Chị em nhà văn Bronte và những cái chết bí ẩn

Không có quyển từ điển danh nhân nào vắng bóng tên tuổi và sự nghiệp của chị em nhà Bronte. Họ là tác giả của các tác phẩm văn học nổi tiếng ở Anh và thế giới: "Đồi gió hú", "Jane Eyre", "Shirley". "Đồi gió hú" và "Jane Eyre" đã được dựng thành phim.

Tài hoa nhưng bạc mệnh, ba chị em họ đều mất khi tuổi còn rất trẻ. Người sống lâu nhất - Charlotte cũng chưa đến tuổi 40. Định mệnh ác nghiệt chăng? James Tully, một nhà văn chuyên viết về tội phạm, lại có câu trả lời làm độc giả hoàn toàn bất ngờ.

Linh cảm nhạy bén của một nhà văn đã đưa ông đến quyết định bỏ ra 10 năm để nghiên cứu đống tư liệu gồm rất nhiều thư từ, giấy tờ của gia đình Bronte để lại. Trong một chuyến đi cùng vợ đến thăm ngôi nhà của gia đình Bronte ở xứ đạo Yorkshire, vùng Haworth, phía bắc nước Anh.

James đã đi dạo một vòng quanh căn nhà đá lạnh lẽo hiu hắt trông ra nghĩa địa của xứ đạo và dựa lưng vào một ngọn đồi trọc lộng gió. Đột nhiên ông cảm thấy sợ hãi. Ông thường có cái cảm giác đó khi đến hiện trường các vụ án lấy tư liệu viết sách.

Sau nhiều năm nghiên cứu tư liệu gốc, những điều mà ông tìm thấy, đáng ngạc nhiên là khác xa với những gì được viết trong những quyển tiểu sử chính thức về ba nhà văn nữ nổi tiếng trên văn đàn thế giới.

Emily, Anne, Charlotte và người anh cả Branwell đã bị đầu độc. Thủ phạm là viên mục sư người Ailen phụ tá cho cha họ, ông Partrick phụ trách khu Yorshire, có tên là Arthur Bell Nicholls. Gây sốc hơn nữa, James còn cho rằng Charlotte là đồng phạm hoặc ít ra đã che giấu tội lỗi cho Nicholls.

Khi bắt tay vào nghiên cứu lịch sử gia đình Bronte vào những năm 80 của thế kỷ XX, James Tully ngày càng đi đến khẳng định cảm giác ban đầu của mình. Ba chị em Bronte vốn có thể chất rất yếu ớt nhưng chẳng ai trong số họ chết vì bệnh lao như đã công bố. Trong giấy chứng tử của họ, James đọc thấy dòng chữ “maramus hoặc phthisis” – những từ thời Victoria dùng để chỉ nạn nhân của những vụ đầu độc. Những mối nghi ngờ trong ông cứ lớn dần lên.

Nhà văn James Tully.

Nếu xem xét câu chuyện của gia đình Bronte một cách tổng thể nhiều người dễ dàng nhận thấy có điều gì đó bất thường. Ba chị em đã quá lứa lỡ thì, vốn không được học hành nhiều lắm, sống cùng người anh trai nghiện rượu và ông bố già nghiêm khắc tại một trong những vùng đất hoang vu vào bậc nhất nước Anh.

Cuộc sống của họ rất tẻ nhạt và cách biệt với thế giới bên ngoài. Thế rồi, chàng mục sư trẻ tuổi xuất hiện đã làm thay đổi cuộc đời họ. Chính vào cái năm anh ta có mặt tại Haworth, ba chị em Bronte đã viết nên những thiên tình sử để đời của mình.

Tám tháng sau khi các cuốn tiểu thuyết được xuất bản gây chấn động dư luận vì tính độc đáo, hấp dẫn của chúng, người anh cả Branwell, cũng là một người đầy tài năng, mất vì bệnh lao phổi (năm 1847). Sau đó là Emily (năm 1848), rồi Anne, cô em  út (năm 1849) lần lượt từ giã cõi đời cũng vì bệnh lao phổi (đấy là theo những công bố chính thức).

Người con còn lại duy nhất của gia đình Charlotte, tác giả cuốn tiểu thuyết "Jane Eyre" nổi tiếng, sau đó đã kết hôn với Nicholls để rồi cũng ra đi vì bệnh lao phổi vào năm 1854. Mục sư Patrick đã phải chôn cất những đứa con của mình và cũng qua đời một năm sau đó.

