Đấu tranh, ngăn chặn tội phạm cướp giật tài sản

• Tìm giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm có sử dụng bạo lực ở Việt Nam
• Tìm giải pháp ngăn chặn tội phạm có tổ chức, xuyên quốc gia

Thống kê của Cục Cảnh sát hình sự, quý I-2017, toàn quốc xảy ra 12.765 vụ phạm pháp hình sự. Trong đó, cướp tài sản xảy ra 239 vụ, điều tra khám phá 190 vụ, bắt 279 đối tượng. Còn cướp giật tài sản xảy ra 565 vụ, điều tra khám phá 160 vụ, bắt xử lý 183 đối tượng.

Thành phần đối tượng phạm tội cướp, cướp giật tài sản đa số là những đối tượng lưu manh chuyên nghiệp, có nhiều tiền án, tiền sự, đối tượng đang bị truy nã; các đối tượng nghiện các chất ma túy, phần tử có nhân thân xấu côn đồ hung hãn; tập trung ở độ tuổi thanh thiếu niên và hầu hết là nam giới. Các đối tượng phạm tội cướp, cướp giật tài sản thường là các đối tượng có lối sống không lành mạnh, không có việc làm và là những đối tượng lười lao động.

Đáng chú ý, số đối tượng là học sinh, sinh viên phạm tội cướp, cướp giật tài sản có xu hướng tăng, thường tập trung vào những trường hợp lười học, bỏ học, nghiện game online, nghiện ma túy… thiếu sự quan tâm, giáo dục của gia đình, nhà trường.

Một số vụ điển hình, ngày 5-3, anh Đặng Quang Bình (20 tuổi, trú tại huyện Bình Chánh) đến đoạn đường thuộc ấp 2A, xã Vĩnh Lộc A, huyện Bình Chánh, TP Hồ Chí Minh bất ngờ có 3 thanh niên đi trên 1 xe máy từ phía sau vượt lên áp sát, nhóm đối tượng dùng chân đạp vào xe làm anh Bình ngã xuống đường rồi xông và đấm đá sau đó cướp xe máy tẩu thoát.

Ngày 5-4, Công an Thị xã Thuận An đã bắt giữ Nguyễn Phan Long (27 tuổi, trú tại TP Hồ Chí Minh) về hành vi cướp tài sản. Để thực hiện hành vi phạm tội của mình, Long thuê xe ôm của hãng Grab từ TP. Hồ Chí Minh về Thị xã Thuận An – Bình Dương. Khi tới địa điểm vắng người, Long giả vờ vào nhà lấy tiền ra trả sau đó quay lại dùng bình xịt hơi cay thủ sẵn trong người xịt thẳng vào mặt tài xế xe ôm rồi cướp xe tẩu thoát.

Xe cướp được Long đem bán cho một người không rõ lai lịch tại TP Hồ Chí Minh để bán sang Campuchia với giá 3 - 10 triệu đồng. Qua đấu tranh khai thác, đối tượng khai nhận đã gây ra hàng loạt vụ cướp tài sản với thủ đoạn như trên.

Gần đây nhất là vụ cướp tài sản xảy ra khoảng 14h39 ngày 27-5, tại cửa hàng điện thoại "Thế giới công nghệ" ở Đồng Xép, Hoàn Sơn, Tiên Du, Bắc Ninh của anh Phan Đức Trọng. Hai đối tượng Nguyễn Văn Mạnh (28 tuổi, trú tại huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang) và Trần Văn Quang (thường gọi là Trần Văn Mạnh “Mạnh Hữu Lũng”, 23 tuổi, trú tại huyện Hữu Lũng, Lạng Sơn) mang theo 1 con dao và 1 khẩu súng (dạng súng nhựa đồ chơi) đội mũ lưỡi trai, bịt khẩu trang, đeo găng tay đi xe môtô dạng Sirius không biển kiểm soát xông vào cửa hàng trên cướp 19 điện thoại di động nhãn hiệu Samsung và iPhone (tổng trị giá 125 triệu đồng). Đến ngày 2-6, Công an tỉnh Bắc Ninh đã bắt giữ hai đối tượng Mạnh và Quang.

