Giữ vững an ninh cơ sở từ nền tảng quản lý cư trú

Cuối năm 2025, từ công tác kiểm tra cư trú, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an tỉnh Quảng Ninh) phối hợp bắt giữ thành công đối tượng truy nã Lỷ Vằn Lầu (SN 1986, trú tại thôn Nà Thổng, xã Quảng Tân, tỉnh Quảng Ninh), bị can trong vụ án “Tổ chức cho người khác nhập cảnh trái phép” tại khu Hồng Phong, phường Móng Cái 2.

Trước đó, trong quá trình kiểm tra hành chính tại thôn Quảng Long 2, Công an xã Quảng Hà đã phát hiện bắt giữ Nguyễn Trọng Mừng (SN 1991, trú tại thôn Quảng Long 2) có hành vi tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy.

Việc kịp thời phát hiện bắt giữ các đối tượng phạm pháp cho thấy hiệu quả của công tác nắm địa bàn, quản lý nhân khẩu, là yếu tố then chốt trong phòng ngừa, phát hiện tội phạm. Thực tế tại Quảng Ninh, công tác kiểm tra, quản lý cư trú không còn đơn thuần là hoạt động hành chính, mà đã trở thành “lá chắn” quan trọng trong bảo đảm ANTT ngay từ cơ sở.

Phường Bãi Cháy là địa bàn trọng điểm về du lịch, dịch vụ, tập trung đông lao động ngoại tỉnh cư trú tại các khu lán trại, nhà trọ. Vừa qua Công an phường triển khai rà soát 7 khu lán trại và 4 nhà trọ, ghi nhận thông tin cư trú của 896 người lao động. Kết quả đã phát hiện 4 vụ với 14 đối tượng tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy; 1 đối tượng mua bán trái phép chất ma túy; Công an phường đã lập hồ sơ quản lý nhiều trường hợp sử dụng trái phép chất ma túy, đưa các đối tượng đi cai nghiện theo quy định.

Trung tá Phạm Đình Nghĩa, Trưởng Công an phường Bãi Cháy cho biết: “Qua kiểm tra cư trú, nếu phát hiện dấu hiệu nghi vấn, chúng tôi tiến hành xác minh, test nhanh ma túy, kiểm tra hành chính theo đúng quy định. Nhiều vụ việc được phát hiện từ chính công tác nắm hộ, nắm người”.

Còn tại phường Hạ Long, qua kiểm tra 45 lán trại, 75 nhà trọ với 512 nhân khẩu tạm trú, Công an phường đã tổ chức xét nghiệm ma túy 165 trường hợp, cũng đã phát hiện, bắt giữ 5 vụ với 9 đối tượng vi phạm pháp luật về ma túy và lập hồ sơ quản lý 18 trường hợp liên quan. Qua đó cho thấy, nhiều đối tượng lợi dụng việc thuê trọ ngắn ngày, không khai báo đầy đủ để che giấu hành vi vi phạm pháp luật.

Đáng chú ý, trước nhu cầu đi lại, lao động, du lịch tăng cao dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, Công an tỉnh Quảng Ninh đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương đồng loạt ra quân tổng rà soát cư trú tại 54/54 xã, phường, đặc khu. Quá trình kiểm tra tập trung vào các nội dung: Thường trú, tạm trú, lưu trú, tạm vắng; cập nhật biến động dân cư; kiểm tra trách nhiệm của chủ cơ sở lưu trú, chủ nhà trọ; quản lý người nước ngoài cư trú, lao động trên địa bàn.

Cụ thể, Công an phường Phong Cốc kiểm tra cơ sở đang lưu trú 17 người nước ngoài mang quốc tịch Trung Quốc, tất cả đều xuất trình đầy đủ hộ chiếu, thị thực hợp lệ và đã thực hiện khai báo tạm trú trên hệ thống quản lý xuất nhập cảnh của Công an tỉnh Quảng Ninh theo quy định. Trong quá trình kiểm tra, Công an phường Phong Cốc kết hợp lồng ghép công tác tuyên truyền, phổ biến các quy định pháp luật hiện hành về cư trú, quản lý người nước ngoài cho chủ các cơ sở lưu trú và người dân.

Theo Thiếu tá Phan Văn Phúc, Trưởng Công an phường Phong Cốc, hoạt động kiểm tra, rà soát cư trú giúp lực lượng Công an cập nhật đầy đủ, chính xác tình hình biến động người nước ngoài trên địa bàn; đồng thời phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường liên quan đến người bị truy nã, người nước ngoài cư trú trái phép, bỏ trốn hoặc không thực hiện khai báo theo quy định.

Thiếu tá Ngô Cô Tam, Phó trưởng Công an đặc khu Vân Đồn cho biết thêm: “Rà soát cư trú giúp lực lượng Công an nắm chắc biến động dân cư, đặc biệt là lao động ngoại tỉnh, người thuê trọ dài ngày. Khi dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, công tác phòng ngừa tội phạm sẽ hiệu quả hơn rất nhiều”.

Đợt tổng kiểm tra do Công an tỉnh Quảng Ninh vừa thực hiện, hàng nghìn trường hợp chưa chuẩn xác về thông tin trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư đã được điều chỉnh; 650 trường hợp vi phạm quy định về cư trú và 293 cơ sở kinh doanh vi phạm ANTT bị xử lý, tổng số tiền phạt hơn 1,3 tỷ đồng. Song song với đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn khai báo cư trú trực tuyến, kích hoạt VNeID, cấp căn cước công dân được đẩy mạnh, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.

Từ thực tiễn đó cho thấy, quản lý cư trú không chỉ là “ghi nhận thông tin”, mà là nền tảng để nhận diện nguy cơ, phát hiện sớm vi phạm, quản lý chặt chẽ các nhóm đối tượng tiềm ẩn phức tạp về ANTT. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng người”, Công an tỉnh Quảng Ninh tiếp tục kết hợp kiểm tra cư trú với thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, kiểm tra phòng cháy, chữa cháy và quản lý ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Khi từng nhân khẩu được quản lý rõ ràng, từng biến động dân cư được cập nhật kịp thời, thế trận an ninh nhân dân từ cơ sở sẽ được củng cố vững chắc. Và chính từ nền tảng ấy, Quảng Ninh giữ vững môi trường ổn định, an toàn. Đây là điều kiện tiên quyết để phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và để nhân dân vui xuân trong bình yên, trật tự.