Liên Xô từng có tới 3 ghế tại Liên Hiệp Quốc?

03:20 06/07/2009
Ngày 4/2/1945, Thủ tướng Anh Winston Churchill, Tổng thống Mỹ Franklin Roosevelt và lãnh tụ Liên Xô - Nguyên soái Iosif Stalin tổ chức Hội nghị Yalta tại thành phố Yalta thuộc Krym và quyết định thành lập Tổ chức Liên Hiệp Quốc (LHQ).

Từ khi LHQ được thành lập năm 1945 đến khi Liên Xô tan rã năm 1991, Ukraina và Belarus đều là thành viên của LHQ. Hai nước này đều là thành viên của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xôviết. do vậy Liên Xô có tới 3 chỗ tại LHQ nên còn được gọi là "một nước 3 phiếu".

Tháng 2/1945, thất bại của phát xít đã trở nên rõ ràng. Từ ngày 4 đến 11/2/1945, lãnh đạo 3 nước Anh, Mỹ và Liên Xô đã họp tại Yalta (Krym - nay thuộc Ukraina). Trong Hội nghị Yalta, Liên Xô lại đưa ra vấn đề về quyền đại biểu tại LHQ của những nước thành viên Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Liên bang Xôviết.

Theo đó, trong số 16 thành viên của Liên Xô phải có 3 nước (Ukraina, Belarus và Litva) hoặc tối thiểu có 2 nước (Ukraina và Belarus) là nước thành viên sáng lập LHQ bởi vì những nước này đã có rất nhiều cống hiến trong cuộc chiến chống phát xít...

Lễ ký Tuyên ngôn LHQ năm 1942.

Tổng thống Mỹ Roosevelt tỏ ra khó khăn trước việc này. Ông cho rằng: "Nếu chúng ta dành cho mỗi quốc gia hơn một phiếu quyền đại biểu thì đã vi phạm vào quy định theo đó mỗi quốc gia chỉ được duy nhất một phiếu quyền biểu quyết”. Tuy nhiên, Thủ tướng Anh Churchill cũng muốn dành cho những vùng tự trị thuộc Anh quyền đại biểu nên đã tỏ thái độ ủng hộ yêu cầu của phía Liên Xô. Trên phương diện pháp lý, một vài khu vực tự trị thuộc Anh như Ấn Độ, khi đó vẫn chưa là quốc gia độc lập.

Thái độ của Churchill đã đẩy Roosevelt vào tình thế bị cô lập. Thêm vào đó Roosevelt hy vọng Liên Xô đưa lực lượng quân đội tấn công Nhật Bản nên đã buộc phải đồng ý cho Ukraina và Belarus tư cách quốc gia thành viên sáng lập LHQ.

Tuy nhiên, Roosevelt cũng tranh thủ giành được quyền tương đương có thêm 2 ghế đại biểu cho nước Mỹ nhưng do không lựa chọn được bang nào trong số 48 bang của nước Mỹ (Alaska và Hawaii khi đó vẫn chưa trở thành đơn vị hành chính cấp bang của nước Mỹ) nên quyền này đã không được tận dụng.

Có lẽ đây cũng chính là nguyên nhân khiến cho đến nay, trên website của Quốc hội Mỹ giới thiệu về quá trình hình thành LHQ vẫn dẫn rằng: "Nước Mỹ vẫn bảo lưu quyền được tăng thêm 2 ghế đại diện tại LHQ vào thời điểm thích hợp".

Ngày 25/4/1945, tại San Fransisco, đại biểu của 50 nước đã tham dự cuộc họp quan trọng có tên là Hội nghị các quốc gia liên hiệp về các tổ chức quốc tế (United Nations Conference on International Organizations). Các nước đã soạn thảo một văn bản Hiến chương gồm 111 điều khoản và được ký ngày 26/6/1945. Hiến chương bắt đầu có hiệu lực từ ngày 24/10/1945 và từ đó cả thế giới lấy ngày này kỷ niệm ngày thành lập LHQ.

