Bài cuối: Nhiều giải pháp đột phá góp phần quản lý người nước ngoài

Thành lập cơ sở lưu trú dành cho NNN vi phạm trên địa bàn Thủ đô

Điểm nhấn nổi bật là việc tham mưu UBND thành phố sửa đổi, bổ sung quy chế phối hợp trong công tác quản lý NNN theo hướng rõ trách nhiệm, tăng cường hiệu quả phối hợp liên ngành; báo cáo lãnh đạo Bộ Công an, trực tiếp là đồng chí Thứ trưởng phụ trách về cơ chế xử lý đối với các trường hợp không có khả năng tài chính để nộp phạt, xuất cảnh. Cụ thể, Công an TP Hà Nội đã tham mưu UBND TP Hà Nội ban hành 10 văn bản; xây dựng 4 báo cáo gửi Bộ Công an; ban hành 3 quyết định, 5 hướng dẫn, 12 kế hoạch và 38 công văn liên quan đến việc quản lý NNN.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trước những khó khăn, vướng mắc trong công tác phối hợp, phân công nhiệm vụ giữa Tổ An ninh, Tổ Cảnh sát khu vực và các tổ nghiệp vụ, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chủ động tham mưu Công an TP Hà Nội tổ chức hội nghị lấy ý kiến các phòng nghiệp vụ và Công an cấp xã. Trên cơ sở đó, tham mưu dự thảo ban hành quy định tạm thời về phân công trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các tổ nghiệp vụ thuộc Công an cấp xã trong công tác quản lý NNN. Đây là giải pháp mang tính chủ động, linh hoạt trong thời gian chờ Bộ Công an ban hành thông tư.

Trong công tác quản lý NNN quá hạn tạm trú trên địa bàn, Công an TP Hà Nội đã thành lập Cơ sở lưu trú dành cho NNN vi phạm trên địa bàn Thủ đô. Từ đó, đã đáp ứng yêu cầu quản lý, lưu giữ trong thời gian chờ xử lý theo quy định. Việc đưa vào vận hành cơ sở lưu trú dành cho NNN trên địa bàn Thủ đô đã góp phần khắc phục tình trạng người vi phạm không có nơi lưu trú; không có khả năng tự bảo đảm điều kiện sinh hoạt trong thời gian chờ xử lý. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho lực lượng chức năng trong việc quản lý tập trung, phục vụ công tác xác minh, xử lý và tổ chức trục xuất theo quy định của pháp luật.

Không dừng lại ở đó, phát huy vai trò chủ công, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chủ động xây dựng kế hoạch và phối hợp với các phòng nghiệp vụ, Công an cấp xã trong việc quản lý cư trú, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm liên quan đến NNN. Đặc biệt, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chủ động tham mưu Giám đốc Công an thành phố ban hành Công văn số 249/CAHN-PA08 ngày 12/01/2026 về việc triển khai ký cam kết 100% với các cơ sở lưu trú trên địa bàn TP Hà Nội. Đây là sáng tạo của Phòng Quản lý xuất nhập cảnh của Công an TP Hà Nội trong việc nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, hướng dẫn quy định của pháp luật đối với Công an cấp xã trong công tác quản lý cư trú đối với các cơ sở lưu trú trên địa bàn Thủ đô. 

Việc phân cấp cho Công an cấp xã thực hiện công tác kiểm tra, xử lý vi phạm về cư trú đã góp phần nâng cao tính chủ động của lực lượng cơ sở trong việc nắm tình hình, kịp thời phát hiện các trường hợp vi phạm, nhất là đối với các trường hợp quá hạn tạm trú, cư trú trái phép. Qua đó, công tác quản lý từng bước được siết chặt, góp phần hạn chế tình trạng NNN cư trú trái phép, quá hạn tạm trú kéo dài, vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, Công an thành phố đã chủ động hợp tác quốc tế trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, đã trao đổi cơ quan đại diện ngoại giao các nước phối hợp điều tra, xác minh, xử lý 3 nhóm NNN ( gồm Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc) sử dụng công nghệ cao để phạm tội, được Bộ Công an ghi nhận, biểu dương; được Đại sứ quán Nhật Bản, Hàn Quốc tại Hà Nội viết thư cảm ơn.

