Cần áp dụng hình phạt nghiêm khắc nhất để ngăn chặn thực phẩm bẩn

Tại Hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm ANTT trong Quý I/2026, liên quan chuyên án triệt phá đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an TP Hà Nội nhấn mạnh: Hành vi kinh doanh thịt lợn bệnh không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là "tội ác đầu độc thế hệ tương lai".

Được biết, trước khi đường dây tiêu thụ hơn 300 tấn lợn bệnh vào trường học và bếp ăn tập thể bị phát hiện, triệt phá, Công an TP Hà Nội đã phát hiện, xử lý khá nhiều vụ kinh doanh, buôn bán thực phẩm bẩn.

Tháng 5/2025, Phòng Cảnh sát kinh tế đã phối hợp với cơ quan chức năng kiểm tra điểm tập kết, kinh doanh thực phẩm có địa chỉ tại km12, đường Ngọc Hồi, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, TP Hà Nội (cũ), do Lê Hồng Phong làm chủ.

Tại thời điểm kiểm tra, đoàn kiểm tra phát hiện hơn 7 tấn thực phẩm đông lạnh gồm trứng non, nầm, tràng lợn chưa qua sử dụng không có hóa đơn chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ của sản phẩm.

Trước đó, khám xét bất ngờ 3 kho đông lạnh tại thôn Bái Đô, xã Tri Thủy, huyện Phú Xuyên (cũ), lực lượng chức năng cũng phát hiện gần 11 tấn nội tạng trâu, bò đang có dấu hiệu hư hỏng, bốc mùi.

Ngoài ra, quá trình kiểm tra đột xuất kho lạnh gần chợ đầu mối gia cầm Hà Vỹ (huyện Thường Tín cũ), lực lượng chức năng thu giữ gần 20 tấn thịt gà đông lạnh, thịt gà ủ muối và nội tạng gia cầm không rõ nguồn gốc đang chuẩn bị xuất ra thị trường. Nghiêm trọng hơn, nhiều sản phẩm bốc mùi, có thể gây ngộ độc nếu lọt ra thị trường….

Gần đây nhất, vụ việc hơn 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn trường học không chỉ gây rúng động dư luận mà còn đặt ra yêu cầu nhìn nhận lại toàn diện về chế tài xử lý đối với hành vi kinh doanh thực phẩm bẩn.

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Nguyễn Thị Việt Nga, Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng, nêu quan điểm, thực phẩm bẩn, đặc biệt là thịt lợn nhiễm bệnh, xâm nhập vào bữa ăn học đường là một vấn đề rất nghiêm trọng, cần nhìn nhận ở cả hai chiều. Đó là tác động trực tiếp đến sức khỏe và tác động lâu dài đến niềm tin xã hội.

"Không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, khi thực phẩm không an toàn có thể đi vào trường học, nơi lẽ ra phải được kiểm soát chặt chẽ nhất thì phụ huynh sẽ đặt câu hỏi còn nơi nào là an toàn", đại biểu Nga chia sẻ.

Ở góc độ pháp lý, Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an TP Hà Nội cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra, làm rõ và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị quản lý liên quan đến vụ việc. Đồng thời, ông cũng đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi buôn bán thực phẩm bẩn này lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này là liên quan đến hủy hoại giống nòi.

Đồng quan điểm này, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cho rằng, dù đã có hành lang pháp lý, nhưng thời gian qua vẫn liên tiếp xuất hiện các vụ việc về mất an toàn thực phẩm. Điều này cho thấy hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm hiện nay vẫn có những kẽ hở.

ĐBQH đoàn Hải Phòng nêu rõ, phần lớn các vụ việc chỉ được phát hiện khi đã xảy ra hậu quả hoặc khi có phản ánh, khi cơ quan Công an vào cuộc điều tra. Điều này cho thấy cơ chế giám sát chủ động còn hạn chế. Đồng thời, chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe, đặc biệt với các hành vi có tổ chức, thu lợi lớn từ việc đưa thực phẩm bẩn ra thị trường.

Nữ ĐBQH đề nghị, cần có những điều chỉnh mạnh mẽ cả ở cấp luật và dưới luật. Trước hết, cần bổ sung quy định riêng về an toàn thực phẩm trong bếp ăn học đường như một lĩnh vực có tính đặc thù. Theo bà, hiện nay, quy định còn phân tán trong nhiều văn bản, chưa tạo thành một khung pháp lý đủ mạnh. Cần xác định rõ bếp ăn học đường là khu vực "nhạy cảm cao" với yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn so với thị trường thông thường. Cùng đó, cần siết chặt trách nhiệm truy xuất nguồn gốc đến tận cùng.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga cũng đề cập đến việc rà soát lại sự chồng chéo trong quản lý giữa các ngành, bởi khi trách nhiệm chưa rõ ràng, việc phối hợp sẽ kém hiệu quả. Để ngăn chặn thực phẩm bẩn vào trường học, điều quan trọng nhất là phải xác định rõ trách nhiệm đến từng chủ thể, tránh tình trạng tập thể chịu trách nhiệm nhưng không ai chịu trách nhiệm. Bà Nga nhấn mạnh, nếu để xảy ra tình trạng thực phẩm nhiễm bệnh “lọt” qua, cần làm rõ trách nhiệm cá nhân.