Khoa học Cảnh sát phải thực sự trở thành công cụ tham mưu chiến lược trong công tác Công an

Hội thảo có sự tham dự của đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia nghiên cứu thực tiễn trong và ngoài lực lượng CAND.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, PGS.TS Hoàng Anh Tuấn, Phó Giám đốc Học viện CSND nhấn mạnh: Trong bối cảnh khoa học - công nghệ phát triển mạnh mẽ, đặc biệt dưới tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, hoạt động nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực Cảnh sát thời gian qua đã có những chuyển biến bước đầu theo hướng tiếp cận công nghệ hiện đại, gắn với yêu cầu thực tiễn công tác bảo đảm an ninh, trật tự. Nội dung nghiên cứu từng bước dịch chuyển từ các vấn đề nghiệp vụ truyền thống sang nghiên cứu ứng dụng công nghệ số trong giám sát, điều tra, quản lý xã hội và phòng, chống tội phạm.

Một trong những hướng nghiên cứu nổi bật là phát triển các mô hình phân tích, dự báo tình hình tội phạm trên nền tảng dữ liệu lớn (Big Data) và trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là hướng nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong xây dựng lực lượng Cảnh sát hiện đại, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số quốc gia và định hướng hiện đại hóa lực lượng CAND theo tinh thần Nghị quyết số 12 của Bộ Chính trị. Các hướng nghiên cứu này góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật, đồng thời hỗ trợ trực tiếp hoạt động nghiệp vụ của lực lượng Cảnh sát trong bối cảnh không gian số.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực Cảnh sát vẫn còn bộc lộ một số hạn chế, bất cập. Hệ thống pháp luật, công cụ kỹ thuật nghiệp vụ và phương thức tổ chức hoạt động của lực lượng Cảnh sát ở một số lĩnh vực còn chưa theo kịp sự biến đổi nhanh chóng của thực tiễn, đòi hỏi phải đổi mới tư duy nghiên cứu khoa học Cảnh sát theo hướng tiếp cận liên ngành, hiện đại, gắn chặt với thực tiễn công tác, chiến đấu cũng như yêu cầu xây dựng lực lượng CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại...

Chia sẻ tại hội thảo, TS Đỗ Đức Hồng Hà, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Công nghệ và Môi trường của Quốc hội nhấn mạnh, phương pháp nghiên cứu khoa học Cảnh sát cần có sự đổi mới theo hướng chuyển mạnh từ truyền thống sang mô hình hiện đại dựa trên dữ liệu gắn chặt với thực tiễn công tác để đáp ứng với yêu cầu hiện đại hóa lực lượng CAND trong bối cảnh mới.

Trong đó, cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy nghiên cứu khoa học theo hướng hiện đại, liên ngành, gắn với dữ liệu và công nghệ, chuyển từ nghiên cứu tổng kết kinh nghiệm sang nghiên cứu dự báo, kiến tạo và dẫn dắt thực tiễn. Khoa học Cảnh sát phải thực sự trở thành công cụ tham mưu chiến lược, đi trước một bước, góp phần định hình chính sách, hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả công tác Công an trong tình hình mới…

Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống, Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội cũng khẳng định, Khoa học Cảnh sát là nền tảng lý luận quan trọng, đồng thời là động lực trực tiếp thúc đẩy đổi mới tư duy, phương thức và nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh phòng chống tội phạm.

Một số vấn đề, giải pháp được Trung tướng Nguyễn Xuân Yêm gợi mở cần đẩy mạnh trong thời gian tới gồm: Nghiên cứu một số mô hình về Cảnh sát du lịch, Cảnh sát số; mô hình lưỡng dụng thông qua việc sử dụng các nguồn lực bên ngoài phục vụ cho nghiên cứu khoa học trong CAND; nghiên cứu cơ chế khuyến khích hoạt động khoa học công nghệ để thu hút được đội ngũ chuyên gia giỏi thông qua các nhóm nghiên cứu mạnh…

Thượng tá, PGS.TS Nguyễn Quang Chiến, Phó Cục trưởng Cục Khoa học Chiến lược và Lịch sử Công an cho rằng, bối cảnh tình hình mới có diễn biến nhanh, phức tạp, bất định và bất ngờ. Trong đó, các thách thức về an ninh truyền thống và phi truyền thống đan xen; tội phạm ngày càng tinh vi, có tổ chức, xuyên quốc gia, đặc biệt là tội phạm công nghệ cao, tội phạm trên không gian mạng đòi hỏi Khoa học Cảnh sát phải nắm bắt, theo kịp các yêu cầu thực tiễn.

Các định hướng nghiên cứu lớn cần tập trung đẩy mạnh trong thời gian tới gồm: Thủ đoạn của tội phạm và yêu cầu đặt ra đối với nhóm tội phạm sử dụng công nghệ cao; ứng dụng khoa học công nghệ trong đào tạo Cảnh sát đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác đấu tranh phòng chống tội phạm...

Thượng tá, TS Triệu Mạnh Tùng, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm và sử dụng công nghệ cao khẳng định, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số giữ vai trò then chốt trong nâng cao hiệu quả các mặt công tác Công an, nhất là trong bối cảnh tội phạm ngày càng tinh vi, sử dụng nhiều phương tiện, công nghệ hiện đại.

Theo Thượng tá Triệu Mạnh Tùng, cần đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, hệ thống giám sát thông minh, các nền tảng số vào công tác phòng ngừa, phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm, qua đó nâng cao năng lực phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định nghiệp vụ. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ cần gắn với bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, nâng cao năng lực làm chủ công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là điều kiện quan trọng để chuyển đổi số trong lực lượng CAND đi vào thực chất, phát huy hiệu quả bền vững trong tình hình mới…

Phát biểu định hướng tại hội thảo, Trung tướng, GS.TS Trần Minh Hưởng, Giám đốc Học viện CSND khẳng định: Hội thảo đã cung cấp một hệ thống luận cứ khoa học toàn diện, sâu sắc, có giá trị lý luận và thực tiễn cao. Đây là nguồn tư liệu quý báu để phục vụ công tác nghiên cứu, tham mưu và định hướng phát triển Khoa học Cảnh sát trong thời gian tới theo hướng “đi trước, đón đầu” khoa học công nghệ để không đi sau tội phạm.