Giữ bình yên nơi biên cương xứ Thanh
Xã Quang Chiểu, tỉnh Thanh Hoá được ví là vùng đất “chưa mưa đã thấm, chưa nắng đã khô”, nơi đây, bình yên không chỉ là câu chuyện của lực lượng chức năng, mà là hành trình bền bỉ vun đắp niềm tin, dựng xây “thế trận lòng dân” từ những điều giản dị, chân thành nhất. Các chiến sĩ Công an xã không chỉ khoác trên mình sắc phục bảo vệ an ninh, trật tự, mà còn hòa mình vào nhịp sống của đồng bào, cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc. Từ đó, “lòng dân” nơi biên cương trở thành thành trì vững chãi, che chở và bảo vệ từng nếp nhà, từng bản làng.
"Lực cản” nơi biên viễn
Quang Chiểu là xã biên giới, đồng bào các dân tộc thiểu số chiếm hơn 90% dân số, chủ yếu là người H’Mông, Thái, Dao... Địa bàn rộng, địa hình chia cắt mạnh, đời sống kinh tế của người dân còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều. Đây chính là những yếu tố khiến công tác bảo đảm an ninh, trật tự ở Quang Chiểu luôn tiềm ẩn nhiều phức tạp.
Trong nhiều năm, tội phạm và tệ nạn ma túy từng là “bóng đen” bao trùm lên đời sống người dân nơi đây. Với đặc thù giáp biên, các đường mòn, lối mở xuyên rừng, Quang Chiểu từng trở thành địa bàn bị các đối tượng lợi dụng để thẩm lậu ma túy vào nội địa. Hệ lụy kéo theo là số người nghiện gia tăng, có thời điểm toàn xã ghi nhận gần 30 người nghiện có hồ sơ quản lý. Ma túy không chỉ làm tan nát nhiều gia đình, mà còn là nguồn cơn phát sinh các loại tội phạm, gây bất ổn an ninh, trật tự. Bên cạnh đó, tình trạng xuất nhập cảnh trái phép, việc người dân tự ý băng rừng qua biên giới, cùng nguy cơ xâm nhập, lôi kéo của các thế lực thù địch luôn đặt ra những thách thức không nhỏ. Trong khi đó, một bộ phận đồng bào vẫn còn bị chi phối bởi hủ tục, dễ bị kích động, nếu chỉ áp dụng các biện pháp hành chính đơn thuần thì khó có thể giải quyết tận gốc.
Cuối năm 2019, thực hiện Đề án của Bộ Công an theo Nghị quyết số 22-NQ/TW của Bộ Chính trị, những cán bộ Công an chính quy đầu tiên được tăng cường về xã Quang Chiểu. Đó là dấu mốc quan trọng, mở ra một giai đoạn mới trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn biên giới đặc biệt khó khăn này. Nhớ lại những ngày đầu về xã, Trung tá Hà Ngọc Hùng, Trưởng Công an xã Quang Chiểu chia sẻ: “Địa bàn rộng, đường sá hiểm trở, anh em phần lớn là người từ dưới xuôi lên, chưa quen tiếng nói, chưa hiểu phong tục tập quán. Cái khó nhất lúc đó không phải là xử lý bao nhiêu vụ việc, mà là làm sao để bà con tin mình, mở lòng với mình. Muốn vậy thì phải học tiếng dân tộc, phải sống cùng bà con, mình hiểu dân thì dân mới nghe mình”.
Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, công tác quản lý hành chính tại Quang Chiểu lại gặp những rào cản rất riêng. Địa hình cách trở, nhiều bản ở sâu trong rừng, sóng viễn thông chập chờn, điện lưới không ổn định. Việc triển khai Đề án 06, thu nhận dữ liệu dân cư, cấp Căn cước gắn chíp, định danh điện tử trở thành bài toán không hề đơn giản. Để hoàn thành nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ Công an xã phải mang theo máy móc, trang thiết bị, vượt hàng chục cây số đường rừng để đến từng hộ dân. Có những trường hợp phải đi lại nhiều lần mới gặp được người dân, mới hoàn thiện được dữ liệu.
Trung úy Pít Văn Liêm, cán bộ Công an xã Quang Chiểu cho biết: “Quản lý hành chính ở đây không thể ngồi tại trụ sở. Muốn không có ‘khoảng trắng’ dữ liệu thì phải xuống tận bản, tận nhà. Khó khăn thật, nhưng nếu không làm đến nơi đến chốn thì người thiệt thòi cuối cùng vẫn là bà con”.
