Đột phá về xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế

Năm “kỷ lục” về xây dựng pháp luật

Năm 2025 được coi là một năm “kỷ lục” khi lực lượng pháp chế CAND đã tham mưu lãnh đạo Bộ Công an báo cáo Chính phủ trình Quốc hội thông qua 12 luật, 1 pháp lệnh của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, gồm: Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự; Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; Luật Dẫn độ; Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù; Luật Thi hành án hình sự; Luật Thi hành tạm giữ tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú; Luật Phòng, chống ma túy; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp; Luật An ninh mạng; Luật Bảo vệ bí mật nhà nước; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp; Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Cảnh sát môi trường.

Cùng với đó, trong năm 2025, Bộ Công an đã trình Chính phủ ban hành 18 nghị định; 2 nghị quyết; 4 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; chủ trì, phối hợp ban hành 5 thông tư liên tịch và ban hành theo thẩm quyền 124 thông tư; đã đàm phán, ký, phê chuẩn, phê duyệt, tham gia 11 điều ước quốc tế...

Đặc biệt, vào tháng 12/2025, Bộ Công an đã tổ chức Lễ mở ký Công ước của Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng với sự tham gia của hơn 100 quốc gia, hơn 100 tổ chức quốc tế và khu vực, khẳng định mạnh mẽ vai trò, cam kết, trách nhiệm của Việt Nam tham gia xây dựng khuôn khổ pháp lý toàn cầu giải quyết thách thức an ninh chung. Sự kiện này đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam đăng cai tổ chức lễ mở ký một công ước quốc tế đa phương toàn cầu, khẳng định vị thế của Việt Nam trên bản đồ pháp luật quốc tế, thể hiện vai trò và trách nhiệm của Việt Nam đối với các vấn đề quốc tế.

Trong năm 2025, các văn bản quy phạm pháp luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo được nghiên cứu, xây dựng để thể chế hóa các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước về sắp xếp tổ chức, bộ máy nhà nước tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả, nhất là thực hiện tổ chức bộ máy chính quyền 3 cấp, chính quyền địa phương 2 cấp; thực hiện phân cấp, phân quyền của các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến địa phương.

Đồng thời, các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đã cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, đặc biệt là chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, bảo đảm công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, để tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, người dân, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, xã hội.

Đột phá vào những vấn đề mới, khó

Trung tướng Phạm Công Nguyên, Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính tư pháp, Bộ Công an cho biết, năm 2025, việc xây dựng các dự án luật là nhiệm vụ khẩn trương, cấp bách, yêu cầu cao về tiến độ, chất lượng. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật cần rà soát, sửa đổi, bổ sung lớn, một số dự án luật được xây dựng nhằm thể chế hóa những chủ trương, định hướng hoàn toàn mới của Bộ Chính trị, trong đó nhiều vấn đề mới, chưa có tiền lệ hoặc kinh nghiệm thực tiễn ở Việt Nam. Tiếp cận và luật hóa những nội dung mới này đòi hỏi lực lượng pháp chế CAND phải có sự đổi mới mạnh mẽ trong tư duy xây dựng pháp luật.

Có thể kể đến như nội dung về an ninh dữ liệu tại Luật An ninh mạng đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 vừa qua. Theo Trung tướng Phạm Công Nguyên, trong kỷ nguyên số hiện nay, dữ liệu ngày càng được coi là một nguồn tài nguyên chiến lược, là “hạt nhân” của quá trình chuyển đổi số và được định danh là một dạng “tài sản quốc gia”. Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, từ hạ tầng thông tin, điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo đến các nền tảng dịch vụ công trực tuyến đã khiến dữ liệu trở thành yếu tố sống còn đối với quản lý nhà nước, phát triển kinh tế-xã hội và bảo đảm quyền lợi công dân.

Nhận thức được tầm quan trọng này, Bộ Công an-cơ quan chủ trì soạn thảo Luật An ninh mạng đã có sự thay đổi mạnh mẽ về tư duy lập pháp, coi an ninh dữ liệu không chỉ là một phần bổ sung, mà là một trong những nội dung trung tâm của Luật An ninh mạng. Điều này thể hiện ở việc Luật An ninh mạng không chỉ tập trung vào phòng, chống tấn công mạng hay bảo vệ hạ tầng kỹ thuật mà còn chú trọng đến quản lý, bảo vệ và sử dụng dữ liệu quốc gia. Dữ liệu dân sự, dữ liệu của doanh nghiệp và dữ liệu quản lý nhà nước đều được xác định là tài sản cần bảo vệ. Việc đặt an ninh dữ liệu vào trung tâm của Luật An ninh mạng đã giúp tạo ra hành lang pháp lý toàn diện, đảm bảo dữ liệu được quản lý một cách an toàn, minh bạch và thống nhất, đồng thời làm cơ sở để phát triển chuyển đổi số an toàn, bền vững.

Hay, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp với nội dung trọng tâm là quy định về hình thành Tổ hợp công nghiệp an ninh quốc gia và thiết lập Quỹ đầu tư phát triển công nghiệp an ninh. Đây là những nội dung hoàn toàn mới, thể hiện tính đột phá cho phát triển công nghiệp an ninh.

12 luật, 1 pháp lệnh và hàng loạt các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trong năm 2025 với những điểm mới đột phá đã là minh chứng sống động, rõ nét nhất cho những nỗ lực mang theo quyết tâm không ngừng nghỉ của lực lượng pháp chế CAND trong công tác xây dựng pháp luật, hoàn thiện thể chế. Kết quả của những nỗ lực ấy chính là góp phần giúp người dân được thụ hưởng những tiện ích tốt nhất, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội đất nước.