Góc khuất đằng sau cuộc sống trên tàu sân bay Mỹ

Điều kiện tồi tệ

USS George Washington  là tàu sân bay lớp Nimitz chạy bằng năng lượng hạt nhân của Hải quân Mỹ. Nó hiện neo đậu tại thành phố Newport News, bang Virginia để sửa chữa. Con tàu đã có mặt tại Newport News từ tháng 8-2017.

Tình hình trên tàu USS George Washington trở thành tâm điểm chú ý sau khi 3 thủy thủ qua đời trong cùng một tuần vào tháng 4. Gần một năm qua, 7 thủy thủ trên tàu thiệt mạng, trong đó có 4 người tự sát.

Sau khi Đài CBS News đưa tin về những cái chết trên, một người phát ngôn của Hải quân Mỹ xác nhận với báo The Hill rằng có thêm 3 vụ tự sát trước năm 2021, lần lượt vào tháng 11-2019, tháng 7-2020 và tháng 10-2020.

Sau cái chết mới nhất của thủy thủ Xavier Sandor, Đại úy Brent Gaut, chỉ huy tàu sân bay USS George Washington, đã nói chuyện với các thủy thủ trên tàu, thừa nhận những khó khăn họ đã trải qua trong nhiều tháng.

Theo báo Navy Times và NBC News, các thủy thủ chia sẻ về tình hình trên tàu. Một người nói rằng mình cũng đã thử tự sát vì không chịu đựng nổi điều kiện làm việc. CNN đã liên hệ với 12 thủy thủ đang phục vụ hoặc từng phục vụ tàu trước đây để tìm hiểu vụ việc. Họ mô tả một cuộc sống trên tàu với vô số vấn đề, bao gồm chỗ ở và chất lượng thực phẩm tồi tệ, lãnh đạo không giải quyết và bỏ mặc các khiếu nại.

Một nữ thủy thủ trên tàu sân bay USS George Washington chia sẻ rằng: “Đây là môi trường tệ nhất mà tôi từng trải qua”. Các thủy thủ nói với CNN rằng họ không thể ở được trên tàu. Họ sống trên tàu cách đây khoảng một năm, sau khi con tàu trải qua quá trình tiếp nhiên liệu và đại tu trong 4 năm. Nó được cho là đã sẵn sàng để tiếp nhận đoàn thủy thủ. Tuy nhiên, việc sửa chữa tàu vẫn tiếp diễn suốt ngày đêm, ảnh hưởng đến cuộc sống của họ, đặc biệt là những người trẻ tuổi.

"Tôi đã sẵn sàng cho một tình huống xấu nhất, nhưng không nghĩ rằng nó tồi tệ đến vậy", một thủy thủ trên tàu George Washington nói với CNN. Hầu hết thủy thủ đều giấu tên vì lo ngại ảnh hưởng đến sự nghiệp của họ trong hải quân.  Các thủy thủ nói với CNN rằng các vụ tự sát đã trở thành một thực tế bi thảm trên tàu sân bay và không còn là điều bất thường.“Tôi không ngạc nhiên. Với thời gian ở trên tàu, rất tiếc đó là điều đã trở nên quen thuộc đối với tôi. Không có gì mới cả", một thủy thủ nói.

Theo các thủy thủ, trên tàu gần như không có chỗ yên tĩnh để ngủ, tàu bị mất điện liên tục và thiếu nước nóng. Họ nói rằng các buồng ngủ thường thiếu hệ thống thông gió, và điều kiện nhiệt độ cũng rất tồi tệ. “Tôi thức dậy giữa đêm vì lạnh cóng. Tôi đã sống trong ôtô của mình vào mùa đông và vẫn cảm thấy tốt hơn so với chỗ ở (trên tàu) của mình", một thủy thủ 19 tuổi nói. Anh bị sốc với điều kiện trên tàu, khác xa so với mong đợi về cuộc sống trong hải quân.

Trong khi đó, phát ngôn viên Lực lượng Không quân - Hải quân Đại Tây Dương Robert Myers cho biết, các buồng  ngủ và boong tàu đã được kiểm tra trước khi tiếp nhận thủy thủ. Các sĩ quan chỉ huy cũng đánh giá bữa ăn hàng ngày để kiểm soát chất lượng thực phẩm phục vụ cho thủy thủ sống và làm việc trên tàu.

Phản ứng của chính phủ và các cấp chỉ huy Mỹ

Đầu tháng 5, dẫn thông báo từ Hải quân Mỹ, kênh truyền hình CNN đưa tin trên 200 thủy thủ đã được đưa tới một doanh trại hải quân địa phương, trong khi tàu sân bay USS George  Washington tiếp tục quy trình tiếp nhiên liệu và đại tu tại xưởng đóng tàu ở Newport News, bang Virginia.

Thuyền trưởng Brent Gaut đã quyết định cho phép các thủy thủ rời khỏi tàu và di chuyển tới các điểm đóng quân khác. Trong ngày đầu quyết định được triển khai, trên 200 thủy thủ đã xin lên bờ. “Kế hoạch di dời sẽ tiếp tục cho đến khi tất cả thủy thủ có nguyện vọng xuống tàu hoàn thành mong muốn”, thông báo của Hải quân đề cập. Tàu sân bay vẫn còn khoảng 2.700 thủy thủ còn lại làm việc trên tàu trong suốt quá trình đại tu.

