“Lá chắn mềm” nơi tuyến đầu phòng, chống mua bán người

Câu chuyện của bà L.T.N, xã Văn Lãng là minh chứng rõ nét cho hậu quả nặng nề mà tội phạm mua bán người gây ra. Năm 1995, khi mới 16 tuổi, bà bị một người cùng làng dụ vượt biên với lời hứa được gặp mẹ, người đã sang Trung Quốc trước đó và bặt vô âm tín. Sau khi qua biên giới, bà bị giam cùng hơn 30 phụ nữ trong căn phòng chật hẹp rồi bị bán làm vợ cho một người đàn ông. Ba tháng sau, bà liều mình trốn thoát nhưng vì không biết đường về Việt Nam, không giấy tờ, không người thân, bà tiếp tục sống tha hương suốt 16 năm. Mãi đến năm 2011, trong một lần đi bán hàng ở chợ, bà tình cờ gặp đồng hương, được hỗ trợ tiền và chỉ đường để trở về quê nhà.

Trở lại Việt Nam với hai bàn tay trắng, bà N được Hội phụ nữ địa phương cùng cán bộ, chiến sĩ phụ nữ Công an tỉnh quan tâm, hỗ trợ hoàn thiện giấy tờ, giới thiệu việc làm thời vụ, giúp ngày công khi xây nhà, tặng quà vào dịp lễ, Tết và khuyến khích tham gia các mô hình sinh kế. “Nếu không có các chị em trong hội, tôi không biết mình sẽ đi về đâu. Giờ tuy sống một mình nhưng tôi cảm thấy an yên vì được ở trên mảnh đất quê hương”, bà N chia sẻ.

Thực tế cho thấy, nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người vẫn luôn tiềm ẩn. Chỉ tính riêng 6 tháng đầu năm 2025, lực lượng chức năng đã phát hiện, điều tra làm rõ 2 vụ với 3 đối tượng liên quan, giải cứu thành công 2 nạn nhân. Con số này đã vượt tổng số vụ của cả năm 2024, cho thấy loại tội phạm này vẫn diễn biến phức tạp, đặc biệt tại các địa bàn vùng biên.

Nhằm phòng ngừa từ sớm, phụ nữ Công an tỉnh Lạng Sơn đã tích cực phối hợp với Hội Phụ nữ các cấp đẩy mạnh tuyên truyền pháp luật, phổ biến kỹ năng phòng tránh và cảnh báo các thủ đoạn tinh vi của tội phạm. Từ đầu năm 2024 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức hơn 1.000 buổi tuyên truyền, tiếp cận trên 100.000 lượt cán bộ, hội viên và người dân. Nội dung tuyên truyền được lồng ghép trong sinh hoạt chi hội, tọa đàm, diễn đàn, các cuộc thi tìm hiểu pháp luật, cũng như thông qua hình thức treo băng rôn, phát tờ rơi tại các thôn, bản.

Tại nhiều xã biên giới như Quốc Khánh, Cao Lộc, Xuân Dương… công tác tuyên truyền được triển khai liên tục với trọng tâm là nhận diện dấu hiệu mua bán người, cảnh báo tình trạng vượt biên trái phép và nâng cao ý thức cảnh giác trong cộng đồng. Sự vào cuộc đồng bộ này đã giúp nhiều người kịp thời tố giác, phối hợp cùng lực lượng Công an xử lý các vụ việc ngay từ khi mới manh nha.

Cùng với tuyên truyền, các mô hình “Địa chỉ tin cậy” được xây dựng và duy trì đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Từ năm 2024 đến nay, toàn tỉnh đã có 107 “Địa chỉ tin cậy”, vượt 94% chỉ tiêu đề ra. Đây là nơi để nạn nhân và người dân tìm đến khi cần sự bảo vệ, hỗ trợ khẩn cấp. Nhiều hoạt động thuộc Dự án 8 về thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết đối với phụ nữ, trẻ em cũng được triển khai đồng bộ, góp phần tăng cường khả năng tự bảo vệ và hỗ trợ tái hòa nhập cho nạn nhân.

Phòng, chống mua bán người không thể hiệu quả nếu chỉ dừng ở công tác tuyên truyền mà cần song hành với hỗ trợ phát triển kinh tế, tạo sinh kế bền vững. Thông qua các mô hình kinh tế phù hợp, hỗ trợ cho hội viên vay vốn, đào tạo nghề và kết nối tiêu thụ sản phẩm, phối hợp tổ chức tập huấn khoa học kỹ thuật, hỗ trợ cây, con giống, ngày công lao động… Từ năm 2024 đến 6 tháng đầu năm 2025, các cấp hội đã đứng ra ủy thác với Ngân hàng Chính sách xã hội cho hội viên vay vốn phát triển kinh tế với tổng dư nợ hiện là trên 1.700 tỷ đồng với hơn 24.000 hộ vay; phối hợp với các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh để tổ chức các lớp tập huấn, dạy nghề, đào tạo nghề cho gần 2.000 lao động nữ. Qua đó, toàn hội có trên 80% phụ nữ có thu nhập ổn định, nâng cao vị thế trong gia đình và xã hội, giúp phụ nữ vững vàng về kinh tế, từ đó không rơi vào bẫy của các đối tượng mua bán người.

Chia sẻ với phóng viên, Thiếu tá Nguyễn Thị Hiền, Trưởng Ban Phụ nữ Công an tỉnh Lạng Sơn cho biết: Phụ nữ Công an tỉnh Lạng Sơn cũng xác định rõ trách nhiệm kép, vừa trực tiếp tham gia công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, vừa là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân. Chúng tôi tập trung vào ba hướng chính: đẩy mạnh tuyên truyền phòng ngừa tại cơ sở; củng cố ''Địa chỉ tin cậy'' làm điểm đến an toàn cho nạn nhân và phối hợp liên ngành để hỗ trợ pháp lý, tâm lý, hướng nghiệp cho những trường hợp hồi gia. Thời gian tới, chúng tôi sẽ mở rộng tập huấn chuyên sâu cho cán bộ hội, tăng cường phối hợp với chính quyền cơ sở và huy động các nguồn lực xã hội để hỗ trợ sinh kế, góp phần loại bỏ nguyên nhân gốc rễ của tội phạm mua bán người.

Với sự kiên trì, trách nhiệm và tâm huyết, phụ nữ Công an tỉnh Lạng Sơn đã và đang góp phần quan trọng xây dựng mạng lưới phòng ngừa vững chắc từ cơ sở. Trong cuộc chiến chống mua bán người, họ không chỉ là đối tượng được bảo vệ mà còn là lực lượng tiên phong, giữ bình yên cho từng bản làng, từng gia đình nơi tuyến đầu biên giới.