Hiện nay, trên địa bàn xã vẫn còn 5 bản “lõm sóng” gồm Cúm, Pù Đứa, Con Dao, Suối Tút, Co Cài... Điều này khiến việc hướng dẫn người dân sử dụng ứng dụng VNeID, tiếp cận dịch vụ công trực tuyến gặp nhiều trở ngại. Song thay vì chùn bước, lực lượng Công an xã kiên trì “cầm tay chỉ việc”, giải thích từng thao tác, từng nội dung, để người dân dần làm quen với cách quản lý mới.
Khi Công an là người nhà của bản
Xác định thay đổi nhận thức là then chốt, xây dựng “thế trận lòng dân” là giải pháp căn cơ, Công an xã Quang Chiểu kiên trì thực hiện phương châm “bốn cùng” với đồng bào. Những cán bộ, chiến sĩ không ngại ăn cơm nếp, ngủ nhà sàn, cùng bà con lên nương, xuống ruộng, học tiếng nói, hiểu phong tục. Khi khoảng cách được xóa nhòa, sự e dè ban đầu dần biến mất. Những buổi trò chuyện bằng tiếng dân tộc giúp chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước đi vào đời sống một cách tự nhiên, dễ hiểu. Cùng với đó, Công an xã chủ động tham mưu xây dựng các mô hình tự quản về an ninh, trật tự phù hợp với đặc thù địa bàn biên giới, nổi bật là mô hình “Dòng họ tự quản về an ninh, trật tự”. Vai trò của già làng, trưởng bản, người có uy tín được phát huy tối đa, trở thành “cánh tay nối dài” của lực lượng Công an trong tuyên truyền, vận động nhân dân. Ông Tặng Văn Cấu, Trưởng bản Con Dao chia sẻ: “Cán bộ Công an giờ như người nhà trong bản. Các anh không ngại khó, giúp bà con từ việc nhỏ nhất. Bà con hiểu rằng giữ gìn an ninh, trật tự là việc chung, không phải việc riêng của Công an”.
Trước thực tế địa bàn rộng, thông tin dễ bị đứt quãng, Công an xã Quang Chiểu triển khai mô hình “Nhóm Zalo kết nối an ninh” tại từng thôn, bản. Thông qua đó, các thông tin về phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, lừa đảo, được truyền tải kịp thời đến người dân. Ngược lại, người dân cũng chủ động phản ánh tình hình, cung cấp thông tin, trở thành “tai mắt” tin cậy của lực lượng Công an. Đây không chỉ là công cụ trao đổi thông tin, mà là sợi dây liên kết hiện đại, giúp “thế trận lòng dân” được củng cố cả trong đời sống thực và trên không gian mạng.
Xác định ma túy là căn nguyên của đói nghèo và bất ổn, thời gian quan, Công an xã Quang Chiểu triển khai quyết liệt các biện pháp tổng lực nhằm làm sạch địa bàn. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, lực lượng Công an kiên trì vận động, thuyết phục, đồng thời áp dụng các biện pháp đưa người nghiện đi cai nghiện bắt buộc theo quy định. Từ con số gần 30 người nghiện trước đây, bằng sự đồng hành, giáo dục, giúp đỡ sát sao, nhiều người đã quyết tâm đoạn tuyệt với “cái chết trắng”, tái hòa nhập cộng đồng. Đến nay, xã Quang Chiểu không còn đối tượng nghiện ma túy, trở thành địa bàn “sạch” ma túy ở tuyến biên giới.
Song song với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự, Công an xã Quang Chiểu còn phối hợp với Đồn Biên phòng Quang Chiểu và chính quyền địa phương đồng hành cùng bà con trong phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, xây dựng đời sống mới. Những việc làm cụ thể, thiết thực đã từng bước bồi đắp niềm tin của nhân dân đối với lực lượng Công an.
Ông Vi Văn Thuấn, Chủ tịch UBND xã Quang Chiểu khẳng định: “Từ khi Công an chính quy về xã, tình hình an ninh, trật tự chuyển biến rõ rệt. Các đồng chí không chỉ làm tốt nhiệm vụ chuyên môn mà còn là những cán bộ dân vận thực thụ. Chính sự chân thành, trách nhiệm đã giúp lực lượng Công an trở thành chỗ dựa vững chắc của nhân dân”.
Hôm nay, Quang Chiểu đang từng ngày đổi thay, những điểm nóng về ma túy không còn, các vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự giảm rõ rệt. Quan trọng hơn, trong mỗi người dân đã hình thành ý thức tự giác bảo vệ bình yên cho bản làng mình. Nơi biên viễn xa xôi, “thế trận lòng dân” không được xây dựng bằng mệnh lệnh hành chính, mà bằng sự gần gũi, sẻ chia và trách nhiệm của những chiến sĩ Công an luôn gần dân, sát dân, kịp thời hỗ trợ khi nhân dân trong mọi điều kiện, hoàn cảnh.