Chạy đua thông tin ở kỷ nguyên số trong các chuyến công tác nước ngoài
Đặc thù nghề nghiệp làm báo đã giúp tôi được đi đến nhiều nơi trên mảnh đất hình chữ S thân thương. Từ cột cờ Lũng Cú sừng sững hiên ngang đất trời Hà Giang xanh biếc tươi đẹp cho đến những cánh đồng thẳng cánh cò bay, kênh rạch chằng chịt của đồng bằng sông Cửu Long và xa hơn là các đảo chìm, đảo nổi giữa bốn bề biển đảo quê hương Trường Sa, Hoàng Sa thân yêu, hay các chuyến công du tháp tùng Thủ tướng, lãnh đạo Bộ Công an. Ở bất cứ đâu, dòng chảy thông tin trong thời đại kỷ nguyên số cũng ào ạt, hối thúc những người làm báo phải chạy đua với thời gian, với đồng nghiệp bạn, với cả chính mình để hoàn thành nhiệm vụ.
Chuyến đi tháp tùng Thủ tướng Phạm Minh Chính và Trung tướng Nguyễn Duy Ngọc, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an, Tổ phó Thường trực Tổ Công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ sang thăm chính thức và dự các hội nghị cấp cao tại 3 nước Luxembourg, Hà Lan và Bỉ vào cuối tháng 12/2022 là lần “xuất ngoại” đầu tiên của tôi, để lại những kỷ niệm rất đáng nhớ. Điều đặc biệt hơn “ngôi nhà” Báo CAND là nơi chắp cánh cho tôi tham gia chuyến đi công tác đó. Trước khi lên đường, tôi được Thiếu tướng, nhà văn Phạm Khải, Tổng Biên tập, các đồng chí trong Ban Biên tập và lãnh đạo Ban Thời sự - Chính trị quan tâm hướng dẫn, hỗ trợ rất nhiều về hồ sơ thủ tục, đặc biệt là truyền thụ kinh nghiệm tác nghiệp trong chuyến đi công du nước ngoài với lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Công an.
Ở sân bay Findel của Đại Công quốc Luxembourg, các quan chức nước bạn, nhân viên Đại sứ quán, bà con kiều bào đón Thủ tướng và đoàn lãnh đạo cấp cao của Chính phủ trong cờ hoa rực rỡ, những cái ôm nồng hậu thật chặt dường như đã xua tan đi nhiệt độ lạnh xuống dưới âm 10 độ C, tuyết rơi trắng trời. Ngay sau khi máy bay hạ cánh, theo sự phân công từ trước, chỉ số ít những đồng nghiệp xuống trước để tác nghiệp hình ảnh của Thủ tướng, số còn lại nhanh chóng di chuyển ra xe ôtô theo đoàn về khách sạn. Tại đây, anh em phóng viên báo chí chỉ có chừng vài phút mang đồ lên khách sạn rồi tập trung ở dưới sảnh để lên xe đến khu vực diễn ra lễ đón chính thức Thủ tướng.
Do bận hoàn thành một số nhiệm vụ phục vụ lãnh đạo Bộ Công an nên khi tôi xuống sảnh khách sạn, xe báo chí đã di chuyển ít phút trước đó. Sỹ quan liên lạc của nước bạn làm nhiệm vụ hỗ trợ báo chí cũng đã lên xe di chuyển. Vì đã thống nhất phương án từ trước nên tôi cùng Thượng tá Phạm Hồng Quân, Phó trưởng Phòng 3, Cục Đối ngoại Bộ Công an và một nhân viên Đại sứ quán hỗ trợ, dùng ôtô cá nhân nhanh chóng đến quảng trường Clairefontaine nơi Thủ tướng Luxembourg Xavier Bettel đang chờ đón Thủ tướng Phạm Minh Chính. Sau ít phút di chuyển, chiếc xe đã đến khu vực chờ đón. Bắt tay thật chặt cảm ơn Thượng tá Phạm Hồng Quân và nhân viên Đại sứ quán trước khi hai anh quay về khách sạn, tôi nhanh chóng nhập vào đoàn phóng viên lúc này đã và đang chuẩn bị đủ đồ nghề sẵn sàng tác nghiệp. Phóng viên các nước cũng tham gia tác nghiệp với những thiết bị điện tử hiện đại, lực lượng hùng hậu, tất cả vào cuộc đua thông tin.