Hội nghị này cũng đã mời Ukraina và Belarus tham dự. Do những cống hiến đặc biệt của Liên Xô trong chiến tranh chống phát xít nên Liên Xô có vị thế không cần phải bàn cãi so với những nước trung bình và nhỏ tham gia hội nghị. Ngày 25/6, đại biểu của Ukraina và Belarus đã ký vào bản Hiến chương LHQ và trở thành nước thành viên sáng lập LHQ.

Lễ ký Hiến chương LHQ năm 1945.

Xét về phương diện pháp lý thì việc Liên Xô có tới 3 ghế đại biểu tại LHQ không hề vi phạm Hiến chương của tổ chức này cũng như Hiến pháp Liên Xô. Toàn văn của Hiến chương LHQ không hề có nội dung nào quy định quốc gia thành viên phải là nước độc lập.

Bên cạnh đó, Hiến pháp Liên Xô được thông qua năm 1936 quy định mỗi nước cộng hòa thành viên độc lập thực hiện quyền quốc gia và chủ quyền đó được Liên Xô bảo vệ. Bản Hiến pháp này còn quy định các nước cộng hòa thành viên có quốc kỳ, quốc huy,  hiến pháp riêng và được bảo lưu quyền tự do rút khỏi liên bang.

Ngày 2/2/1944, Liên Xô đã tiến hành sửa đổi Hiến pháp năm 1936. Theo đó, điều 16 của Hiến pháp được sửa đổi như sau: "Mỗi nước cộng hòa thành viên đều có quyền phát triển quan hệ trực tiếp, ký kết hiệp định và trao đổi dại diện lãnh sự, ngoại giao với nước ngoài". Ngoài ra, bản Hiến pháp Liên Xô năm 1944 còn dành cho các nước cộng hòa thành viên quyền xây dựng lực lượng vũ trang riêng.

Thêm vào đó những cống hiến và mất mát của Ukraina và Belarus trong cuộc chiến chống phát xít đều rất lớn. Trên thực tế, trước khi Liên Xô giải thể, đại biểu của 2 nước này luôn thể hiện sự nhất trí với Liên Xô trong những cuộc bỏ phiếu tại Đại hội đồng, Hội đồng Bảo an hay các cơ cấu trực thuộc LHQ. Hiện nay, nhiều ý kiến cũng cho rằng sự có mặt của Ukraina và Belarus tại LHQ trong thời kỳ Chiến tranh lạnh thực ra chỉ là để tăng thêm 2 phiếu cho Liên Xô

Quang Hải (tổng hợp)
Facebook Twitter Link gốc
Các tin khác
Biến thách thức hôm nay thành động lực phát triển bền vững

Với tư duy quy hoạch tích hợp, dài hạn, Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm vừa được HĐND TP Hà Nội thông qua không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn kiến tạo cấu trúc phát triển mới, mở ra không gian và dư địa bền vững cho Hà Nội trong nhiều thế hệ tiếp theo. Nhân dịp này, chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với KTS Trần Huy Ánh, Ủy viên Thường vụ Hội Kiến trúc sư Hà Nội xung quanh những mục tiêu phát triển bền vững mà bản quy hoạch đề ra.

Nghệ sĩ khốn đốn vì AI giả mạo

Trí tuệ nhân tạo lên ngôi không chỉ khiến nghệ sĩ phải cạnh tranh khốc liệt với nó mà còn đẩy họ vào tình thế trớ trêu: phải đi chứng minh mình... không phải là mình! Đó là khi giọng nói, khuôn mặt của họ bị AI sao chép tràn lan và tinh vi, nhằm vào mục đích trục lợi, lừa đảo hoặc bôi nhọ danh dự.

