Chủ động ngăn ngừa tội phạm ma túy và "bắt cóc online"
Chiều 19/1, Công an TP Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố cùng các đơn vị liên quan tổ chức buổi làm việc cung cấp thông tin báo chí về công tác phòng, chống ma túy và nâng cao cảnh giác với loại tội phạm "bắt cóc online" trong học sinh, sinh viên.
Tại hội nghị, Thượng tá Bùi Minh Chiến, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh cho biết trong năm 2025, đơn vị đã phát hiện hơn 5.700 vụ với hơn 15.000 đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy. So với năm 2024, số vụ tăng 22,6% và số bị can tăng 32,29%.
Lực lượng chức năng đã thu giữ hơn 1 tấn ma túy các loại và gần 500 kg tiền chất. Đáng báo động, tội phạm ma túy đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Trong số hơn 15.000 đối tượng vi phạm, có hơn 5.000 người nằm trong độ tuổi từ 18 đến 30.
Riêng đối với học sinh, sinh viên, cơ quan chức năng đã phát hiện 61 trường hợp phạm tội. Ngoài ra, còn có 10 cán bộ công chức phạm tội, nhiều người có học thức và giữ chức vụ trong các ban ngành.
Thủ đoạn của tội phạm ma túy ngày càng tinh vi khi chúng ngụy trang chất cấm trong bao bì thực phẩm, đồ ăn, thức uống để tránh sự phát hiện. Tuy nhiên, Thượng tá Bùi Minh Chiến khẳng định không có việc ma túy được ngụy trang trong bánh kẹo bán tại cổng trường vì giá ma túy rất cao (khoảng 2-3 triệu đồng/gam), không thể bán với giá vài chục ngàn như bánh kẹo thông thường.
Thực tế, các vụ ngộ độc cần sa ghi nhận gần đây chủ yếu do nhân viên phục vụ tại các khu nghỉ dưỡng ăn nhầm bánh kẹo có chứa cần sa của khách nước ngoài để lại.
Cơ quan Công an cũng cảnh báo thực trạng các đối tượng lập group (nhóm) trên mạng xã hội để lôi kéo tài xế công nghệ và những người tìm việc làm, bao gồm cả sinh viên làm thêm, để vận chuyển ma túy. Ma túy tổng hợp hiện nay thường không có biểu hiện rõ ràng như Heroin truyền thống, khiến người sử dụng ban đầu vẫn đi học, đi làm bình thường nhưng về lâu dài sẽ bị suy kiệt sức khỏe và bỏ học.
Bên cạnh tội phạm ma túy, tội phạm "bắt cóc online" đang trở thành mối đe dọa lớn đối với giới trẻ. Đại tá Nguyễn Tiến Đạt, Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh, cho biết vừa qua đơn vị đã ghi nhận 77 vụ "bắt cóc online" trên địa bàn, trong đó giải cứu thành công 52 vụ. Riêng tháng 1/2026 đã xảy ra 16 vụ với mức độ báo động ngày càng tăng.
Thủ đoạn chung của các đối tượng là giả danh Công an, Tòa án hoặc Viện Kiểm sát gọi điện cho học sinh, sinh viên. Chúng thường lấy lý do nạn nhân liên quan đến các đường dây mua bán ma túy hoặc rửa tiền thông qua các giao dịch mua sắm trực tuyến trước đó. Dù biết mình trong sạch, nhưng với tâm lý lo sợ và mong muốn chứng minh sự vô tội, các em dễ dàng bị đối tượng dẫn dụ.
Đại tá Nguyễn Tiến Đạt nêu dẫn chứng về một vụ việc ngày 15/12/2025 vừa qua, một sinh viên chuẩn bị đi du học đã bị lừa chuyển 40 triệu đồng cho đối tượng. Dù gia đình đã đóng hết học phí nhưng vì tin vào kịch bản lừa đảo, nạn nhân vẫn bị điều ra tận Hà Nội, khiến Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Hồ Chí Minh phải phối hợp với Công an Hà Nội để rà soát và giải cứu.
Các đối tượng còn sử dụng công nghệ AI, trí tuệ nhân tạo để hợp thức hóa giấy tờ, số điện thoại giả mạo nhằm tiếp cận nạn nhân một cách thuyết phục nhất.
Trước diễn biến phức tạp của tội phạm, Đại tá Trần Hồng Minh, Phó Giám đốc Công an TP Hồ Chí Minh, nhấn mạnh nguyên nhân chủ yếu khiến các học sinh, sinh viên sập bẫy là do tâm lý lo sợ, thiếu kinh nghiệm sống và chưa được trang bị đầy đủ kiến thức về các phương thức thủ đoạn của tội phạm. Để phòng chống tội phạm "bắt cóc online", Công an thành phố khuyến cáo mỗi cá nhân, đặc biệt là các em học sinh, sinh viên cần ghi nhớ nguyên tắc "Ba không": Không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng hay mã OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại hoặc mạng xã hội; không nghe theo yêu cầu của người lạ để thực hiện theo yêu cầu của họ; không lo sợ trước các lệnh bắt giả mạo Công an, Viện kiểm sát hay Tòa án...
Công an TP Hồ Chí Minh yêu cầu các phòng nghiệp vụ thông báo chi tiết thủ đoạn của tội phạm đến các cơ sở giáo dục. Mỗi cán bộ, giáo viên cần trở thành một báo cáo viên để chung tay trang bị kỹ năng nhận diện, xử lý tình huống cho học sinh, sinh viên.
Lực lượng Công an cũng đề nghị các nhà trường phối hợp chặt chẽ, khi có thông tin phản hồi từ học sinh về các cuộc gọi nghi ngờ, cần liên hệ ngay với Phòng Cảnh sát hình sự hoặc Cơ quan Công an gần nhất để kịp thời xử lý, không để các em trở thành nạn nhân tiếp theo của các vụ bắt cóc trực tuyến.