sẽ phát tín hiệu cực mạnh để buộc aircard kết nối với nó thay vì với tháp phát sóng di động hợp pháp, giúp cho các đặc vụ xác định đúng vị trí của Rigmaiden đồng thời tiến hành nghe lén. Một tòa án liên bang Mỹ cho biết các nhà điều tra FBI đã sử dụng Stingray ít nhất 5 năm để định vị ĐTDĐ của người gọi và nghe lén những cuộc điện đàm.

Linda Lye, luật sư của Tổ chức Liên minh Dân quyền Mỹ (ACLU) ở Bắc California, cũng nhận xét Stingray được đặt trong chiếc xe tải bình thường để mô phỏng tháp phát sóng di động giúp định vị chính xác bất cứ thiết bị di động nào trong phạm vi hoạt động của công cụ và tiến hành nghe lén cũng như thu thập thông tin.

Trên thực tế, Stingray có thể thu thập thông tin về nhiều số điện thoại di động và do đó nghe lén cả những công dân vô tội có mặt gần vị trí của nghi phạm. Chính điều đó khiến các nhóm nhân quyền lo ngại một số đặc vụ FBI sẽ lạm dụng Stingray mà vi phạm quyền riêng tư của người dân.

Do "Hacker" Daniel Rigmaiden giữ aircard kết nối thường xuyên với Internet cho nên đặc vụ FBI chỉ mất thời gian rất ngắn định vị được thẻ. Rigmaiden và ACLU lập luận rằng chính quyền liên bang đã không có giấy phép theo quy định của luật pháp Mỹ trước khi sử dụng Stingray để nghe lén và thu thập thông tin cá nhân. Thật ra, việc sử dụng công nghệ gián điệp đã có ít nhất 20 năm qua.

Năm 2009, trong một vụ án ở bang Utah, một đặc vụ FBI cho biết cơ quan sử dụng thiết bị định vị ĐTDĐ đến hơn 300 lần trong suốt trên một thập niên và khẳng định công nghệ nghe lén còn được sử dụng hàng ngày bởi các đặc vụ U.S. Marshals, Sở Mật vụ và các cơ quan liên bang khác, thậm chí cả quân đội Mỹ. FBI cũng sử dụng loại thiết bị tương tự nhưng thô sơ hơn - gọi là TriggerFish - để truy lùng tung tích cựu hacker Kevin Mitnick năm 1994.

Stingray II của Harris.

Theo mô tả của báo chí thời đó, TriggerFish là "một hộp điện tử hình chữ nhật cao khoảng nửa mét có thể nghe lén cuộc điện đàm cả hai phía cùng lúc". Một sợi cáp đồng trục kéo ra ngoài cửa sổ xe tải để kết nối TriggerFish với ăngten dò hướng có 4 nhánh dài khoảng 30cm đặt trên nóc xe. Mặc dù TriggerFish đã lỗi thời, song các thiết bị gián điệp nghe lén ngày nay vẫn còn sử dụng một số nguyên tắc của nó.

Trong vụ án của Rigmaiden, đặc vụ FBI còn sử dụng thêm một công cụ gián điệp của nhà thầu quốc phòng Harris Corp. ở Florida, gọi là "KingFish - hệ thống di động cũng cho phép xâm nhập xuyên tường để định vị thẻ aircard trong căn hộ của nghi phạm.

Stingray là một trong vài công nghệ được FBI cũng như các cơ quan liên bang khác sử dụng để gián điệp nghi phạm mà thường không có lệnh khám xét nơi ở của đối tượng, cho nên từ đó làm dấy lên cuộc tranh cãi về hiến pháp. Hành động theo dõi một người khi đang ở nhà là điều nhạy cảm ở Mỹ bởi vì theo Tu chính án thứ 4 (phần sửa đổi Hiến pháp) thì người này có quyền được bảo đảm an toàn chống lại mọi cuộc lục soát trái phép trong nhà mình.

Tuy nhiên, Stingray không chỉ giúp cảnh sát liên bang xác định chính xác vị trí của tội phạm, mà còn là công cụ đắc lực hỗ trợ các đội tìm kiếm và cứu nạn thi hành sứ mạng tìm người mất tích trong những vùng hẻo lánh hay những người bị chôn vùi dưới đống đổ nát sau tai nạn. Harris Corp. được coi là nhà sản xuất thiết bị Stingray tốt nhất ở Mỹ. Harris Corp. đăng ký bản quyền thương mại từ năm 2002 đến 2008 đối với vài thiết bị công nghệ cao bao gồm Stingray, Stingray II, AmberJack, KingFidh, TriggerFidh và LoggerHead. Các thiết bị tương tự cũng được sản xuất bởi các công ty và nhà thầu quốc phòng khác của Mỹ.

Theo tài liệu của Harris Corp., các thiết bị gián điệp của công ty chỉ được bán cho các cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan chính quyền Mỹ. Trong bộ phim truyền hình "The Closer", có cảnh các đặc vụ liên bang sử dụng thiết bị mà họ gọi là "catfish" - tương tự như Stingray - để định vị các ĐTDĐ mà không có giấy phép của tòa án