Những vụ phá hoại và hoạt động tình báo chống phá trên lãnh thổ Crimea

• Nga bất ngờ triển khai một tiểu đoàn tên lửa siêu hiện đại đến Crimea
• Tiết lộ kế hoạch "lạnh người" của Ukraina cản trở Crimea sáp nhập vào Nga
• Nga nâng cấp hệ thống pháo Bereg bảo vệ Crimea

Cuối tháng 11-2015, người dân trên bán đảo Cremia đã chứng kiến một vụ nổ mang tính phá hoại nhằm vào đường dây cung cấp điện khiến nhiều khu vực của Crimea chìm trong bóng tối. Vào những ngày đầu năm 2016, một vụ phá hoại tương tự đã diễn ra. Phía cảnh sát Ukraine ngày 3-1 cho biết, một vụ nổ không rõ nguyên nhân đã khiến cho chiếc cột điện cao thế bị đổ, làm hư hại hệ thống đường dây điện cao áp duy nhất cung cấp điện cho Crimea, khiến hơn 1 triệu người trong số 1,9 triệu cư dân ở Crimea bị ảnh hưởng từ vụ cắt điện nói trên.

Được biết, mặc dù đã sáp nhập vào Nga từ tháng 3-2014, hiện Crimea vẫn phải phụ thuộc nhiều vào Ukraine ở các hệ thống cung cấp điện và nước. Do đó, Kiev đã liên tục gây sức ép với bán đảo này bằng cách “ngẫu hứng” cắt điện hoặc thỉnh thoảng lại chặn nguồn nước ngọt hay chặn đường cung cấp hàng hóa đến Crimea. Trong khi đó, giới chức an ninh Crimea khẳng định, các vụ phá hoại này do những phần tử cực hữu Ukraine lên kế hoạch thực hiện.

Sau vụ phá hoại, toàn khu vực chìm trong bóng tối. Người dân phải thắp nến sinh hoạt, các nhà máy buộc phải đóng cửa và đèn giao thông không hoạt động trong những ngày đầu.

Theo bà Svetlana Borodulina, Trưởng văn phòng Bộ Năng lượng Crimea, tuy tình hình sau đó đã được khắc phục phần nào nhưng khả năng sản xuất của khu vực vẫn còn rất hạn chế và Crimea sẽ chưa thể có nguồn điện riêng của mình cho đến khi hai nhà máy điện đến năm 2018 mới đi vào hoạt động.

Cho đến nay, vùng Crimea vẫn đang trong tình trạng cắt điện luân phiên, người dân nơi đây vẫn phải chịu cảnh mất điện vài giờ mỗi ngày. Các nhà máy không thể hoạt động 24/24 giờ và phải chuyển sang hoạt động theo ca. Với nhiều người, lệnh trừng phạt kinh tế và cắt đứt mạng điện của Ukraine đối với Crimea càng khiến họ căm ghét Kiev hơn.

Thủ tướng Crimea Sergey Aksyonov tố cáo vụ nổ xảy ra đầu năm là một “hành động tấn công khủng bố”, song các buổi lễ mừng năm mới tại đây không bị gián đoạn, do Nga đã đưa vào sử dụng 2 tuyến đường điện chạy ngầm dưới đáy biển, ở khu vực eo biển Kerch từ tháng 12-2015 giúp giảm sự phụ thuộc của bán đảo này vào Ukraine. Nhưng thực tế thì đường dây này chưa thể cung cấp đủ nguồn điện năng phục vụ sinh hoạt và sản xuất trên bán đảo.

Phát biểu trên chương trình “Thời sự Nga”, Thượng nghị sĩ Nga Igor Morozov, thành viên Ủy ban Hội đồng Liên bang về các vấn đề quốc tế đã bày tỏ sự e ngại về nguy cơ khủng bố do nước này vừa hủy quy chế miễn visa với Thổ Nhĩ Kỳ. Cụ thể, ông Morozov lo ngại về nguy cơ gia tăng tấn công khủng bố và đánh bom ở Crimea, và cho rằng, sẽ không chỉ xuất hiện những vụ nổ và tấn công vào đường dây tải điện ở Ukraine, mà sự cố có nguy cơ xuất hiện cả trên biên giới với Nga ở khu vực Crimea.

Tháng trước, áPhó Thủ tướng Chính phủ Crimea Ruslan Balbec nói với tờ Sputnik rằng, đại diện cho “thế lực” tổ chức phong tỏa Crimea Lenur Islyamov đã chuẩn bị một vụ phá hoại ở eo biển Kerch, mục đích là để phá vỡ lưu thông bằng phà giữa bán đảo và đất liền Nga.

"Islyamov một lần nữa khẳng định bản chất khủng bố của mình. Hắn lên kế hoạch chặn đường đi của tàu và phà ở eo biển Kerch bằng các loại cáp thép dài thả rải rác có thể vướng vào các cánh quạt và dẫn đến tai nạn" - Phó Thủ tướng Crimea nói. Theo ông Balbec, âm mưu đã được lên kế hoạch thực hiện vào đầu tháng 6, nhưng đến phút cuối cùng thì gặp trục trặc kỹ thuật: một trong những con tàu đi ra biển giả vờ đánh cá để thực hiện hoạt động chặn eo biển đã bị hỏng.

Trong tình hình này, chính quyền Crimea không đối phó đơn độc. Các cơ quan an ninh Nga đã thực hiện thành công một trong những phương hướng hoạt động quan trọng nhất - đấu tranh chống lại các "tác nhân" nước ngoài trên lãnh thổ Liên bang Nga. Như vào ngày 31-3-2016, Cơ quan An ninh LB Nga (FSB) đã bắt giữ Trung tá Yuri Ivanchenko, một nhân viên của Cục phản gián Trung ương Ukraine (SBU).

Người đàn ông này đến Nga với lý do thăm thân và muốn thu hút sự chú ý của FSB bằng khả năng khai thác thông tin nhạy cảm để sau đó tìm đường lọt vào cơ cấu của một trong các cơ quan an ninh Nga. Theo thông tin từ cuộc điều tra của FSB, với sự hỗ trợ của một điệp viên hai mang, người đàn ông Ukraine này chưa kịp có hành động gì nghiêm trọng nên chỉ bị trục xuất về nước và không được phép đến Nga.

Ngày 5-10-2011, FSB đã thông báo chính thức về việc bắt giữ công dân Trung Quốc Tun Shenyun dưới vỏ bọc phiên dịch viên cho các đoàn quan chức Trung Quốc tìm cách thu thập thông tin bí mật hướng dẫn kỹ thuật và sửa chữa cho hệ thống tên lửa phòng không S-300 thông qua các công dân Nga.

Tháng 5-2015 giới an ninh Crimea đã lật tẩy một gián điệp SBU. Theo kênh truyền hình LifeNews, cư dân thành phố Dnepropetrovsk của Ukraine Anton Lokot, 24 tuổi, đã đến Crimea để thu thập thông tin tình báo về nơi bố trí các đơn vị tên lửa ven biển của Hạm đội Biển Đen. Anh ta được giao nhiệm vụ tuyển mộ những người dân địa phương không ủng hộ việc bán đảo sáp nhập vào Nga. “Anh hùng rơm” này đã bị bắt quả tang khi tuyên truyền chống phá và đã bị trục xuất khỏi Crimea.