Cục Cảnh sát hình sự cho biết, đối tượng thường chọn địa điểm là những nơi vắng người qua lại, khu vực không có nhà dân, dùng hung khí đe dọa cướp tài sản rồi nhanh chóng tẩu thoát. Một số đối tượng lợi dụng sơ hở của những người lái xe ôm, taxi đi đến điểm vắng người qua lại để thực hiện hành vi cướp tài sản.

Ngoài ra, đối tượng lợi dụng gia đình bị hại ở nơi thưa dân cư, ít người qua lại, chúng dùng hung khí đe dọa cướp tài sản, rồi nhanh chóng tẩu thoát. Đối tượng làm quen với người đeo nhiều trang sức trên người hoặc với lái xe ôtô, lái xe ôm rồi mời uống nước, lợi dụng sơ hở của bị hại cho thuốc mê vào cốc nước rồi cho bị hại uống sau đó cướp tài sản; 2 đến 3 đối tượng đi cùng một xe máy áp sát nạn nhân đạp xe làm nạn nhân ngã xuống đường sau đó đánh hội đồng làm nạn nhân không kịp trở tay rồi cướp xe tẩu thoát...

Đối với thủ đoạn của tội phạm cướp giật tài sản, các đối tượng lợi dụng sơ hở của bị hại khi tham gia trên tuyến giao thông, đối tượng sử dụng xe máy tháo biểm kiểm soát hoặc lắp biển kiểm soát giả và tập trung theo dõi để ý những phụ nữ đi xe môtô một mình (hoặc hai người) có đeo túi trên vai hoặc trong khi tham gia giao thông... Đặc biệt, đối tượng lợi dụng sơ hở của một số ngân hàng, cửa hàng kinh doanh vàng bạc, điện thoại di động, cửa hàng tạp hóa… trong khi trao đổi, mua bán để thực hiện hành vi cướp giật tài sản.

Trao đổi về khó khăn đấu tranh với loại tội phạm này, theo đánh giá của Cục Cảnh sát hình sự, việc tiếp nhận, thu thập thông tin, tố giác tội phạm nói chung và tội phạm cướp, cướp giật tài sản chưa nhanh chóng, kịp thời đã ảnh hưởng lớn về thời gian và tính khẩn cấp của tin báo, tố giác nên các đối tượng nhanh chóng tẩu thoát, không kịp đuổi bắt và mất manh mối truy tìm thủ phạm, gây khó khăn cho hoạt động điều tra, đặc biệt là công tác nhận dạng về đối tượng, phương tiện, truy tìm đối tượng theo dấu vết nóng.

Tội phạm cướp, cướp giật tài sản hiện nay có tính chuyên nghiệp cao, hoạt động lưu động trên nhiều địa bàn, lĩnh vực, có sự đan xen câu kết với các loại tội phạm khác; đối tượng gây án đa số có tiền án, tiền sự, cá biệt có nhiều trường hợp đối tượng gây án còn ở tuổi vị thành niên.

Để làm tốt công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm cướp, cướp giật tài sản, Cục Cảnh sát hình sự yêu cầu lực lượng Cảnh sát hình sự toàn quốc cần tập trung làm tốt công tác nắm tình hình, diễn biến hoạt động của các loại tội phạm trên địa bàn, nhất là tội phạm cướp và cướp giật tài sản; kịp thời phân tích, đánh giá những phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm; chủ động chỉ đạo các lực lượng nghiệp vụ thực hiện công tác phòng ngừa, đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả.

Thông qua các cơ quan thông tin đại chúng thông báo tình hình, phương thức thủ đọan hoạt động của bọn tội phạm này để người dân nâng cao ý thức cảnh giác, phòng ngừa tự bảo vệ tài sản; thực hiện tốt các mặt công tác nghiệp vụ cơ bản, tiến hành tổng rà soát toàn bộ số đối tượng, băng nhóm tội phạm có biểu hiện hoạt động, đặc biệt số đối tượng chuyên nghiệp hoạt động manh động. Lên danh sách, làm rõ nhân thân, lai lịch, nắm di biến động hoạt động hiện hành, để theo dõi, quản lý phát hiện, phòng ngừa, đấu tranh kịp thời.