Một điệp viên Mỹ thân Liên Xô liên quan đến trận Trân Châu Cảng

Trong suốt thập niên 30 thế kỷ trước, đế quốc Nhật Bản phải đối mặt với nhiều biến động chính trị vô cùng nguy hiểm. Ví dụ, hai vụ mưu sát Nhật hoàng Hirohito - lần thứ nhất do một người cộng sản Nhật Bản có cha là thành viên Quốc hội, và lần thứ hai do một công dân Triều Tiên yêu nước thực hiện - dẫn đến hàng loạt những vụ ám sát nhằm vào giới chủ ngân hàng và thành viên Quốc hội Nhật.

Sau khi Thủ tướng Tsuyoshi Inukai bị sát hại vào năm 1932 do việc ông không có biện pháp hiệu quả đối phó với cuộc đại suy thoái cũng như kiềm chế ảnh hưởng của nước ngoài đến Nhật Bản, 110.000 người dân Nhật đã kiến nghị xin ân xá cho những kẻ ám sát ông.

4 năm sau, trong một âm mưu đảo chính, một nhóm sĩ quan trẻ đã bủa vây Thủ tướng Kesisuke Okada trong nhà tắm của ông nhưng giết lầm một người em vợ trông giống ông. Vụ việc này suýt làm tan rã nội các Chính phủ Nhật Bản lúc đó. Trước hàng loạt những sự kiện rối bời, Nhật hoàng lo sợ mình sẽ bị ám sát nếu như không chống đỡ nổi các mối đe dọa từ Mỹ và Nga đối với những lợi ích kinh tế và quân sự của Nhật Bản trên thế giới.

Trong khi đó, người Nga cũng biết họ sẽ vô cùng vất vả khi phải đối phó cùng lúc cuộc tấn công xâm lược của Đức từ phía tây và mối đe dọa của Nhật Bản ở phía đông. Trong tình thế này, một cuộc đụng độ giữa Mỹ và Nhật Bản sẽ mở lối cho Liên Xô tập trung toàn lực đối phó với quân Đức. Tình báo Xôviết lúc này có một "tay trong rất ảnh hưởng" ở Washington. Đó là Harry Dexter White, một quan chức cấp cao trong Bộ Tài chính Mỹ.

Harry Dester White giải trình trước Quốc hội năm 1948.

Harry White sinh ra và lớn lên trong một gia đình lao động ở thành phố Boston nước Mỹ và từng là sĩ quan quân đội nhưng không tham gia Thế chiến I. White lấy được bằng Tiến sĩ kinh tế học Đại học Havard.

Khi vào làm việc cho Bộ Tài chính của chính quyền Tổng thống Franklin Delano Roosevelt (thường gọi tắt là FDR), White bắt đầu có cảm tình với những người cộng sản và vào năm 1936 (nhờ sự giúp đỡ của một người Mỹ khác làm điệp viên cho Liên Xô là Whiitaker Chambers), ông bắt đầu chuyển giao thông tin về đời sống chính trị và kinh tế của Nhật Bản và Trung Quốc cho NKVD (tiền thân của KGB).

Do sợ bị bại lộ thân phận điệp viên ngầm cho nên có một thời gian White tạm ngưng liên lạc với NKVD. Nhưng đến tháng 5/1941, khi hiệp ước không tấn công xâm lược ký kết giữa Hitler và Stalin không được phía Đức Quốc xã thực hiện, điệp viên Vitalii Pavlov của NKVD cố gắng thuyết phục White thực thi sứ mạng giúp Liên Xô không phải đối phó cùng lúc hai mặt trận ở phía đông và phía tây.

Từ vị trí cực kỳ thuận lợi trong Bộ Tài chính Mỹ, White có được mối quan hệ thân thiết với các nhân vật chủ chốt trong chính quyền FDR. Ví dụ, White biết rõ Stanley Hornbeck - chuyên gia về châu Á của Bộ Ngoại giao Mỹ - thù ghét Nhật Bản và tin rằng người châu Á vốn nhút nhát, dễ bị lừa gạt. Đồng thời, White cũng tác động đến Henry Morgenthal - Bộ trưởng Tài chính có quyền lực nhất trong nội các do là bạn thân của Tổng thống Roosevelt.

Đồng thời tác động đến Morgenthal và Hornbeck, White làm thay đổi được chính sách của Mỹ đối với Nhật Bản. Thay vì thỏa hiệp với chủ nghĩa phát xít, Mỹ buộc Nhật Bản phải rút quân đội ngay lập tức khỏi Trung Quốc, trung lập hóa Mãn Châu và bán 3/4 số vũ khí lục quân và hải quân cho Mỹ.

Bìa Cuốn sách "Chiến dịch Tuyết" của John Koster.

Nhận thức được sự sỉ nhục và mối đe dọa từ phía Mỹ, chính quyền Nhật Bản quyết định khai chiến với người Mỹ. Kế hoạch của người Nhật là tấn công bất ngờ nhằm vào hạm đội Mỹ ở Trân Châu cảng và Philippines.

Sau khi Thế chiến II kết thúc, Harry White vẫn tiếp tục tác động đến chính sách của Mỹ theo hướng có lợi cho Liên Xô cho đến khi thân phận ông bị bại lộ do sự phản bội của hai điệp viên là Whiitaker Chambers và Elizabeth Bentley. Harry White qua đời năm 1948, 3 ngày sau khi ông có cuộc giải trình trước Ủy ban về các hoạt động chống Mỹ của Hạ viện.

Cái chết của Harry White được cho là tự sát. Năm 1950, Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) coi Harry White là một kẻ phản bội nước Mỹ. Vai trò của Harry White trong "Chiến dịch Tuyết" của Liên Xô và Trân Châu cảng chỉ được hé lộ sau khi Vitalii Pavlov - điệp viên tuyển mộ White và sau Thế chiến II là trung tướng tiếp tục làm việc cho KGB - cho xuất bản cuốn hồi ký vào năm 1996, trong đó White được mô tả là "người cứu Liên Xô".

Mới đây, tác giả John Koster tiếp tục xuất bản cuốn sách về Trân Châu cảng: "Chiến dịch Tuyết: Làm sao mà một điệp viên Xôviết trong nhà Trắng của FDR gây ra trận Trân Châu cảng". John Koster cũng là một cựu binh của Chiến tranh thế giới thứ hai và hiện đang sống ở New Jersey