Người dân được lợi gì khi bỏ sổ hộ khẩu giấy và dùng căn cước gắn chip?

• Những tiện ích khi bỏ sổ hộ khẩu giấy và dùng căn cước gắn chip?

9h đến 11h sáng 17/6, Báo Tuổi trẻ đã tổ chức giao lưu trực tuyến những tiện ích của căn cước công dân (CCCD) gắn chip và hệ thống cơ sở dữ liệu Quốc gia (CSDLQG) về dân cư nhằm giải đáp các thắc mắc của bạn đọc về CCCD gắn chip và bỏ sổ hộ khẩu giấy với sự tham dự của hai khách mời: Đại tá Ngô Như Cường, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính (QLHC) về trật tự xã hội (TTXH), Bộ Công an; Trung tá Vũ Hoàng Đạt, Phó Giám đốc Trung tâm DLQG về dân cư (Cục Cảnh sát QLHC về TTXH, Bộ Công an).

Được biết, bắt đầu từ ngày 1/7/2021, hệ thống CSDLQG về dân cư (do Bộ Công an triển khai) sẽ được kết nối, chia sẻ với dữ liệu chuyên ngành của các bộ, ngành, lĩnh vực. Để chuẩn bị cho việc này, Bộ Công an đã đi đầu với việc triển khai cùng lúc 2 dự án về CSDLQG về dân cư và dự án sản xuất, cấp và quản lý CCCD gắn chip, nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, giấy tờ công dân và các cơ sở dữ liệu liên quan đến quản lý dân cư.

Triển khai 2 dự án này trong bối cảnh dịch COVID-19 bùng phát, diễn biến phức tạp, hàng chục ngàn cán bộ, chiến sĩ Công an từ Trung ương đến địa phương đã không quản ngày đêm để hoàn thành việc xây dựng 2 dự án. Vậy, thẻ CCCD gắn chip và CSDLQG về dân cư có gì khác biệt, nổi trội khiến lực lượng Công an phải nỗ lực, cố gắng hoàn thành trong thời gian qua?

Lợi ích của thẻ CCCD gắn chíp

Tại buổi giao lưu, bạn đọc Nguyễn Việt Dũng đặt câu hỏi, được biết từ 1/7/2021, CSDLQG về dân cư sẽ đi vào hoạt động, vậy lợi ích của việc này là gì? Người dân đi thực hiện thủ tục hành chính sẽ được giảm bớt các loại giấy tờ, thủ tục gì?

Đại tá Ngô Như Cường: Khi CSDLQG về dân cư đi vào hoạt động sẽ bảo đảm chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ công dân, giảm những chi phí mà hiện nay người dân, doanh nghiệp đang phải chi trả trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính (chi phí do phải đi lại, công chứng, chứng thực các loại giấy tờ...).

Bên cạnh đó, việc quản lý cư dân thông qua mã số định danh cá nhân sẽ góp phần kết nối, chia sẻ thông tin về dân cư giữa các ngành; trong đó, mã số định danh cá nhân được coi là chìa khóa để các cơ quan nhà nước kết nối, cập nhật tra cứu thông tin về công dân trong CSDLQG về dân cư phục vụ công tác quản lý ngành, lĩnh vực được giao quản lý.

Công dân có thể sử dụng số định danh cá nhân để khai thác thông tin của mình trong CSDLQG về dân cư thay thế cho sổ hộ khẩu, sổ tạm trú... để thực hiện các giao dịch hành chính.

Bạn đọc Mai Hường đặt câu hỏi: Dùng thẻ CCCD gắn chip điện tử người dân có những lợi ích nào?

Trung tá Vũ Hoàng Đạt: Thẻ CCCD có số định danh cá nhân của công dân sẽ thay thế Sổ hộ khẩu trong việc thực hiện giao dịch của công dân với các cơ quan, tổ chức. Chíp điện tử, mã QR code trong CCCD có chứa số CMND, người dân không phải xin xác nhận CMND 9 số trong việc thực hiện các giao dịch với các cơ quan, tổ chức. Trên thẻ CCCD gắn chíp được in song ngữ, gồm cả tiếng Việt và tiếng Anh rất thuận lợi cho việc thực hiện các giao dịch chung và giao lưu hội nhập trong khu vực và quốc tế.

Mã QR code trên thẻ CCCD mới cho phép người dân dùng điện thoại để quét lấy thông tin khi cần cung cấp, thuận tiện khi các dịch vụ chính phủ điện tử, ngân hàng viễn thông cho phép thực hiện được trực tuyến từ xa thông qua điện thoại di động, máy tính, không cần phải đến tận nơi để giao dịch do có thể xác thực CCCD điện tử cũng như xác thực sinh trắc học từ xa.

Bạn đọc Hoang Ha hỏi, CMND cũ có dùng được không vì bây giờ chúng tôi phải đi làm lại passport, ngân hàng, thuế, giấy tờ đất vì sợ sau này bán không được vì thông tin không khớp...

