Panama trong học thuyết của Mỹ

08:00 28/04/2006

Panama luôn là một đồng minh của Mỹ dù là bắt buộc hay cố ý. Sự hiện diện của quân Mỹ trên lãnh thổ không để cho nước này một sự tự do nào trong lĩnh vực chính trị quốc tế.

Người ta có thể ghi nhận nhiều sự kiện minh chứng cho mối liên hệ này. Chẳng hạn cựu Tổng thống Manuel Noriega từng là "kẻ ăn lương" của CIA và vụ ám sát Hugo Spadafora có liên quan đến CIA, DEA (Cơ quan Bài trừ ma túy Mỹ), phe Contra và những tên trùm ma túy. Cần phải biết rõ các yếu tố đó để đánh giá đúng chiến dịch "Lý tưởng đúng đắn" do Mỹ mở ra tại Panama vào ngày 20/12/1989. Người ta sẽ hiểu bằng cách nào các nhân tố đó dính líu vào những vụ mua bán ma túy cùng với nhà độc tài, và chiến dịch này thể hiện chính sách mới của Washington.

Thi thể bị chặt đầu của Hugo Spadafora được tìm thấy ngày 14/9/1985 tại Costa Rica. Có 6 binh sĩ bị kết tội về án mạng này nhưng họ chỉ im lặng chứ không chịu giải thích gì cả. Spadafora biết rất rõ về việc mua bán ma túy của phe Contra và được CIA che chở. Điều tra viên Odrigo Miranda thụ lý hồ sơ năm 1990 nhận định rằng Spadafora là nạn nhân của một âm mưu của CIA, DEA và Noriega: "Ít lâu trước khi mất tích một cách bí ẩn, Spadafora nói với bạn bè tại Costa Rica rằng ông nắm giữ nhiều thông tin về một chiến dịch bí mật trao đổi ma túy lấy vũ khí do CIA thực hiện với nhóm Contra. Ông ta thông báo với DEA để họ ngăn chặn, và cơ quan này đã báo lại với CIA. Rõ ràng là cả 2 cơ quan này đều muốn trừ khử Spadafora tuy không phải là trực tiếp. Cần phải có trung gian, và hiển nhiên là họ chọn Noriega. Người ta xóa mọi dấu vết và Cesar Rodriguez, viên phi công người Panama vốn là nguồn tin của Spadafora đã bị giết chết bằng một phát súng tại Colombia, lưỡi bị móc ra, trò thủ tiêu điển hình của các nhóm cực hữu ở Trung Mỹ. Josefina Quiroz, cô thôn nữ chứng kiến Hugo bị giam giữ cũng đã bị ám sát”.

Theo nhiều nhân chứng, dường như chính nhà độc tài Noriega đứng sau những lệnh thủ tiêu đó. Thật vậy, ông ta có quan hệ mật thiết với CIA, từng là nhân viên của cơ quan này từ năm 1970 đến 1982. Chính George Bush đã tăng lương cho ông ta lên 100.000 USD năm 1976 dù ông ta đã dính líu vào việc buôn bán ma túy. Với vai trò là tổng tư lệnh tình báo và quân đội, lúc ấy ông ta là một nhân vật rất quyền uy của chế độ. Năm 1977, cựu Tổng thống J.Carter loại ông ta ra khỏi CIA nhưng đến năm 1981 Reagan lại thu nhận ông ta với mức lương 185.000 USD. CIA trả lương cho ông ta bằng cách gửi vào Ngân hàng Tín dụng và Thương mại Quốc tế, nơi đây vài năm sau đó đã bị kết tội trong một vụ án rửa tiền ma túy.