Thế là trong vòng chưa đến 10 năm, cả gia đình gồm năm người đã ra đi (mẹ của các cô gái chết khi Emily lên 3 tuổi). Định mệnh đối với gia đình này thật tàn bạo đến mức khó tin! Anh chàng Nicholls rời bỏ nước Anh, mang theo toàn bộ gia sản, món tiền nhuận bút khá lớn của ba cô gái cùng người quản gia xinh đẹp của gia đình, quay về Ailen. Gần giống với cốt truyện của những cuốn tiểu thuyết điều tra án giết người của Agathar Christin! Điều lạ lùng là trước James chẳng có ai nhận ra.

Nghiên cứu thư từ của gia đình, James thấy rằng, tất cả giáo dân trong xứ đạo và ông Patrick rất ghê tởm Nicholls. Nhưng anh ta có ảnh hưởng rất lớn đến ba cô gái. Bằng chứng là cả ba chị em đều phỏng theo tên đệm của Nicholls để đặt bút danh cho mình: Acton, Currer và Ellis Bell.

James tin rằng, giữa Emily và Nicholls đã có một câu chuyện tình. Cô đang mang thai một cách bí mật với anh ta khi mất. Ông nghi ngờ anh ta đã giết Emily để bảo toàn danh dự. Anne cũng chết trong hoàn cảnh rất đáng ngờ.

Tiếp tục "đào bới" trong đống thư từ của Charlotte gửi cho bạn bè quanh vùng, ông còn phát hiện ra những hành động bao che của cô. Khi Charlotte kết hôn cùng Nicholls, ông Patrick đã yêu cầu cô làm một việc kỳ lạ: lập một bản thỏa thuận trước hôn nhân để không phải chuyển giao tài sản của cô cho chồng.

Vào thời đó, tài sản của người vợ nghiễm nhiên thuộc về chồng sau đám cưới. Lạ lùng thay, Charlotte đồng ý ngay với đề nghị đó của cha mình. Đối với James đó là một điểm hiển nhiên chứng minh rằng cô biết Nicholls không đáng tin.

Đọc kỹ những lá thư, James bắt gặp những đoạn đầy ý tứ. Khi viết về cái chết của Anne, cô để lộ nhiều mâu thuẫn. Với người này cô bảo Anne có triệu chứng bệnh kiểu này, với bác sĩ cô nói kiểu khác.

Lễ an táng Anne diễn ra ở một địa điểm cách xa nhà, chỉ có sự chứng kiến của một mình Charlotte. Anne được chôn cất một cách vội vã, tấm bia mộ đầy rẫy những lỗi sai không có người sửa. Quá buồn rầu và thương tiếc em gái chăng? Hành động vội vã và cẩu thả một cách bất thường đó phải chăng là để che giấu tội lỗi giúp người chồng chưa cưới? Hoặc Charlotte là một người lạnh lùng vô cảm, hoặc là cô bị Nicholls khống chế.

Cái chết của Branwell, người anh cả, vào năm 29 tuổi cũng bị cho là vì bệnh lao phổi. Khi đọc giấy chứng tử của anh, James lại bắt gặp dòng chữ “maramus”. Thế là đã rõ: Branwell cũng bị đầu độc chết. Lý do tại sao thì chúng ta chỉ có thể phỏng đoán mà thôi.

Người anh cả cũng được thừa hưởng tài năng của gia đình nhưng không may anh ta lại là một người nghiện rượu và đã sống một cuộc đời phóng đãng suốt tuổi hoa niên. Đã có lần Branwell đe dọa một cậu học sinh mà anh ta đang dạy kèm để lấy tiền đánh bạc, uống rượu. Liệu anh có làm thế với Nicholls buộc người này phải ra tay đầu độc mình không?

Khi đã có đủ dữ liệu trong tay, James đã viết một cuốn sách có nhan đề: “Những tội ác của Charlotte Bronte: lịch sử của những sự kiện bí ẩn tại Haworth”. Câu chuyện xoay quanh những năm cuối đời của chị em Bronte. Độc giả có thể nghĩ rằng đây là một sản phẩm của trí tưởng tượng vì nó đã phá vỡ hình ảnh thánh thiện về thần tượng của họ.

Nhưng cũng phải thấy rằng những điều chúng ta biết về gia đình Bronte là quá ít ỏi, đủ để tạo nên quanh họ một bức màn huyền bí. Các nhà xuất bản cũng muốn như vậy vì nó làm cho tính hấp dẫn của tác phẩm tăng lên gấp nhiều lần. Nay thì James đã vén một phần tấm màn đó lên.

Tuy có thể một số người khó mà chấp nhận được giả thuyết của ông, nhưng rõ ràng là ông đã đúng ở điểm cơ bản nhất: Đằng sau cái chết hàng loạt của gia đình Bronte có nhiều điều bí ẩn chứ không đơn thuần là bàn tay của số phận. Và ông cũng đã tìm được rất nhiều sự kiện thật để làm hậu thuẫn cho giả thuyết của mình. Có lẽ đã đến lúc tiểu sử của chị em Bronte cần được viết lại