Tập trung các biện pháp nghiệp vụ để phát hiện các vụ việc vi phạm 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đã đạt được, tình hình vi phạm pháp luật trên lĩnh vực xuất nhập cảnh vẫn có những tiềm ẩn phức tạp. Tình hình NNN nhập cảnh trái phép vào Việt Nam có xu hướng gia tăng. Từ năm 2024 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 120 vụ, 218 NNN vi phạm. Trong đó, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã trực tiếp khởi tố 3 vụ về tội “Tổ chức cho người khác nhập cảnh, ở lại Việt Nam trái phép”; chuyển Phòng cơ quan An ninh điều tra 13 vụ 20 đối tượng.

Vi phạm về thời hạn tạm trú vẫn ở mức cao, với gần 2000 trường hợp đã bị xử lý trong hơn 2 năm vừa qua. Nổi lên là tình trạng công dân một số quốc gia châu Phi như Nigeria, Ghana, Kenya, Cameroon, cùng công dân Bangladesh bị đồng hương môi giới, dụ dỗ nhập nhập cảnh bằng thị thực điện tử đến Việt Nam lao động nhưng không tìm việc làm, không đủ tài chính để nộp phạt hay mua vé về nước, phải lao động tay chân, quá hạn tạm trú. Trong khi đó, việc trao đổi, xác minh thông tin nhân thân, cấp giấy tờ hoặc hỗ trợ hồi hương từ cơ quan đại diện ngoại giao của một số quốc gia gặp khó khăn, nhiều trường hợp còn chậm, thậm chí không nhận được phản hồi, kéo dài thời gian xử lý.

Một số đối tượng truy nã của Interpol và các nước lợi dụng việc nhập cảnh thuận lợi để sang Việt Nam lẩn trốn, nhiều trường hợp quá hạn tạm trú thời gian dài. Phòng Quản lý xuất nhập cảnh Công an TP Hà Nội đã phối hợp các đơn vị xử lý 25 vụ/30 đối tượng truy nã của các nước về các tội trốn thuế, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đánh bạc trên không gian mạng, giết người...

Trong lĩnh vực lao động, vẫn còn tình trạng lợi dụng việc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp dễ dàng để bảo lãnh cho NNN không đúng quy định, không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký; không làm việc theo chương trình đã được cấp thị thực, thẻ tạm trú. Theo đó, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh đã chuyển cơ quan điều tra 11 vụ có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự về bảo lãnh; xử lý và kiến nghị xử lý 72 công ty vi phạm quy định bảo lãnh và sử dụng lao động NNN; xử lý và kiến nghị xử lý 106 NNN vi phạm về mục đích nhập cảnh, hoạt động không được phép…

Gần đây nhất, giữa tháng 4/2026, Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra Công an TP Hà Nội đã chủ trì buổi họp bàn giải pháp “Nâng cao hiệu quả công tác quản lý NNN trên địa bàn TP Hà Nội”. Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá sâu thực trạng công tác quản lý NNN; đồng thời phân tích, làm rõ những khó khăn, vướng mắc phát sinh tại cơ sở để thống nhất giải pháp nâng cao hiệu quả công tác trong thời gian tới.

Với vị trí là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đầu não về kinh tế, văn hoá, khoa học, giáo dục của cả nước, đồng thời là nơi thường xuyên diễn ra hoạt động của các nguyên thủ quốc gia và các đoàn khách, hội nghị quốc tế, Thủ đô Hà Nội đã, đang và sẽ thu hút một lượng lớn NNN đến làm việc, đầu tư, học tập, dụ lịch và cư trú... Với thực tế như vậy, thời gian tới, cùng với yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các quy định của pháp luật, Phòng Quản lý Xuất nhập cảnh Công an TP Hà Nội sẽ tiếp tục tăng cường công tác phối hợp giữa các cơ quan, ban, ngành để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về NNN, kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý hành vi vi phạm, giữ vững an ninh trật tự, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô và đất nước.