Ấn tượng cuối tuần khó quên với live concert “Hà Nội bình yên”

Diễn ra vào đầu giờ tối ngày 28/3, tại Nhà Bát Giác, phố Lê Thạch, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội (không gian Phố đi bộ Hồ Hoàn Kiếm), chương trình nghệ thuật “Hà Nội bình yên” mang đến một trải nghiệm nghệ thuật đặc biệt, với vô vàn cung bậc cảm xúc cho người dân và du khách.

Nga sẽ cấm xuất khẩu xăng từ 1/4

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak đã chỉ đạo Bộ Năng lượng nước này soạn thảo nghị quyết cấm xuất khẩu xăng dầu từ ngày 1/4 tới.

Nhà ở thương mại giá phù hợp: Chính sách cần khả thi để thu hút doanh nghiệp vào cuộc

Nhà ở thương mại giá phù hợp, loại hình nhà ở mới được Bộ Xây dựng trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết thí điểm đang thu hút được sự quan tâm rất lớn. Đối tượng chính mà chính sách nhà ở này hướng đến là những người không đủ điều kiện mua nhà ở xã hội nhưng cũng chẳng đủ khả năng mua nhà ở thương mại đang neo ở mức giá rất cao hiện nay.

Du lịch TP Hồ Chí Minh tháo gỡ “điểm nghẽn” để thu hút du khách

Đặt mục tiêu đón hơn 60 triệu lượt khách trong năm 2026, ngành du lịch TP Hồ Chí Minh đang tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn” về hạ tầng, thông tin và kết nối dịch vụ, hướng đến xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, nâng cao trải nghiệm để thu hút du khách.

Tàu Hải quân Hoàng gia Australia thăm hữu nghị Đà Nẵng

Ngày 28/3, tàu Hải quân Hoàng gia Australia HMAS Toowoomba đã cập cảng Tiên Sa, bắt đầu chuyến thăm chính thức TP Đà Nẵng. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa đối ngoại quốc phòng mà còn thể hiện rõ cam kết của Australia trong việc duy trì một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và phát triển bền vững.

Khởi công Dự án xây dựng nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân tại Ninh Bình

Ngày 28/3, Bộ Công an và UBND tỉnh Ninh Bình phối hợp tổ chức Lễ khởi công Dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân (CAND) tại lô đất có ký hiệu C-HH25, phường Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Trung tướng Đặng Hồng Đức, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an dự và phát biểu chỉ đạo tại lễ khởi công.

Nhà thơ Nguyễn Hữu Quý đoạt Giải Nhất Cuộc thi thơ “Xuân mới”

Ngày 28/3, Lễ tổng kết và trao giải Cuộc thi thơ “Xuân mới” đã được tổ chức trang trọng tại Hà Nội. Giải Nhất trị giá 30 triệu đồng đã thuộc về nhà thơ Nguyễn Hữu Quý với 3 tác phẩm: “Viết lại hòn vọng phu”, “Sông Hồng”, “Ta như nguyên đán của nhau”.

Khi Thổ Nhĩ Kỳ có quyền “mặc cả” với châu Âu

Cuộc chiến tại Iran nổ ra cuối tháng 2/2026 làm rung chuyển thế giới, đồng thời vẽ lại bản đồ địa chính trị khu vực. Trong đó, Thổ Nhĩ Kỳ, với vị thế đặc biệt của mình, đang tận dụng cơ hội để giành lấy lợi thế trong một "ván cờ" khác.

Nhiều đường dây trộm cắp, tiêu thụ chó, mèo tại TP Hồ Chí Minh bị triệt xóa

Thời gian qua, nạn trộm cắp chó, mèo trên địa bàn TP Hồ Chí Minh diễn biến phức tạp với thủ đoạn ngày càng manh động, liều lĩnh. Công an TP Hồ Chí Minh đã chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ, Công an phường, xã, đặc khu đồng loạt ra quân, triệt phá nhiều đường dây chuyên nghiệp, giải tỏa bức xúc trong nhân dân.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
✕
English | 中文