Số phận của 4 nhà ngoại giao Iran bị bắt cóc cách đây 26 năm bây giờ ra sao?

Tuyên bố trên được đưa ra khi Nhà nước Do Thái có trách nhiệm phải cung cấp toàn bộ hồ sơ về vụ bắt cóc này cho Liên Hiệp Quốc theo thỏa thuận trao đổi tù nhân giữa Israel với phong trào Hồi giáo Hezbollah.

Ngày 4/7/1982, 4 nhà ngoại giao Iran bị một lực lượng bí mật của Israel bắt cóc ở phía bắc của Libanon sau khi vừa hoàn thành một nhiệm vụ. Những công dân xấu số đó là Sayyed Mohsen Mousavi (nhân viên Bộ Ngoại giao của Iran tại Beirut), Ahmad Motevaselian (quân nhân), Taqhi Rastegar Moghadam (kỹ thuật viên của Đại sứ quán) và Kazem Akhavan (phóng viên ảnh của Hãng Thông tấn xã Iran).

Song cũng có nhiều nguồn thông tin cho rằng 4 nhà ngoại giao Iran bị lực lượng quân đội Liban chặn lại ở một trạm kiểm soát rồi chuyển họ cho lực lượng chiếm đóng Israel. Người ta có lý khi đưa ra giả thuyết này vì vào thời điểm đó, Samir Geagea, Chỉ huy trưởng quân đội Lebanon, là đồng minh thân cận của lực lượng chiếm đóng-Israel.

Dù theo lời của một nhân viên cảnh sát từng áp tải 4 nhà ngoại giao Iran thì số người này đã nhanh chóng được trả tự do. Bằng chứng là xe của họ được tìm thấy ở Tripoli, một thành phố của Liban, ngay ngày hôm sau. Nhân viên trên khẳng định Israel không liên quan gì tới vụ việc này.

Tất nhiên, không ai tin vào tính xác thực của thông tin được nhân viên cảnh sát đưa ra vì đến tận những ngày đầu tháng 7/2008, vụ bắt cóc 4 nhà ngoại giao vẫn nằm trong danh sách "đen" đầy nhức nhối. Đại sứ quán Iran tại Beirut vẫn còn đau đáu về sự việc này. Họ tin rằng 4 công dân Iran còn sống và bị giam cầm trong nhà tù của Israel bất chấp luật pháp quốc tế.

"Những chiến binh của chúng tôi, bị bắt cóc năm 1982 trong một cuộc tấn công của Israel sang phần đất của Liban, hiện vẫn đang bị giam giữ tại Israel và tất cả những thông tin mà chúng tôi có được đã chứng tỏ điều đó"- ông Ferdawsi Bor, đại diện Bộ Ngoại giao Iran tại Beirut khẳng định trong dịp kỷ niệm 26 năm ngày mất tích của 4 nhà ngoại giao Iran.

 "Những tài liệu và lời khai của một số tù nhân từng bị giam giữ trong các nhà tù của Israel cũng như việc Israel không công bố bằng chứng cho thấy 4 nhà ngoại giao của chúng tôi đã chết cho thấy rằng những người này vẫn còn sống".

"Vụ bắt cóc các nhà ngoại giao Iran diễn ra trên lãnh thổ Liban nên chính phủ nước này có trách nhiệm mở lại vụ án cho đến khi họ được trao trả tự do mới thôi" - ông Ferdawsi Bor cho biết thêm.

Về phần mình, Israel phủ nhận thông tin rằng quốc gia này giam giữ 4 nhà ngoại giao của Iran cho dù có nhiều báo cáo cũng như nhân chứng khẳng định chuyện Israel nhúng tay vào là có thật.

Đơn cử như vào năm 1998, Ahmad Abib Allah, lãnh đạo cấp cao của Hiệp hội Bảo vệ tù nhân quốc tế nói rằng chính mắt ông chắc chắn đã nhận ra sau chấn song sắt của nhà tù Israel là 4 nhà ngoại giao  Iran bị bắt cóc năm 1982. Sau đó, Nassim Nisr, một người bị tình nghi được trả lại tự do khẳng định thêm là đã nhận ra 4 công dân Iran trên khi còn ở một nhà tù của Israel.

Đại sứ Iran tại Liban nhấn mạnh rằng đây không phải là vấn đề thuộc về chính trị mà nên liệt vào vấn đề nhân quyền và cộng đồng quốc tế phải có trách nhiệm lên tiếng can thiệp.

Đại sứ quán Iran tại Beirut cũng bày tỏ Tehran nên tiếp tục xúc tiến mọi công tác cần thiết để có thể trao trả tự do cho 4 nhân viên này và nhấn mạnh sự việc không nên kéo dài thêm nữa.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Mohamad Ali Hosseini mới đây cũng lên tiếng phát biểu rằng Israel phải chịu trách nhiệm về vụ bắt cóc này. Iran đã rất cố gắng trong suốt 26 năm qua để làm rõ số phận các công dân bị bắt cóc nói trên. Tất nhiên, họ sẽ còn nỗ lực hơn nữa nếu vấn đề chưa được giải tỏa.

Ông Ali Hosseini nói: "Tehran đã thúc giục các tổ chức quốc tế, trong đó có cả Liên Hiệp Quốc nhằm gây sức ép lên Tel-Aviv. Mục đích chính là phải tìm cho ra vấn đề càng sớm càng tốt".

Trong khi đó, giới chính trị Israel lại để lộ thông tin rằng: có bản báo cáo đệ trình lên Hezbollah ghi rõ: nhân vật điều đình người Đức khẳng định quân đội Liban đã khử 4 nhà ngoại giao Iran ngay sau khi bắt cóc họ.

Tuy nhiên, đại diện Bộ Ngoại giao Iran tại Beirut nhấn mạnh: "Tehran vẫn tin rằng 4 con tin còn sống và số phận họ sẽ sớm được làm sáng tỏ khi thỏa thuận trao đổi giữa Hezbollah và Israel mới đây được thực thi".

Trả lời phỏng vấn của kênh truyền hình Orange, ông Ferdawsi Bor nói, Tehran không muốn giữ vai trò trực tiếp trong vụ 4 nhà ngoại giao. Ông còn nói thêm về số phận của phi công người Israel, Ron Arad cũng không thuộc trách nhiệm của Iran mà là trách nhiệm của Liban.

Theo thỏa thuận đạt được ngày 2/7 vừa qua giữa Chính phủ Israel và Hezbollah, hồ sơ về vụ bắt cóc này sẽ được Nhà nước Do Thái chuyển cho Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc Ban

Ki-moon trong những ngày tới. Khi đó số phận của 4 nhà ngoại giao Iran bị bắt cóc sẽ được sáng tỏ