Ban chỉ huy con tàu đang làm việc để xác định những thủy thủ có thể được hưởng hoặc muốn nhận hỗ trợ từ các chương trình Tinh thần, Phúc lợi và Giải trí ở các cơ sở hải quân địa phương. Hải quân đang trong quá trình thiết lập "chỗ ở tạm thời" cho những thủy thủ này. Trong khi đó, hải quân sẽ xem xét liệu chỗ ở có phải một yếu tố gây ra các vụ tự tử hay không. "Ban lãnh đạo hải quân và thành viên Quốc hội đã gặp gỡ các chỉ huy trên tàu USS George Washington, tin tưởng rằng họ đang làm việc chăm chỉ để chăm sóc cho thủy thủ", Bent Gaut nói với CNN vào ngày 5-5.

Tuy nhiên, một thủy thủ đã chia sẻ những tin nhắn gửi đến hòm thư góp ý của con tàu cho CNN, trong đó có nhiều lời phàn nàn về chất lượng cuộc sống. Dẫu vậy, hiếm khi có bất cứ thay đổi nào. "Những lời phàn nàn sẽ không làm được gì cả. Chúng tôi phải chịu đựng trong im lặng", một thủy thủ cho biết. Họ nói rằng ngay cả một bữa ăn hoàn chỉnh đôi khi cũng là điều khó khăn. "Họ hết thức ăn, hoặc chỉ còn một ít ngũ cốc và một ít đùi gà có khi nấu chưa chín".

Hồi cuối tháng 4, thuyền trưởng giàu kinh nghiệm Russell Smith đã đến thăm tàu USS George Washington, mong muốn một "cuộc đối thoại cởi mở và trung thực" để "tìm hiểu những khó khăn mà các thủy thủ đang đối mặt". Tuy nhiên, ông đã nói với các thủy thủ rằng họ nên có "những kỳ vọng hợp lý". Họ không "ngủ trong hố cáo như những người lính thủy đánh bộ". Một số thủy thủ cảm thấy bị "xúc phạm" khi nghe những lời này. Một cựu thủy thủ khác cũng coi tình hình trên tàu là "không thể chấp nhận được", đặc biệt khi quân đội có đủ nguồn lực để giải quyết vấn đề.

Những cái chết trên tàu sân bay đã khiến Hạ nghị sĩ Elaine Luria, một cựu chiến binh hải quân, viết một lá thư cho Đô đốc Michael Gilday, Chỉ huy trưởng các hoạt động Hải quân Mỹ, yêu cầu hành động ngay lập tức để đảm bảo an toàn cho thủy thủ đoàn. "Mỗi cái chết trong số này là một thảm kịch”, bà cho biết. Theo bà, số lượng các vụ việc, trong đó có tới 4 thủy thủ tự kết liễu đời mình, làm dấy lên mối lo ngại đáng kể, đòi hỏi phải có cuộc điều tra nghiêm ngặt ngay lập tức.

Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin xác định một trong những nhiệm vụ ưu tiên là giải quyết tình trạng tự tử trong quân đội. Tháng trước, ông Austin thành lập ủy ban đánh giá độc lập về phản ứng và ngăn chặn tự tử, nhằm giám sát những nỗ lực của Bộ Quốc phòng Mỹ trong việc ngăn chặn nạn tự tử trong hàng ngũ.

Những động thái cứu vãn tình hình

Sau các vụ tự tử gần nhất, Hải quân Mỹ đã mở hai cuộc điều tra. Cuộc điều tra đầu tiên xem xét cụ thể những người chết trên tàu gần đây. Cuộc điều tra thứ hai được tiến hành rộng hơn, xem xét môi trường và văn hóa trên tàu, bao gồm các vấn đề về nhà ở, bãi đậu xe và chất lượng cuộc sống.

Kết quả từ cuộc điều tra của Hải quân Mỹ về những thủy thủ thiệt mạng dự kiến có trong tháng 5, đồng thời con tàu sẽ bổ sung thêm nguồn lực để đảm bảo sức khỏe tinh thần cho thủy thủ, chẳng hạn một đội can thiệp đặc biệt và một chuyên gia tâm lý.

"Hải quân tin tưởng rằng cuộc điều tra và đánh giá toàn diện sẽ xác định các vấn đề cần cải thiện trong tương lai, cũng như khuyến nghị hành động ngay lập tức" - Đô đốc Robert Myers, chỉ huy Lực lượng Không quân - Hải quân Đại Tây Dương, cho biết. Tuy nhiên, các thủy thủ nói với CNN rằng điều này đã quá muộn.

Con tàu vốn có một nhà tâm lý học lâm sàng, nhưng các thủy thủ phải đợi hàng tháng để được tư vấn. Cựu thủy thủ Jacob Grella cho biết trong năm cuối cùng phục vụ trên tàu, ông “phải đợi 6 tháng" để gặp chuyên gia tâm lý. Bất chấp sự thất vọng, Grella và nhiều thủy thủ khác vẫn tin tưởng vào sự thay đổi văn hóa và môi trường sống trên tàu.

"Tôi nghĩ điều đó có thể xảy ra, nhưng để làm được điều đó, tại thời điểm này, mọi người phải có trách nhiệm giải trình. Cần xem xét ai là người gây ra sự đối xử tiêu cực này và khiến những đứa trẻ tội nghiệp tự sát”,  Grella nói.