Lực lượng CAND là nòng cốt, chủ trì công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý
Việc xây dựng Luật Phòng, chống ma tuý năm 2021 là nhằm tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách pháp luật về phòng, chống ma tuý và khắc phục những hạn chế, bất cập trong các quy định của Luật Phòng, chống ma tuý năm 2000, sửa đổi bổ sung năm 2008.
Luật mới cũng nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong công tác phòng, chống ma tuý. Trong đó xác định lực lượng Công an nhân dân là nòng cốt, chủ trì công tác phòng, chống và kiểm soát ma tuý…
Tại Chương II, trách nhiệm phòng, chống ma tuý Luật quy định trách nhiệm của các cơ quan, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận, các tổ chức, cá nhân, gia đình, cộng đồng trong phòng, chống ma tuý; quy định cụ thể cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý và nguyên tắc phối hợp của các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý. Trong đó, cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý thuộc Công an nhân dân trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan thực hiện các hoạt động phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh chống tội phạm về ma tuý.
Cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý thuộc Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình chủ trì, phối hợp với cơ quan Công an, cơ quan tổ chức khác có liên quan thực hiện các hoạt động phòng, ngừa, ngăn chặn và đấu tranh chống tội phạm về ma tuý tại khu vực hoặc địa bàn quản lý, kiểm soát.
Luật Phòng, chống ma tuý 2021 cũng bổ sung quy định về nguyên tắc phối hợp giữa các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý. Đó là “trong trường hợp trên cùng một địa bàn khi phát hiện hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của nhiều cơ quan thì cơ quan phát hiện trước có trách nhiệm xử lý theo thẩm quyền do pháp luật quy định; trường hợp vụ việc không thuộc thẩm quyền của mình thì chuyển giao hồ sơ, người, tang vật vi phạm pháp luật cho cơ quan có thẩm quyền chủ trì giải quyết”. Các hoạt động điều tra, phát hiện tội phạm ma tuý mà các cơ quan chuyên trách phòng, chống tội phạm về ma tuý tiến hành thực hiện theo quy định của Bộ Luật Tố tụng hình sự, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự, Luật Công an nhân dân, Luật Biên phòng, Luật Cảnh sát biển, Luật hải quan.
Tại chương VI, quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý cũng quy định cụ thể nội dung quản lý nhà nước. Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý. Bộ Công an là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống ma tuý.
Theo đó, tại điều 46 của chương này nêu rõ: Bộ Công an giữ vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong phòng, chống ma tuý. Tiến hành các hoạt động trong công tác phòng, chống tội phạm về ma tuý. Chủ trì thực hiện thống kê nhà nước về phòng, chống ma tuý, quản lý thông tin tội phạm về ma tuý, người sử dụng trái phép chất ma tuý, người nghiện ma tuý, người bị quản lý sau cai nghiện ma tuý và kết quả kiểm soát các hoạt động hợp pháp liên quan đến ma tuý. Thực hiện hợp tác quốc tế về phòng, chống ma tuý. Cùng đó, Luật cũng quy định trách nhiệm của các Bộ: Lao động-Thương binh và Xã hội; Bộ Quốc phòng, Bộ Y tế và Bộ Tài chính.
Không chỉ đặc biệt quan tâm tới việc phòng, chống ma tuý trong nước, Luật Phòng, chống ma tuý 2021 cũng đã dành riêng Chương VII quy định vấn đề hợp tác quốc tế về phòng, chống ma tuý.
Cụ thể tại Điều 51 quy định việc hợp tác thực hiện trên nguyên tắc tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và các bên cùng có lợi; hợp tác với các nước, tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài trong hoạt động phòng, chống ma tuý. Điều 52, khuyến khích tổ chức quốc tế, tổ chức, cá nhân nước ngoài hợp tác với cơ quan, tổ chức của Việt Nam hỗ trợ lẫn nhau về cơ sở vật chất, tăng cường năng lực pháp luật, thông tin, công nghệ đào tạo và y tế cho hoạt động phòng, chống ma tuý.