Đại tá Ngô Như Cường: Thẻ CCCD mới có chip điện tử và mã QR Code trong đó có thông tin về số CMND cũ của công dân. Theo quy định, công dân có thể sử dụng thông tin CMND 9 số này trong các giao dịch với các cơ quan tổ chức.

Thẻ CCCD bảo mật như thế nào?

Bạn đọc Ngọc hỏi: Vài tháng trước có vụ rò rỉ thông tin cá nhân. Vậy sau khi số hóa thông tin liên quan đến cư dân thì hệ thống quản lý mới có biện pháp gì để đảm bảo những thông tin đó không bị hack, rao bán, sử dụng mục đích trái phép?

Trung tá Vũ Hoàng Đạt: CSDLQG về dân cư do Bộ Công an xây dựng, quản lý được bảo mật ở mức độ an toàn cao nhất. Hệ thống cơ sở dữ liệu dân cư được các đơn vị nghiệp vụ và Cục An toàn thông tin - Bộ Thông tin và Truyền thông kiểm tra thường xuyên, đảm bảo không thể bị xâm nhập bởi các mối nguy hại từ bên ngoài. Do đó, người dân có thể hoàn toàn yên tâm về tính bảo mật dữ liệu thông tin dân cư của mình trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Để tránh việc đánh cắp, lợi dụng thông tin, đối với người dân khi sử dụng dữ liệu của mình cần chủ động hạn chế chia sẻ các thông tin cá nhân (số điện thoại, địa chỉ Mail, địa chỉ nhà ở, thông tin gia đình, người thân, số CMND/CCCD…) trên mạng xã hội. Trong các trường hợp cần thiết phải cung cấp thông tin cá nhân, người dân cần phải xem xét tính hợp pháp của cơ quan, tổ chức mà mình cung cấp; đồng thời, có yêu cầu đối với cơ quan, tổ chức đó phải đảm bảo bí mật thông tin cá nhân của mình.

Bộ Công an đang nghiên cứu xây dựng và trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân để có biện pháp quản lý và xử lý nghiêm đối với các trường hợp vi phạm. Thẻ CCCD gắn chíp có ứng dụng sinh trắc học dùng để xác thực công dân với mức độ an toàn cao. Không bị lợi dụng danh tính khi bị mất thẻ CCCD cũng như bị làm giả thẻ CCCD vì mức độ bảo mật cũng như chống làm giả của thẻ CCCD gắn chíp rất cao.

Có CCCD thì có phải sử dụng giấy khai sinh và các giấy tờ khác hay không?

Tại buổi giao lưu, rất nhiều bạn đọc quan tâm đến việc bỏ hộ khẩu giấy và những vấn đề phát sinh khi bỏ loại hình quản lý công dân trong thời gian qua.

Bạn đọc Minh Việt và Lê Đình Sử hỏi, theo Luật Cư trú năm 2020, việc quản lý dân cư sẽ thay thế từ Sổ hộ khẩu giấy sang dữ liệu điện tử. Vậy khi nào sẽ chính thức bỏ Sổ hộ khẩu giấy? Khi có thẻ CCCD gắn chip thì có còn phải sử dụng đến hộ khẩu, giấy khai sinh nữa không, giấy tờ trên còn phải giữ lại không?

Đại tá Ngô Như Cường: Theo quy định của Luật Cư trú thì từ ngày 1/7/2021, cơ quan Công an sẽ không cấp Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú khi công dân đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú. Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã được cấp vẫn được sử dụng và có giá trị như giấy tờ, tài liệu xác nhận về cư trú cho đến hết ngày 31/12/2022.

Khi công dân thực hiện các thủ tục đăng ký thường trú, điều chỉnh thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú, tách hộ, xóa đăng ký thường trú, đăng ký tạm trú, gia hạn tạm trú, xóa đăng ký tạm trú dẫn đến thay đổi thông tin trong Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú thì cơ quan đăng ký cư trú có trách nhiệm thu hồi Sổ hộ khẩu, Sổ tạm trú đã cấp, thực hiện điều chỉnh, cập nhật thông tin trong Cơ sở dữ liệu về cư trú.

Bạn đọc Hoàng Thanh Lộc ở Đà Nẵng hỏi, sau 1/7, công dân thực hiện các giao dịch mua bán nhà đất... xác nhận các loại giấy tờ tại UBND, Công an, cho con đi học... người dân có còn phải mang theo sổ hộ khẩu, kết hôn... để xuất trình không?

Trung tá Vũ Hoàng Đạt: Khi CSDLQG về dân cư đi vào hoạt động sẽ bảo đảm chủ trương đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm giấy tờ công dân, giảm những chi phí mà hiện nay người dân, doanh nghiệp đang phải chi trả trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính (chi phí do phải đi lại, công chứng, chứng thực các loại giấy tờ...).

Khi các cơ sở dữ liệu chuyên ngành thực hiện kết nối với CSDLQG về dân cư, các cơ quan quản lý Nhà nước sẽ sử dụng số định danh cá nhân và các thông tin trong CSDLQG về dân cư để làm căn cứ giải quyết các thủ tục hành chính, công dân không cần xuất trình các giấy tờ chứng minh nhân thân.