Trong suốt những ngày công tác tại Luxembourg, Hà Lan và Bỉ, đoàn phóng viên báo chí thân thiết, gắn bó như là những người anh, em một nhà. Mọi người chia sẻ, hỗ trợ giúp đỡ nhau từ những việc nhỏ nhất, với mong muốn tất cả đều hoàn thành nhiệm vụ đưa tin Thủ tướng và đoàn đại biểu cấp cao của Chính phủ. Đặc biệt, “cánh” báo chí còn được sự hỗ trợ, giúp đỡ rất lớn từ đồng chí Nguyễn Hồng Sâm, Tổng Giám đốc Cổng Thông tin Điện tử Chính phủ cũng như các lãnh đạo, nhân viên của Vụ Thông tin Báo chí, Vụ Lễ tân… thuộc Bộ Ngoại giao, nhân viên Đại sứ quán Việt Nam ở các nước. Ngoài những tin phát chung, có nhiều hoạt động theo lịch của Thủ tướng, Thứ trưởng Bộ Công an cũng như các thành viên của Chính phủ được Bộ Ngoại giao sắp xếp, lên lịch để các phóng viên trực tiếp đưa tin giúp đa dạng “màu sắc” theo phong cách của từng cơ quan thông tấn, báo chí. Nhóm phóng viên không chỉ chạy đua với các báo bạn mà còn phải “đúng, trúng, nhanh” cùng với các cơ quan thông tấn, báo chí các nước tham gia đưa tin.
Nhiệt độ lạnh âm 5-10 độ C, tuyết rơi, di chuyển liên tục trên đường… không phải là rào cản lớn đối với anh em báo chí mà chính là sự chênh lệch về múi giờ với Việt Nam. Với thời gian chênh lệch nhau khoảng 6 giờ đồng hồ so với Việt Nam, tất cả anh em phóng viên tháp tùng đoàn Thủ tướng đều phải tranh thủ từng giây, từng phút để truyền tải những thông tin nóng hổi về tòa soạn phục vụ độc giả. Khung thời gian “căng” nhất của “cánh” phóng viên tác nghiệp chính là vào buổi chiều và khoảng 12h đêm đến 2-3h sáng, bởi khi đó tại Việt Nam là buổi tối và 6-7h sáng, đây là khoảng thời gian bận rộn nhất của báo giấy trước khi hoàn thành đưa đi nhà in và bắt đầu một ngày đưa tin mới.
Với những cơ quan báo chí lớn theo ê kíp làm việc có khoảng 2-3 người, số phóng viên ở các cơ quan báo chí còn lại thường chỉ có 1 người nhưng đa năng khi kiêm nhiều việc như vừa chụp ảnh, viết tin, ghi hình, dựng trước khi gửi về tòa soạn để biên tập, xuất bản. Chính vì vậy, sau những tối theo đoàn đi hội đàm, gặp gỡ, trao đổi, ký kết, nhóm phóng viên gần như trắng đêm để tác nghiệp và trong ngày chỉ có chừng khoảng 3-4 giờ đồng để chợp mắt trước khi bắt đầu một ngày mới “chạy đua” với thông tin.
Riêng với cá nhân tôi, trong suốt chuyến đi, ngoài việc đưa tin các hoạt động của Thủ tướng và lãnh đạo Bộ Công an, còn có những nhiệm vụ “không tên” khác. Những hoạt động dày đặc của Thủ tướng và lãnh đạo Bộ Công an được đăng tải đậm nét trên Báo CAND cũng như phát sóng trên Truyền hình ANTV đã được lãnh đạo các cấp biểu dương khen ngợi. Có những đêm đang ngồi làm tin, nhận được tin nhắn hỏi thăm, động viên, chỉ đạo của đồng chí Tổng Biên tập, Ban Biên tập và lãnh đạo Ban Thời sự - Chính trị cũng như các ban chuyên môn, đó là nguồn cổ vũ động viên rất lớn giúp những phóng viên như chúng tôi luôn không ngừng cố gắng trau dồi, học hỏi, nâng cao trình độ để hoàn thành nhiệm vụ được giao.