Trong thập niên 80, Noriega giúp đỡ các phi công chuyển ma túy cho phe Contra của Eden Pastora. Ông ta nhận hoa hồng cho mỗi chuyến bay sử dụng Panama như tiền trạm. Và ông ta cũng chuyển ma túy từ Colombia sang Mỹ với sự đồng lõa của chính quyền Mỹ vì họ tuy biết nhưng chẳng làm gì để ngăn cản. Quá rõ về việc buôn ma túy mà các cơ quan tình báo biết rằng không thể nào ngăn chặn được, phải chăng Chính phủ Mỹ thích một tay trùm mà họ biết rõ và hậu thuẫn còn hơn là một kẻ lạ mặt sẽ thay thế Noriega một khi ông ta bị Mỹ loại bỏ? Vào năm 1985, William Casey yêu cầu ông ta dành cho các căn cứ quân sự để huấn luyện phe Contra. Do bị từ chối nên Casey bèn tổ chức một cuộc gặp tại London và đề nghị trao đổi bằng cách trợ giúp phát triển kinh tế trong nước, nhưng Noriega vẫn cương quyết không nhượng bộ và cắt đứt quan hệ với CIA.

Có lẽ chúng ta thấy trong sự chia tay thô bạo đó nguồn căn của chiến dịch “Lý tưởng đúng đắn”. Từ năm 1987, Washington muốn loại trừ tay cựu đồng minh phiền phức và biết quá nhiều này. Nhiều cuộc biểu tình đòi Tổng thống từ chức bùng ra được hỗ trợ về nhân lực và tiền của. Sự viện trợ của Mỹ ngưng lại và ngày 14/2/1988, Tòa án Florida cáo buộc Noriega về tội buôn bán ma túy. Mỹ áp dụng biện pháp chế tài kinh tế. Một âm mưu đảo chính bị dập tắt nhưng Mỹ củng cố sự hiện diện bằng cách đưa thêm quân sang Panama. Những vụ rối loạn ngày càng nhiều. George Bush kêu gọi quân đội và dân chúng Panama lật đổ Noriega, đồng thời có kế hoạch ám sát ông ta. Năm 1989, Bush tài trợ hơn 10 triệu USD cho một chiến dịch lật đổ nhà độc tài. Sau thất bại của cuộc chính biến ngày 3/10/1989, CIA liền mở ra một chiến dịch mới.

Ngày 20/12, quân Mỹ triển khai hơn 20.000 quân để xâm chiếm Panama. Người ta ước tính con số nạn nhân từ 20.000 đến 30.000 người, trong đó hơn 4.000 người chết. Số người bị bắt là 7.000, phần lớn là giáo sư đại học, chính trị gia, nhà báo hay giới quân sự, một số lớn tài liệu bị lấy đi. Sau đó có 14 hố chôn người được phát hiện, trong một hố có đến 126 thi thể. Ngày 3/1/1990, hàng ngàn người biểu tình đòi Noriega phải ra đi; ông ta buộc phải ra hàng quân Mỹ ngày hôm sau vì Vatican từ chối không cho ông ta hưởng quyền tị nạn chính trị. Hai năm sau ông ta bị kết án 40 năm cấm cố về tội buôn bán ma túy. Sự việc này được giới truyền thông đồng tình ủng hộ George Bush, khi liên tục công kích Noriega nhằm biện minh cho cuộc xâm lăng Panama của Mỹ.

Tại Panama, Mỹ và CIA không thể lật đổ chính quyền một cách “êm dịu” nên phải dùng đến biện pháp quân sự, một hành động chiến tranh nhưng Washington đã trình bày nó như một chiến dịch chống ma túy và bảo vệ các căn cứ quân sự cũng như kênh đào Panama. Đúng theo học thuyết của Mỹ là những hoạt động quân sự tại châu Mỹ Latinh đều nhằm bảo đảm an ninh quốc gia

Minh Luân (theo Intelligence Archives)

Ngày 13/5, Thượng tướng Phạm Thế Tùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an đã có Thư khen gửi Công an tỉnh Hà Tĩnh, biểu dương thành tích đấu tranh, triệt phá đường dây tội phạm lợi dụng không gian mạng để tổ chức đánh bạc, lừa đảo chiếm đoạt tài sản và rửa tiền quy mô lớn.

Sau những tranh cãi liên quan đến danh sách đội tuyển cờ vua Việt Nam tham dự Olympiad 2026 (giải vô địch đồng đội cờ vua lớn nhất thế giới do Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE) tổ chức định kỳ 2 năm/lần), Cục Thể dục Thể thao Việt Nam khẳng định, việc lập nhóm Zalo chỉ là bước rà soát ban đầu của Liên đoàn Cờ vua Việt Nam, chưa phải quyết định tuyển chọn chính thức đội tuyển quốc gia.

Hệ thống trạm dừng nghỉ trên tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông đoạn từ Ninh Bình đến Quảng Trị dù đã nhiều lần được thúc tiến độ nhưng điệp khúc gia hạn vẫn tiếp diễn. Sự “vắng bóng” các trạm dừng nghỉ khiến tài xế phải lái xe liên tục trong cung đường hơn 500km chính là một trong những nguyên nhân khiến tai nạn trên tuyến gia tăng trong thời gian qua.

Chia sẻ với những lo lắng của người nộp thuế về việc sẽ bị hoãn xuất cảnh nếu nợ thuế theo quy định, Thuế Hà Nội đã có những hướng dẫn cụ thể để người nộp thuế thực hiện, tránh bị hoãn xuất cảnh “oan”.

Đà Nẵng đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư hạ tầng, chỉnh trang đô thị với hàng loạt công trình, dự án quy mô lớn mọc lên giữa lòng phố biển. Nhưng phía sau nhịp thi công ngày đêm ấy, những vụ sập tường, gãy cẩu tháp, công nhân tử vong dưới cống sâu hay rơi từ tầng cao liên tiếp xảy ra thời gian gần đây đang gióng lên hồi chuông báo động về an toàn lao động. 

Ngày 13/5, thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) TP Huế cho biết, ông Nguyễn Đình Đức, Giám đốc Sở NN&MT vừa ký ban hành quyết định thành lập Tổ kiểm tra công tác quản lý sử dụng đất, trồng rừng, khai thác rừng tại khoảnh 3, tiểu khu 166 do Ban Quản lý rừng phòng hộ (RPH) Nam Sông Hương quản lý thuộc địa phận phường Phú Bài, TP Huế.

Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Phú Thọ xác định, nguyên nhân vụ tai nạn là do bị can Lưu Đình Thanh (SN 1962), trú tại phường Bạch Mai, TP Hà Nội điều khiển xe ô tô khách không chú ý quan sát, không làm chủ tốc độ và không giảm tốc độ khi tham gia giao thông trên tuyến đường đồi núi, dẫn đến tai nạn.

Một tiếng nổ lớn vang lên giữa đêm mưa xé toạc sự yên tĩnh của thôn Dương Đình Huệ, xã Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa. Chỉ trong khoảnh khắc, một khối đá khổng lồ từ vách núi cao gần 100 mét bất ngờ đổ xuống, nghiền sập công trình phụ của gia đình chị Nguyễn Thị Thắm.

Chiều 13/5, tại Hà Nội, Văn phòng Chủ tịch nước đã tổ chức họp báo công bố lệnh của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam công bố các luật đã được Quốc hội khóa XVI, Kỳ họp thứ nhất thông qua.

Hàng loạt vụ ngộ độc thực phẩm tại trường học xảy ra thời gian qua khiến hàng trăm học sinh nhập viện. Dù cơ quan chức năng đã xác định được tác nhân gây bệnh, đơn vị cung cấp suất ăn và nguyên nhân cụ thể, nhưng việc xử lý trách nhiệm các doanh nghiệp liên quan vẫn chưa rõ ràng. Thực tế này đang đặt ra nhiều băn khoăn về chế tài, trách nhiệm quản lý và tính răn đe trong lĩnh vực an toàn thực phẩm (ATTP).

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文